Περι ιδεολογιας (Εντος Εποχης, 3.2.2008)
03/02/2008, 10:46 μμ
Filed under: Χρηστος Λασκος | Ετικέτες: ,

ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΛΑΣΚΟΥ

Με αφορμή το 5ο Συνέδριο του ΣΥΝ δίνεται στα μέλη του –και όχι μόνο- μια καλή ευκαιρία να σκεφθούν και να συζητήσουν πράγματα που για πολύ καιρό είχαν περάσει για πολλούς από τους αριστερούς στον «χώρο του άσκεπτου», χώρο πέρα ακόμη και από τη ζώνη του λυκόφωτος και των φαντασμάτων που την ενοικούν. Η ιδρυτική πράξη του κόμματος που το όριζε ως «κόμμα πολιτικής ενότητας» ήθελε με κάθε σαφήνεια να υπογραμμίσει πως οι ιδεολογίες πέθαναν και πως η Αριστερά θα ήταν εφεξής χρήσιμη -και σύγχρονη (sic)- στο μέτρο που θα άφηνε πίσω της τη μεγάλη αφήγηση του κομμουνισμού παίρνοντας μέρος σε μικρά και καθημερινά stories και προπαντός δίνοντας «λύσεις». Βέβαια, κατά καιρούς είχαμε ξεσπάσματα ενδεικτικά μιας λίγο ασυνάρτητης «επιστροφής του απωθημένου», αλλά η αρχική συμφωνία συνέχιζε να ισχύει και να δίνει αποτελέσματα. Εδώ και λίγα χρόνια σιγά σιγά, ωστόσο, άρχισαν οι ρωγμές μέσω των οποίων οι νέες ιδέες, που -για πολύ και από παρεξήγηση- είχαν θεωρηθεί παλιές, έπαιρναν τη θέση τους στη συζήτηση και καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό τις πολιτικές εξελίξεις στον χώρο της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς. Η «ιδεολογία» επέστρεφε πλησίστια και τα πράγματα πήγαιναν καλύτερα.

Θα μπορούσε, βέβαια, κάποιος να υποθέσει πως η καλυτέρευση των πραγμάτων και η επιστροφή της ιδεολογίας δεν συνδέονται αιτιακά, αλλά απλώς συνέπεσαν χρονικά. Πρόκειται, δηλαδή, για σύμπτωση. Πολύ περισσότερο, μάλιστα, που δεν έχουμε κάνει δα και τίποτε θεωρητικά άλματα: στην αρχή βρίσκεται η διαδικασία.

Νομίζω πως δεν πρόκειται για σύμπτωση και γι’ αυτό σας καλώ να σκεφτείτε τι θα γίνει όταν η διαδικασία αυτή ξεπεράσει την αρχή και εμπλουτιστεί περισσότερο. Εξηγούμαι: ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που επέτρεψαν την αποτελεσματική πολιτική μας δράση τα τελευταία χρόνια είναι χωρίς αμφιβολία το γεγονός πως αποκτήσαμε μια πολύ σαφέστερη και συνεκτικότερη ταυτότητα. Αυτό επέτρεψε την άρση πολλών ασαφειών, για να χρησιμοποιήσω έναν πολύ ήπιο όρο, οι οποίες ναρκοθετούσαν ό,τι καλό επιχειρούσαμε για χρόνια. Σε αυτό το πεδίο, άλλωστε, χάναμε στην εσωτερική μάχη της Αριστεράς. Πόσες φορές δεν είχαμε ακούσει πως το ΚΚΕ ήταν μεν για να μην ήταν, αλλά ήταν, τουλάχιστον, «συνεπές». Η αριστερή ριζοσπαστική ταυτότητα που οικοδομήσαμε ως χώρος τα τελευταία χρόνια υπήρξε ο κυριότερος παράγοντας για τη δημιουργία της ισχυρής δυναμικής που εμφανίζει η παράταξή μας –και όχι μόνο εκλογικά, ούτε κυρίως εκεί. Πολλά από όσα κάναμε φωτίζονταν πλέον διαφορετικά. Αυτό που ο Χριστόφορος Βερναρδάκης ονόμαζε «ιδεολογικό φιλελευθερισμό» πριν από λίγες μέρες σε συνέντευξή του σε αυτήν εδώ την εφημερίδα, θεωρώντας την ως ένα από τα σημαντικότερα και πιο χρήσιμα χαρακτηριστικά της ταυτότητας του ΣΥΡΙΖΑ, συνδεμένο πια με έναν αρκετά σαφή αντικαπιταλιστικό λόγο έπαυε να είναι «φιλελευθερισμός» και γινόταν σήμα για την αφομοίωση των καλύτερων στοιχείων της δυτικής «νέας Αριστεράς» στο λόγο και στη δράση μας. Η ταυτότητά μας, λοιπόν, υπήρξε το μεγάλο μας όπλο κι η ταυτότητα είναι πάντοτε και κυρίως «ιδεολογικό προϊόν» είτε το θέλουμε είτε όχι. Εμπλέκει όχι τόσο προγράμματα και λύσεις όσο φόβους κι ελπίδες –και τις πρακτικές που αντιστοιχούν στα τελευταία. Γιατί παρά τη μεγάλη δημοφιλία του πασίγνωστου καζαντζάκειου επιγράμματος ορθότερη είναι μάλλον η εκδοχή: δεν φοβάμαι τίποτε, δεν ελπίζω τίποτε, είμαι πίθηκος. Οι άνθρωποι είναι ένας άλλος εξελικτικός κλάδος, είναι ιδεολογικά ζώα –και οι αριστεροί περισσότερο από όλους.

Η επιστροφή της ιδεολογίας, λοιπόν, όπως έγινε και όσο έγινε, βρίσκεται στη βάση της ριζοσπαστικής αριστερής ταυτότητας που αποτέλεσε έναν από τους κύριους λόγους για την επιτυχημένη έκβαση των πρόσφατων εγχειρημάτων μας. Η εμβάθυνση θα έχει ακόμη καλύτερα αποτελέσματα. Απαιτείται, συνεπώς, μια οργανωμένη συστηματική προσπάθεια που θα επιχειρήσει να συνδέσει την καθημερινή πολιτική δουλειά και τον προγραμματικό λόγο με το όραμα –κι ας έχει κακολογηθεί η λέξη όραμα- του σοσιαλισμού. Είμαι πεπεισμένος πως όχι μόνο ο ΣΥΝ, αλλά και ο ΣΥΡΙΖΑ θα κριθεί σε αυτό το πεδίο. Η ενωτική ανασύνθεση της Αριστεράς δεν μπορεί να ευοδωθεί στον ελάχιστο παρονομαστή, πρέπει να διεκδικήσει το περισσότερο που απαιτούν οι συνθήκες της πολιτικής μας παρέμβασης.

Να το πω ξανά και με τα λόγια του Μπαντιού (Εποχή, 27-1), που μας επισκέπτεται αυτές τις μέρες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη: «Η κομμουνιστική υπόθεση παραμένει η ορθή υπόθεση, … δεν διακρίνω καμιά άλλη. Αν αυτή η υπόθεση πρέπει να εγκαταλειφθεί, τότε δεν αξίζει τον κόπο να κάνουμε τίποτε στην τάξη της συλλογικής δράσης … Ας ασχοληθεί καθένας με τις υποθέσεις του και ας πάψουμε να μιλάμε για τέτοια ζητήματα». Προφανώς δεν σκοπεύουμε να κάνουμε κάτι τέτοιο και, άρα, δεν έχουμε παρά να ξεκινήσουμε να κάνουμε το άλλο…

Advertisements





Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.



Αρέσει σε %d bloggers: