Το κοστος και το τιμημα (Αυγη, 12.1.2009)
12/01/2009, 11:28 μμ
Filed under: Χρηστος Λασκος | Ετικέτες: ,

ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΛΑΣΚΟΥ

Όσο η κρίση θα οξύνεται τα πράγματα θα ξεκαθαρίζουν. Ο καθένας –άτομο ή ομάδα- θα πρέπει να αρχίσει να παίρνει τα μέτρα του. Και η αλήθεια είναι πως σε τέτοιες περιόδους ο φόβος και η ανασφάλεια κυριαρχούν διαμορφώνοντας ένα υπόστρωμα συντηρητικών στάσεων για το μεγαλύτερο τμήμα των ανθρώπων. Η Αριστερά, λοιπόν, έχει να αναμετρηθεί, εκτός των άλλων αντιπάλων, και με το φόβο των απλών, των δικών της, ανθρώπων πως τα πράγματα δεν μπορεί παρά να πάνε χειρότερα γι’ αυτούς. Υπάρχει ένα είδος «κοσμικής ανάμνησης» της τάξης, που διαισθητικά «θυμάται» αυτό που ιστορικά έχει συμβεί σε εποχές καπιταλιστικής κρίσης. «Θυμάται», δηλαδή, πως ολόκληρες γενιές ανθρώπων από τις κατώτερες τάξεις έχουν καταστραφεί στις προηγούμενες αντίστοιχες περιστάσεις. Ήταν αυτές που πλήρωσαν όλο το κόστος πάντοτε στο παρελθόν –με φτώχεια, ανεργία και τους συνακόλουθους εξευτελισμούς. Κι έχουνε λόγο, συνεπώς, να φοβούνται –και πολύ, μάλιστα, γιατί οι αντίπαλοι, αυτοί που ακόμα κυριαρχούν, καθόλου δεν θα νιαστούν. Όπως έγραψε, μέσα στις συνθήκες της κρίσης του ’30, ο Μπρεχτ στο «Τραγούδι του έμπορα»,

Τι είναι στ’ αλήθεια ο άνθρωπος;

Πού να ξέρω ο άνθρωπος τι είναι!

Ποιός να το ξέρει τάχα;

Δεν ξέρω ο άνθρωπος τι είναι.

Ξέρω την τιμή του μονάχα.

Και η τιμή του «μικρού ανθρώπου» σε περιόδους κρίσης πέφτει πολύ κοντά στο μηδέν, μαζί με την αξία της ζωής του. Πρώτο μέλημα, λοιπόν, για την Αριστερά είναι η φροντίδα για την τιμή –με τις δυό σημασίες- της εργασιακής δύναμης των απλών ανθρώπων. Το κόστος αυτής της κρίσης πρέπει να πληρωθεί ολόκληρο –κι ακόμα παραπάνω- από την μπουρζουαζία (!), που θάλεγε και ο δικός μας Μαρξ. Γι’ αυτό και οποιαδήποτε τοποθέτηση που αντιμετωπίζει την κρίση και την απάντηση σ’ αυτήν ως καθολικής ή εθνικής σημασίας ζήτημα είναι πολιτικά καταστροφική. Όλη η μέριμνα της καπιταλιστικής τάξης είναι να μετατρέψει την κρίση του κεφαλαίου σε κρίση της εργασίας –με πρόθυμο «μεσολαβητή» το κράτος της. Όπως, μέσα στην έξαψη των ημερών, δήλωσε ο ιδεότυπος του σύγχρονου καπιταλιστή, ο Γουώρεν Μπάφετ, «η ταξική πάλη υπάρχει και είναι η δική μου τάξη που κερδίζει». Δουλειά μας είναι να γίνει το αντίθετο ακριβώς: να είναι η δική μας τάξη που κερδίζει. Και προκειμένου γι’ αυτό απαιτείται η πιο συνειδητή ταξική αδιαλλαξία: είναι δεδομένο πως η παραμικρή υποχώρηση θα είναι εκκίνηση της ολικής υποχώρησης. Άρα το ποιός θα πληρώσει το κόστος της κρίσης θα καθορίσει πράγματα πέρα από αυτό. Αν σε αυτές τις συνθήκες ολοκληρωτικής γελοιοποίησης της αστικής ιδεολογίας, στον σκληρό οικονομικό της πυρήνα μάλιστα, δεν κερδηθούν άμεσα αποτελέσματα στο υλικό πεδίο –στο εισόδημα, στην ασφάλιση, στις κοινωνικές υπηρεσίες, στην απο-εμπορευματοποίηση των δραστηριοτήτων ικανοποίησης των βασικών αναγκών- τα πράγματα δεν θα μείνουν ως έχουν, αλλά θα επιδεινωθούν.

Ο καπιταλισμός εμφανίζεται πλέον στα μάτια όλο και περισσότερων ανθρώπων όχι μόνο κοινωνικά άδικος, αλλά και πολύ αναποτελεσματικός. Είδαμε πόσο καλά «κατανέμει τους πόρους η αγορά στις εναλλακτικές χρήσεις». Μια τρύπα στο νερό, που μπορεί, όμως, να ρουφήξει εκατομμύρια. Ας πρόσεχαν όσοι –και ανάμεσά μας- ισχυρίζονταν πως ο καπιταλισμός αποτελεί μια μηχανή παραγωγής πλούτου αναντικατάστατη και πως η καλύτερη διανομή του θα πρέπει να είναι το μοναδικό μέλημα της Αριστεράς. Ο καπιταλισμός αποτελεί μια φονική μηχανή σπάταλη και καταστροφική, που έχει τη δύναμη να μας τινάξει στον αέρα. Θα γίνει όμως το αίσχος –μαζί και η σαχλαμάρα- φανερή ή πολύ σύντομα πάλι θα αρχίσουν τα όργανα περί μικτής οικονομίας και άλλων εξωτικών θαυμάτων; Μόνο αν αδράξουμε τη μέρα, για να φορτώσουμε το κόστος σε αυτούς, που και από την κρίση όφελος θα αποκομίσουν. Αν δεν χειριστούμε καλά το ζήτημα του κόστους θα πληρώσουμε σίγουρα μεγάλο τίμημα.

Ο Χρήστος Λάσκος είναι καθηγητής Λυκείου

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: