Απιστος Θωμας; (Αυγή, 25.4.2009)
25/04/2009, 1:26 πμ
Filed under: Χρηστος Λασκος

ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΛΑΣΚΟΥ

Αφορμή για τις λίγες πρόχειρες σκέψεις που ακολουθούν αποτέλεσε η ωραία επιφυλλίδα του Γιάννη Αλμπάνη στην πασχαλιάτικη Εποχή, όπου περιεργάζεται το θέμα του θανάτου των άλλων και, κυρίως, των δικών μας άλλων με τον αυτοσαρκαστικό και αγωνιώδη τρόπο που ταιριάζει, νομίζω, στο θέμα. Ταιριάζει, θέλω να πω, σε αριστερούς που ασχολούνται με το θέμα. Και, ακόμη περισσότερο ταιριάζει στο θέμα του δικού μας θανάτου, με το οποίο στην πραγματικότητα ασχολούμαστε, όταν νομίζουμε πως μας απασχολεί ο θάνατος των άλλων.

***

Από μικρός ένιωθα μια αποστροφή προς την οργανωμένη εκκλησία. Δεν καταλάβαινα γιατί, αλλά δεν μου άρεσε. Όπως και, γενικά, δε μου άρεσε η «παράδοση». Αισθανόμουν πως περιέκλειε πολύ περισσότερα κακά από καλά. Ίσως το γεγονός πως μεγάλωνα στη Γερμανία, με την υποχρέωση ως απόδημος να είμαι πιο Έλλην από όσους ζούσαν στην πατρίδα, να συνεργούσε σε αυτήν την αποστροφή. Από την άλλη, λίγο αργότερα, όταν άρχισα να ενδιαφέρομαι για την πολιτική, με εξέπληττε αρνητικά η βεβαιότητα του αθεϊσμού πολλών αριστερών που γνώριζα. Μου φαινόταν τόσο δογματική όσο και κάθε άλλη αναιτιολόγητη βεβαιότητα.

Εξάλλου, όπως και να ‘χει, ο Ιησούς έφερνε περισσότερο σε κομμουνιστή ή ροκά, παρά στους συντηρητικούς «επιγόνους» του. Γιατί να τον χαρίζουμε; Μας έμαθαν πως μακάριζε τους «πτωχούς τω πνεύματι» κι εμείς, πιστεύοντάς τους, τον απορρίψαμε ως προαγωγό της άγνοιας και της τυφλής πίστης σε ό,τι συμφέρει τους ισχυρούς. Μόνο που υπάρχει και η άλλη παραλλαγή: «Μακάριοι σεις οι πτωχοί… Πλην ουαί εις εσάς τους πλουσίους, διότι απηλαύσατε την παρηγορία σας. Ουαί εις εσάς, οι κεχορτασμένοι, διότι θέλετε πεινάσει. Ουαί εις εσάς, οι γελώντες τώρα, διότι θέλετε πενθήσει και κλαύσει» (Κατά Λουκάν, στ’, 21-25). Δεν είναι προφανές το ταξικό μίσος και η εκδικητικότητα σε αυτές τις φράσεις; Σαν να διαβάζεις Μπένγιαμιν, όταν καλεί στην επανάσταση, για να εκδικηθεί για τα βάσανα όλων των προηγούμενων γενεών, δούλων, κολλήγων και προλεταρίων.

Ωραίος, λοιπόν, ο Ιησούς, δικός μας. Με τον Θεό, όμως, τι γίνεται; Δεδομένου πως, ως αριστεροί, έχουμε μια προτίμηση σε λογικά επιχειρήματα, φοβάμαι πως πειστήρια για την ύπαρξή του δύσκολα θα αναγνωρίσουμε. Η έλλειψη αποδείξεων, βέβαια, δεν συνιστά απόδειξη της έλλειψης, της ανυπαρξίας. Και, με αυτήν την έννοια, ο αθεϊσμός, δεν μπορεί εξίσου να αποδείξει τη βέβαιη βασιμότητά του.

Αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε είναι να μιλήσουμε με πιθανότητες, οι οποίες, νομίζω, σαφώς, δεν είναι με τον ευφυή δημιουργό, όσο κι αν δεν φαίνεται εξ αρχής. Ας σκεφτούμε π.χ. το περίφημο κοσμολογικό επιχείρημα για την ύπαρξη του Θεού. Λέει το επιχείρημα -σε δική μου, ισχυρότερη από την αυθεντική, εκδοχή: αν, περπατώντας στην απόλυτη ερημιά ενός ακατοίκητου πλανήτη εύρισκες ένα ρολόι, υπήρχε περίπτωση να θεωρήσεις πως προέκυψε τυχαία ή ως προϊόν φυσικής επιλογής; Γιατί, λοιπόν, το κάνεις όταν βλέπεις αυτό το τέλειο ρολόι, που είναι το Σύμπαν; Γιατί δεν παραδέχεσαι πως το λογικό είναι να υπάρχει ευφυής ωρολογοποιός; Γιατί, απλώς, υπάρχει «οικονομικότερη», απλούστερη απάντηση: σε ένα Σύμπαν άπειρο στο χώρο και στον χρόνο θα «δημιουργηθούν» αναγκαστικά τα πάντα «από μόνα τους». Όπως λέει το γνωστό παράδειγμα, μια μαϊμού που γράφει σε μια γραφομηχανή για άπειρο χρόνο, τυχαία θα γράψει και την Ιλιάδα.

Μόνο που αυτά δεν απαντούν στην αγωνία του θανάτου. Και οι θρησκείες εκεί πατούν. Διαβάστε, λοιπόν, το άρθρο του Αλμπάνη -μας δείχνει πώς να ξεκινάμε τη μελέτη θανάτου, που δεν μπορούμε ως έλλογα, έστω και αριστερά, όντα να αποφύγουμε. Κι ας είμαστε άπιστοι Θωμάδες…

Ο Χρήστος Λάσκος είναι καθηγητής Λυκείου

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: