«Ομερτα» Συντηρητικων (Ελευθεροτυπια, 24.5.2009)
24/05/2009, 3:59 μμ
Filed under: Ευκλειδης Τσακαλωτος | Ετικέτες: ,

ΤΟΥ ΕΥΚΛΕΙΔΗ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΥ

Σε μια συνέντευξη τύπου στις Βρυξέλλες (18/02/09) για την αξιολόγηση του Συμφώνου Σταθερότητας, ο κ. Αλμούνια εξήγησε ότι σε συνθήκες ύφεσης το Σύμφωνο είναι όσο απαραίτητο ήταν στην προηγούμενη περίοδο. Απαραίτητο για την αξιοπιστία των κρατών μελών που πιέζονται από τις διεθνείς χρηματαγορές, αλλά και για την αξιοπιστία αυτών που στο ευρωπαϊκό επίπεδο καλούνται να εφαρμόσουν τους κανόνες του Συμφώνου. Κατά τον κ. Αλμούνια, το Σύμφωνο παρέχει τη δυνατότητα βραχυπρόθεσμης αντιμετώπισης της κρίσης, μεσοπρόθεσμης σταθεροποίησης των δημοσιών οικονομικών, και, πιο μακροπρόθεσμα, μια στρατηγική εξόδου από την κρίση. Είναι εντυπωσιακές οι ομοιότητες της παραπάνω επιχειρηματολογίας με αυτή που χρησιμοποιούσαν οι οικονομολόγοι του υπουργείου οικονομικών στη Βρετανία στο μεσοπόλεμο ενάντια στον Κέυνς. Δεν χρειάζονται πιο ενεργητικές κρατικές πολιτικές γιατί αυτό θα βλάψει την αξιοπιστία των κυβερνήσεων μια και οι αγορές θα ανησυχούν για το χρέος και πως αυτό θα ξεπληρωθεί σε μια επόμενη περίοδο. Ο φόβος για μεγαλύτερη φορολογία, ή για πιο υψηλό πληθωρισμό, στο μέλλον, αναιρεί την αποτελεσματικότητας της όποιας επεκτατικής πολιτικής.

Τα αντεπιχειρήματα γνωστά. Οι μεγάλες υφέσεις έχουν την τάση να αυτοτροφοδοτούνται. Δεν είναι κακό κάποιοι στην οικονομία να επιδιώξουν να βελτιώσουν τα οικονομικά τους, να μειώσουν το χρέος τους, να αποταμιεύσουν περισσότερο. Αν όμως, όλοι (κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, νοικοκυριά) το επιδιώξουν συγχρόνως τότε η ύφεση μπορεί να ξεφύγει. Επί πλέον η μείωση μισθών, που μπορεί να βοηθήσει μια συγκεκριμένη επιχείρηση, δουλεύει στη ίδια κατεύθυνση αν γενικευτεί – καμία επιχείρηση δεν θα αυξήσει την ανταγωνιστικότητά της, αφού όλες οι επιχειρήσεις ακολουθούν την ίδια τακτική, και όλες οι επιχειρήσεις μαζί θα αντιμετωπίσουν μειωμένη ζήτηση για τα προϊόντα τους.  Σε μια μεγάλη ύφεση ο φόβος κυριαρχεί και επειδή τα άτομα βλέπουν την πραγματική αξία των δανείων τους να μεγαλώνει. Και ο φόβος αποτελεί κακός σύμμαχος στην αντιμετώπιση της κρίσης.

Ο κ. Αλμούνια τα ξέρει όλα αυτά. Αλλά έχει τους δικούς του φόβους. Ξέρει ότι αυτό που διακυβεύεται στη σημερινή συγκυρία δεν είναι η οικονομική θεωρία αλλά ένα ολόκληρο οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο που έχει επικρατήσει στην ΕΕ τα τελευταία χρόνια (σφικτές δημοσιονομικές πολιτικές, ευέλικτες αγορές εργασίας, συρρίκνωση του δημόσιου τομέα κλπ). Ξέρει δηλαδή ότι μια πιο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να θεμελιωθεί σε ένα πολύ διαφορετικό οικονομικό, αλλά κυρίως κοινωνικό, οικοδόμημα. Και αυτό που αποφασίστηκε στο G20 ήταν ακριβώς να μη θιχτεί το οικοδόμημα που βασίζεται στην ανισότητα.

Ας το δούμε από τη σκοπιά των τριών βασικότερων «παικτών». Η Κίνα έχει στηρίξει την εντυπωσιακή της ανάπτυξη, και τις μεγάλες εξαγωγικές της επιδόσεις, σε μια άγρια εκμετάλλευση των εργαζομένων. Αυτό έχει συμβάλει στην συμπίεση των μισθών αλλού, και ιδιαίτερα στις ΗΠΑ. Συγχρόνως τα πλεονάσματα από τις εξαγωγές έχουν επενδυθεί στις ΗΠΑ με αποτέλεσμα να κρατηθούν τα εκεί επιτόκια χαμηλά, τροφοδοτώντας τη χρηματοπιστωτική επέκταση και τις διάφορες φούσκες (στο χρηματιστήριο,  στην αγορά ακινήτων κλπ). Το G20 αποφάσισε αυτοί οι πυλώνες να μην πειραχτούν – ούτε η ανισότητα, ούτε ο ρόλος του χρηματοπιστωτικού τομέα. Και η ΕΕ; Οι αντιπρόσωποί της επισφράγισαν τη συμφωνία με μια παθητική στάση, κάνοντας γνωστό από νωρίς ότι κανείς δεν πρέπει να περιμένει καμία βοήθεια στην παγκόσμια οικονομία με μια πιο επεκτατική πολιτική από πλευράς ΕΕ.

Από τα κόμματα του δικομματισμού στην Ελλάδα ο κ. Αλμούνια ζητά συναίνεση σε αυτή τη στρατηγική. Τα θεμέλια της οικονομικής πολιτικής στην ΕΕ πρέπει να μείνουν όπως έχουν. Τι δίνει ως αντάλλαγμα; Ότι ενώ θα πιέζει για νοικοκύρεμα των δημόσιων οικονομικών, δεν θα ταράξει τα νερά. Το πρόβλημα του χρέους στην Ελλάδα είναι υπαρκτό. Οι διεθνείς αγορές ξέρουν ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο τα δυο μεγάλα κόμματα να αντιμετωπίσουν το τωρινό χρέος, πόσο μάλλον αν αυξηθεί με μια πιο επεκτατική πολιτική, γιατί όλη τους πολιτική συγκρότηση βασίζεται όχι σε ένα βιώσιμο οικονομικό μοντέλο αλλά σε πρακτικές που είναι συνδεδεμένες με μεγάλα ελλείμματα. Και βεβαίως η ύπαρξη του Συμφώνου ουδόλως εμπόδισε αυτές τις πρακτικές. Όπως και αλλού, απλώς ώθησε τους υπεύθυνους της οικονομικής πολιτικής σε επιδιώξεις «δημιουργικής» λογιστικής. Οι χρηματαγορές είναι πολλές φορές μη ορθολογικές, αλλά δεν είναι και παράλογες. Δίνουν δάνεια στην Ελλάδα με μεγάλο ασφάλιστρο κινδύνου γιατί ξέρουν ότι η παρούσα κυβέρνηση, άλλα και αυτές που θα την αντικαταστήσουν, δεν έχουν κανένα σχέδιο που να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του χρέους. Όχι γιατί η πολιτική τους βασίζεται στη δικαιοσύνη, και στην ενεργή αντιμετώπισης της κρίσης. Αλλά γιατί τα μόνα σχέδια που καταστρώνονται είναι για την κομματική τους επικράτηση. Το ξέρει αυτό ο κ. Αλμούνια αλλά έχει το τακτ να μην τους εκθέτει. Αλλά και το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ με την σειρά τους δεν τον εκθέτουν. Συμφωνία κυρίων με άρωμα Νότιας Ευρώπης.

Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος της ΚΠΕ του ΣΥΝ

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: