«Δεν μπορεσαμε να πεισουμε»; (Αυγη, 12.6.2009)
12/06/2009, 3:30 μμ
Filed under: Κωστας Σταματης

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΣΤΑΜΑΤΗ

Εδώ και πολλά χρόνια, ως μόνιμη επωδός ύστερα από κάποια εκλογική αναμέτρηση ακούγεται ότι (για άλλη μια φορά) «δεν μπορέσαμε να πείσουμε» τους εν δυνάμει ψηφοφόρους. Μην τυχόν οι άλλοι τα κατάφεραν καλύτερα σε πολιτική πειστικότητα δια των λόγων ή δια του ορθού Λόγου; Δύσκολο να το πιστέψει κανείς. «Με σύμμαχο εσένα, κορόιδο, φλέγομαι να κρατηθώ στην εξουσία» η μία πλευρά. «Φέρτε με στην εξουσία, διότι τρέφω ακατάσχετη αγάπη για τον πολίτη», η άλλη πλευρά. Ενδιαμέσως, υπήρξαν και κάποιες πιο λεπτές αποχρώσεις: «Διώξε μαζί μας τους ρυπαρούς ξένους». «Τιμώρησε όλους τους άλλους, γιατί σε εμπαίζουν υπό τη σατανική καθοδήγηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης». «Σε διαβεβαιώνω ότι είμαι πολιτικά αγνός και άδολος φυσιολάτρης».

Δεν θα ήθελα εδώ να εμπλακώ σε μία εν πολλοίς άχαρη, για πολλοστή φορά τραυματική, ενδοσκόπηση γύρω από υπαρκτά λάθη ή υποστατές αδυναμίες του ΣΥΡΙΖΑ και του ΣΥΝ ειδικότερα. Φρονώ ότι σε αρκετούς αριστερούς πολίτες αυτά πράγματι κόστισαν την ακριβοθώρητη ψήφο τους. Έστω κι έτσι, όμως, εν συνόλω ο πολιτικός λόγος του ΣΥΡΙΖΑ παρασάγγας απέχει ποιοτικά από εκείνον των άλλων. Θα ήθελα ωστόσο να προτείνω ένα διανοητικό και συνάμα επώδυνα πολιτικό πείραμα, σχεδόν ανθρωπολογικού ενδιαφέροντος.

Πολύ χονδρικά, για να «πείσει» ένας πολιτικός οργανισμός, λογικά θα πρέπει να υπάρχει μία κρίσιμη μάζα πολιτών που να επιτρέπει στον εαυτό της να «πεισθεί». Πολύ φοβούμαι ότι αυτή η χορεία πολιτών, μολονότι δεν είναι βέβαια προδιαγραμμένη ή στατική, δεν είναι και απέραντη. Ας εστιάσουμε λοιπόν την προσοχή όχι στον ομιλούντα που θέλει να πείσει, αλλά στη δεκτικότητα του πιθανού ακροατηρίου να πεισθεί.

Παρεμπιπτόντως, εδώ τίθεται βεβαίως και ένα ζήτημα ευθύνης ως προς την ουσία των επιχειρημάτων και τη δυνατότητά τους να βελτιώσουν τον κοινό βίο, το κοινό πεπρωμένο μας. Αλλά η ευθύνη αυτή μόνον αμφίπλευρη μπορεί να είναι. Καταλαμβάνει και τα μέλη του ακροατηρίου επίσης, δεν είναι έτσι; Και αυτά επίσης υπέχουν ηθική και πολιτική ευθύνη να δεχθούν ό,τι τυχόν κρίνουν σωστικό για την κοινωνία, καθώς και ευθύνη να κάνουν κάτι από κοινού προς την κατεύθυνση αυτή. Νομικά ο καθένας είναι ελεύθερος να διαχειρίζεται την ψήφο του κατά το δοκούν, ευτυχώς. Ηθικά, όμως, μπορεί να υπάρχει «δικαίωμα» οποιουδήποτε να το κάνει ανεύθυνα ή απερίσκεπτα;

Θα ήταν ανώφελο ν’ αρνηθεί κανείς ότι στο χάραμα της τρίτης χιλιετίας μεγάλο τμήμα πληθυσμού εμφορείται από μια ξέθωρη κοσμοεικόνα, που διαμορφώνεται με τρόπο αποφατικό και παθητικό. Παραείναι έκδηλο ότι μεγάλη μερίδα συνανθρώπων μας δεν πιστεύει στη συμμετοχή στα κοινά ή στη συλλογική δράση, ως μοχλού αλλαγής της δημόσιας ζωής, της κοινωνικής συνύπαρξης. Δεν ελπίζει σε κάτι καλύτερο από ό,τι υπάρχει, μολονότι δυσφορεί, αγκομαχάει ή και συνθλίβεται μέσα σ’ αυτό.

Ευρύ τμήμα της κοινωνίας εκδηλώνει δημόσια -ενίοτε και ιδιωτικά- συμπεριφορά μειωμένης ευθύνης. Όχι ενεργού πολίτη, αλλά απλού ψηφοφόρου, όποτε δεν απέχει ακόμη κι από αυτήν την περιοδικά επαναλαμβανόμενη εκλογική διαδικασία. Πορεύεται εν γένει χωρίς λογισμό και όνειρο. Αλλά χωρίς στοιχειώδες γνωστικό υπόβαθρο, δίχως ένα ελάχιστο ηθικό σθένος και δεκτικότητα για κοινωνικο-πολιτικά ερεθίσματα, πώς μπορεί να ανακτηθεί μια συνολικότερη νοηματοδότηση του κόσμου, κάποια ελπιδοφόρα προοπτική;

Υπ’ αυτές τις συνθήκες πρόσληψης της πραγματικότητας, εκ μέρους μιας αδύναμης και δίχως αυτοεκτίμηση υποκειμενικότητας, σημειώνεται διπλή απώλεια. Οδυνηρή μάλιστα, γιατί αναιρεί το νόημα της ιστορικής συνέχειας και προόδου, την ιστορική μνήμη και την πολιτική κρίση. Σε πλήθος ανθρώπων χάνεται η δυνατότητα τόσο στο να εξηγηθούν οι αιτιακές συσχετίσεις των κοινωνικών πραγμάτων στη δυναμική τους ιστορικότητα όσο και να προβληθούν από τους ενδιαφερομένους αιτήματα για τη μεταβολή του υπάρχοντος με εύλογο τρόπο. Η συνεπακόλουθη απώλεια νοήματος και ορίζοντα ελπίδας αναπληρώνεται στρεβλά με κάθε λογής υποκατάστατα και πλαστές μορφές συνείδησης.

Παρ’ όλα αυτά, είναι αδύνατον ο κριτικός στοχασμός να απαρνηθεί τον εαυτό του. Δεν μπορεί να έχει άλλον λόγο ύπαρξης παρά να διαλογίζεται ως εάν οι άνθρωποι ήθελαν να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα να στοχασθούν αυτόνομα, δηλαδή υπό ιδία ευθύνη, γύρω από τα συμβαίνοντα και τα πρεπούμενα. Τούτο δεν αποτελεί αυτιστική εμμονή ούτε προσωπικό πείσμα καθενός διανοουμένου και πολίτη χωριστά. Μαζί με άλλα σεβαστά πράγματα, αποτελεί αναστοχαστικό όρο για την επιβίωση της οικουμένης σε κοινωνίες που εννοούν να μην απεμπολήσουν τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά τους. Νομίζω ότι, τηρουμένων των αναλογιών, ακριβώς τα ίδια ισχύουν και για τους πολιτικούς σχηματισμούς της αριστεράς όπου Γης. Οφείλουν να υπάρχουν και να δρουν ως εάν οι πολίτες μπορούσαν να διατεθούν να πάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους. Στο κάτω-κάτω υπήρξαν φορές που το αποπειράθηκαν κιόλας.

Ο Κώστας Σταμάτης είναι καθηγητής του Τμήματος Νομικής του ΑΠΘ

Advertisements

2 Σχόλια so far
Σχολιάστε

ΜΙΚΡΟΑΣΤΙΚΟΣ ΕΓΩΙΣΜΟΣ
Η ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Αγαπητοί φίλοι πριν περίπου ένα μήνα και με αφορμή τις θέσεις του ΣΥΝ για το διαρκές συνέδριο είχα δηλώσει, στην επιστολή που σας έστειλα ότι, «θεωρώ ότι η Αριστερά γενικά ήταν πάντα «καλή» στα λόγια, αλλά δυσκολεύονταν στην πράξη, όπως δυστυχώς συμβαίνει και με την πλειοψηφία των ανθρώπων. Πιστεύω λοιπόν γενικά (σας έγραφα τότε), όσο αφορά το συγκεκριμένο κείμενο (τις θέσεις του ΣΥΝ), ότι πέρα από τις όμορφες φράσεις και τις ωραίες λέξεις που αυτό έχει, στην ουσία το κείμενο στερείται ενός σαφούς ιδεολογικού περιεχομένου».
Αλλοίμονο έφτασαν οι Ευρωεκλογές για να επιβεβαιώσουν ότι η αριστερά, εκτός του ότι δεν έχει σαφές ιδεολογικό στίγμα και στόχους, πάσχει και στα λόγια, αλλά δυστυχώς και από έλλειψη «αριστερών» αρχών και αξιών. Στην σημερινή μου επιστολή δεν θα ασχοληθώ με το ιδεολογικό στίγμα , τους στρατηγικούς και τακτικούς στόχους της αριστεράς και την σύγχυση που κατά την άποψη μου έχει σχετικά με αυτά τα ζητήματα, αλλά με τις αρχές και τις αξίες, δηλαδή το ήθος ορισμένων «αριστερών», ανεξάρτητα από την επικοινωνιακή ταμπέλα που αποφάσισαν να δώσουν στον εαυτό τους (ανανεωτικός, αριστερός, κομμουνιστής, κλπ).
ΜΕΡΙΚΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Αγαπητοί φίλοι επιτρέψτε μου πριν προχωρήσω να συστηθώ, όχι γιατί θέλω να πάρετε υπόψη σας την θητεία μου στον χώρο της αριστεράς, αλλά γιατί θα ήθελα να σας βοηθήσω να ερμηνεύσετε καλλίτερα τις ανησυχίες μου, την αγανάκτηση μου και την μέχρι τουλάχιστο 4 μήνες πριν στάση μου ως θεατή της πολιτικής πραγματικότητας. Κάτι εξ’ άλλου που αφορά και όλη την παρέα των 5 στενών φίλων μου και πρώην συντρόφων.
Είμαι λοιπόν 56 ετών και οργανώθηκα στο ΚΚΕ προς το τέλος του 1973, σε χώρα της Ευρώπης στην οποία και σπούδαζα. Παρέμεινα σε αυτόν τον χώρο μέχρι και το 1984 έχοντας αναλάβει ευθύνες σε επίπεδο κατώτερου στελεχιακού δυναμικού (Γραμματέας ΚΟΒ, συνδικαλιστικό, κλπ). Το 1984 αποχώρησα από την ενεργό κομματική δράση, και δεν είναι του παρόντος να αναλύσω το γιατί. Το 1989 με την ίδρυση του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ οι ελπίδες αναπτερώθηκαν και «μπήκαμε» πάλι στην «μάχη», για να αποχωρήσω λίγο αργότερα απογοητευμένος με τα «τεκταινόμενα» στην αριστερά και την απάθεια της, αλλά και την ανεπάρκεια της να εξηγήσει και να ηγηθεί της «νέας» εποχής, στην διαμόρφωση της οποίας συμμετείχε (ακούσια ή εκούσια). Τόσο εγώ όσο και η οικογένεια μου, αλλά και οι φίλοι μου στηρίζαμε πλέον την αριστερά (ΣΥΝ) κύρια με την ψήφο μας, αλλά οφείλω να πω ότι η στάση μας γίνονταν όλο και πιο κριτική απέναντι σε πολλές από τις συμπεριφορές αυτών που θεωρούνται ηγεσία του χώρου. Συμπεριφορές που έχουν σχέση με την αμετροέπεια, τον μη σεβασμό στην άποψη του άλλου, την αλαζονεία, την πολιτική της ταμπέλας, ιδιαίτερα όποτε θέλανε κάποιοι να απαξιώσουνε, αλλά όχι να συζητήσουνε τις διαφορετικές θέσεις και απόψεις της άλλης πλευράς.
Επισημαίνω και πάλι ότι όλα αυτά τα δηλώνω, γιατί θέλω να σας επιστήσω την προσοχή στο εξής: αν άνθρωποι σαν εμάς που ήταν οργανωμένοι στην αριστερά και συνεχίζουν να είναι ιδεολογικά και συναισθηματικά «δεμένοι» με τον χώρο αυτό αγανακτούν και σκέπτονται το λευκό ή τους «πράσινους», τότε τί θα μπορούσε κανείς να περιμένει από άλλους, μέσα μάλιστα σε μια πολιτική συγκυρία που ευνοεί τις δεξιόστροφες πολιτικές; Από την άλλη μεριά, πολλές φορές σκεπτόμαστε αν φταίει πράγματι η σημερινή αριστερά και η ηγεσία της για αυτό που εμείς νοιώθουμε ή αν εμείς συμβιβαστήκαμε και ψάχνουμε δικαιολογίες διανθισμένες με αριστερές κορώνες, έτσι για να δώσουμε και «επαναστατική» χροιά στην απομάκρυνση μας και την σημερινή «απολιτική» στάση μας.
Ας προσπαθήσουμε όμως μέσα από τα γεγονότα να βγάλουμε συμπεράσματα.
Η ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
Αλήθεια ποιός είναι ο στόχος της Αριστεράς; Τί ρόλο παίζουν οι εκλογές στην διαδικασία υλοποίησης των στρατηγικών και τακτικών στόχων της αριστεράς; Είναι οι εκλογές αυτοσκοπός; Αν δεν είναι πάλι αυτοσκοπός, αυτό σημαίνει ότι τις «σνομπάρουμε»; Μπορούμε όμως να σνομπάρουμε την διαδικασία των εκλογών, όταν στις θέσεις μας δηλώνουμε ότι δεν μπορεί να υπάρξει σοσιαλισμός χωρίς δημοκρατία και πιστεύουμε στον πολυκομματισμό; Φυσικά αυτά τα ερωτήματα μπορούν να απαντηθούν μόνο αν ένας πολιτικός χώρος έχει ξεκάθαρους στόχους και σαφή ιδεολογικό «μπούσουλα». Οι «ιδεολογικές» όμως πτέρυγες του ΣΥΡΙΖΑ και του ΣΥΝ «περί άλλων τυρβάζουν».
Θα αρχίσω με αυτούς που «σκίζουν τα ιμάτια τους» για την εκλογική αποτυχία του ΣΥΡΙΖΑ στις πρόσφατες εκλογές και αυτό-αποκαλούνται «ανανεωτικοί».
Εκλογικά αποτελέσματα για την αριστερά από το 1977 έως και σήμερα για το Ελληνικό Κοινοβούλιο
1974 1977 1981 1985 1989 1990
ΚΚΕ 9,47% 9,36% 10,93% 9,89% 10,97% 10,28%
ΚΚΕ(εσ.)* 2,72% 1,37% 1,84%
*To 1977 κατέβηκε με τίτλο «Συμμαχία προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων»
1993 1996 2000 2004 2007
ΚΚΕ 4,54% 5,61% 5,53% 5,90 8,15%
ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ 2,94% 5,12% 3,2% 3,26% 5,04%

Ευρωεκλογές
1981 1984 1989 1994 1999 2004 2009
ΚΚΕ 12,84% 11,64% 14,31% 6,29% 8,66% 9,48% 8,35%
ΚΚΕ (ες)
ΣΥΝ 5,29% 3,42% 6,25% 5,16% 4,16% 4,7%

Δεν μπορώ να θυμηθώ ποιές ήταν τότε, στις ανάλογες περιπτώσεις, οι δηλώσεις του ηγέτη και ιστορικού στελέχους της «ανανεωτικής» αριστεράς, και της αριστεράς γενικότερα, για τις ταπεινωτικές, έως πολύ ταπεινωτικές ήττες που υπέστη το κόμμα του οποίου ηγείτο. Επίσης, όπως πολύ σωστά επισημαίνει ο Περικλής Κοροβέσης στην Ελευθεροτυπία, «εδώ και 4 δεκαετίες, μετά την διάσπαση του ιστορικού ΚΚΕ, η λεγόμενη ανανεωτική αριστερά δεν μπόρεσε να διαμορφώσει ένα αριστερό διακριτό προφίλ…».
Αγαπητοί φίλοι το πρόβλημα φυσικά του σωστού ή λάθους, όταν πρόκειται για πολιτικές απόψεις ή ιδεολογικά θέματα, δεν είναι ζήτημα μειοψηφίας και πλειοψηφίας. Είναι γνωστό ότι πολλές φορές, για παράδειγμα, οι ιδέες του Μαρξ δεν ήταν αποδεκτές από την αριστερά της εποχής του. Το ζήτημα λοιπόν δεν βρίσκεται εκεί, αλλά στο πόσο ο διάλογος γίνεται με τρόπο που να φωτίζει τις διαφορετικές πλευρές της σύγχρονης πραγματικότητας, να δείχνει τα κοινά μας σημεία, να μας ενώνει αναβαθμίζοντας την πολιτική μας δράση μέσα στον κόσμο, χωρίς όμως να κουκουλώνει τις υπάρχουσες διαφορές. Η άποψη λοιπόν του ιστορικού ηγέτη της αριστεράς ότι η ήττα οφείλεται σε αυτούς που «αυθαδίασαν» και ήθελαν να επιβάλουν τις απόψεις τους έχει δύο συνιστώσες που εμένα τουλάχιστον με προβληματίζουν. Αλήθεια γιατί «αυθαδιάζει» όποιος έχει διαφορετική άποψη από την δική μου, ακόμα και αν αυτή είναι «τραβηγμένη»; Έτσι αισθάνεται για όσους διαφωνούν με αυτόν ο ιστορικός ηγέτης; Αυτός ήταν και ο λόγος της σταλινικής παρεκτροπής του, όταν σε ένα βράδυ μέσα διέγραψε την Β΄ Πανελλαδική, δηλαδή την πλειοψηφία του Ρήγα Φεραίου; Επίσης τί εννοεί όταν λέει ότι κάποιοι ήθελαν να επιβάλουν τις απόψεις τους; Έγινε κάποιο πραξικόπημα στον χώρο του ΣΥΝ; ή όταν η άποψη μας δεν είναι πλειοψηφούσα δεν μπορεί να το ανεχτεί το «αριστερό» εγώ μας;
Θα μου επιτρέψετε να δηλώσω ότι μια τέτοια αριστερά δεν με αφορά ανεξάρτητα από τα κοσμητικά επίθετα επικοινωνιακού χαρακτήρα που θέλει κάποιος να χρησιμοποιήσει. Αν ο ιστορικός ηγέτης της αριστεράς έχει νοσταλγήσει εκείνους τους άγονους «πολέμους» μεταξύ ΚΚΕ και ΚΚΕ (εσ.) δικαίωμα του. Για μένα πάντως ισχύει το «δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού».
Αγαπητοί φίλοι, η διαφωνία και η διαφορετική άποψη είναι δικαίωμα και υποχρέωση όλων. Ο τρόπος όμως που συζητούμε και διαφωνούμε έχει και ηθική διάσταση και δείχνει τις «δημοκρατικές» «ευαισθησίες» αυτών που συμμετέχουν. Δείχνει κατά πόσο αυτοί που διακηρύσσουν ότι θέλουν να αλλάξουν τον κόσμο μπορούν να ξεπεράσουν τα στενά όρια του εγώ τους και να αγκαλιάσουν, όχι υποχρεωτικά να ασπαστούν και να αποδεχτούν, τις ανησυχίες, τους προβληματισμούς και τα θέλω των άλλων και πρώτα απ’ όλα αυτών που υποτίθεται ότι μαζί τους μοιράζονται τα ίδια όνειρα για το μέλλον, δηλαδή των συντρόφων τους.
Για παράδειγμα, τι είναι αυτό που κάνει τον αριστερό Παπαδημούλη, τον πιο εργατικό πράγματι ευρωβουλευτή, να σιωπά, αντί να αντιτάξει απέναντι στους επικοινωνιακούς «ύμνους» του ΛΑ.Ο.Σ για τον ίδιο, που στόχευαν όμως να πλήξουν τον ΣΥΡΙΖΑ μπροστά στο «φιλοθεάμων» τηλεοπτικό κοινό, την δική του άποψη; Δεν θα μπορούσε, για παράδειγμα, η απάντηση του να ήταν κάτι σαν το κείμενο που ακολουθεί;
«Εμείς στην αριστερά έχουμε μάθει να θέτουμε αλλιώς τις προτεραιότητες. Για μας το εμείς υπερισχύει του Εγώ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θάβουμε τις διαφωνίες μας ή συμβιβαζόμαστε ή αλλάζουμε τις απόψεις μας χωρίς λόγο ή σταματάμε να δίνουμε μάχη για αυτές. Εσείς έχετε να επιδείξετε ανάλογη συμπεριφορά όταν γίνεστε τιμητής «ανώτερων» όπως ισχυρίζεστε ιδανικών; Ξεχνάτε κύριοι ότι εμείς έχουμε μάθει να βάζουμε αυτά που μας ενώνουν πάνω από αυτά που μας χωρίζουν, όταν μάλιστα αυτά που μας ενώνουν είναι σημαντικότερα σε σχέση με αυτά που μας χωρίζουν».
Ας αφήσουμε όμως τους «ανανεωτικούς» και ας μιλήσουμε και για τους αριστερούς της αριστεράς.
Αγαπητοί φίλοι είναι πάρα πολλές φορές που έχω ακούσει συντρόφους σας αυτού του ρεύματος να προσάπτουν την ταμπέλα του δεξιού, αμέσως μετά την ταμπέλα του ανανεωτικού σε συντρόφους τους. Κάποτε σε ένα τραπέζι βρεθήκαμε κάποιοι παλιοί και καλοί γνώριμοι ό ένας ήταν μέλος του ΚΚΕ και ό άλλος μέλος του ΣΥΝ και προσκείμενος στο αριστερό ρεύμα. Ο δεύτερος προέρχονταν και αυτός από το παλιό ενιαίο ΚΚΕ, επί εποχής του Χ. Φλωράκη. Μιλάγαμε για τα προβλήματα της σύγχρονης αριστεράς στον σημερινό πολύπλοκο κόσμο μας, που έχει αλλάξει δραματικά όχι μόνο λόγω της παγκοσμιοποίησης, αλλά και της κατάρρευσης του πρώην «σοσιαλιστικού» στρατοπέδου. Κάποια στιγμή ήρθε η κουβέντα και στον Μ. Παπαγιαννάκη, αυτό τον γνήσιο διανοητή και μαχητή της αριστεράς που ενέπνεε τον σεβασμό όλων.
Ο ΚΚΕς μου είπε ότι αυτός (ο Παπαγιαννάκης) είναι ΠΑΣΟΚ, αλλά δεν το έχει καταλάβει ακόμα. Ο ΣΥΝ, μου δήλωσε ότι ο «Μιχάλης είναι καλό παιδί και αγωνιστής αλλά δεξιοφέρνει σε πολλά ζητήματα ανάμεσα στα οποία και η συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ. Τους θύμισα τότε ορισμένα γεγονότα, τα οποία με χαρά είδα να αναφέρει η «Ελευθεροτυπία» στο αφιέρωμα της για τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη.
Τους θύμισα λοιπόν ότι η άποψη για συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ ήταν του ΚΚΕ, το οποίο δεν την εκλιπαρούσε, αλλά την απαιτούσε σαν αναγκαία προϋπόθεση για ουσιαστικό εκδημοκρατισμό της χώρας και για το άνοιγμα του δρόμου προς το σοσιαλισμό. Τους θύμισα τα συνθήματα «Αλλαγή δεν γίνεται χωρίς το ΚΚΕ» και «Αλλαγή, αλλαγή 2η κατανομή». Δεν θα μείνω στις απαντήσεις τους γιατί δεν είναι αυτό το θέμα μας.
Τους θύμισα ακόμα τα εξής όσο αφορά τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη. Στην συζήτηση που γίνονταν στον ενιαίο ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟ το 1991, ο Παπαγιαννάκης δεν θεωρούσε ότι είναι μείζον θέμα της συγκυρίας η συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ, ενώ ο Χαρίλαος και η «ορθόδοξη κομμουνίστρια» Παπαρήγα ήταν υπέρ αρκεί να μην «καπελωθεί» η αριστερά. Τους θύμισα ακόμη ότι ο Μίμης Ανδρουλάκης αποχωρούσε από το ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟ γιατί δεν μπορούσε να ανεχτεί τις «δεξιές» στροφές του Μιχάλη Παπαγιαννάκη!!!!
Αξίζει στο σημείο αυτό να αναφέρουμε τα όσα γράφει η Ελευθεροτυπία για το θέμα αυτό. Απολαύστε το: «Στις 5/4/93 ο Μίμης Ανδρουλάκης παραιτήθηκε από κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του Συνασπισμού, τον οποίο χαρακτήρισε «εκφυλισμένο πολιτικό σχηματισμό» και επιτέθηκε στον Παπαγιαννάκη: «Δεν μπορώ να εκπροσωπώ στη βουλή τις δεξιές απόψεις του Μιχάλη Παπαγιαννάκη». Ο Μιχάλης αρκέστηκε σε έναν προφητικό αποχαιρετισμό: «Το πολιτικό άλμα του Μίμη Ανδρουλάκη είναι δική του υπόθεση. Ώρα καλή στην πρύμνη του και αέρα στα πανιά του».
Να θυμίσουμε ακόμα ότι ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης ήταν πρωτοπόρος σε θέματα όπως τα οικολογικά (Αχελώος, Εγκαταστάσεις της Πετρόλα, κλπ), θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αναγνώρισης των μειονοτήτων ή της κατάργηση της αναγραφής του θρησκεύματος. Να πούμε ακόμη (όπως μας θυμίζει και η Ελευθεροτυπία) ότι «στις 6/11/92, διαχωρίζοντας τη θέση του από το κόμμα του πρότεινε (μαζί με τον Λεωνίδα Κύρκο) να δεχτεί η Ελλάδα μια ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για την ΠΓΔΜ («Μακεδονική Δημοκρατία του Βαρδάρη»), κάτι που αποτελεί σήμερα την πεμπτουσία της «περήφανης» εξωτερικής πολιτικής, αλλά τότε αντιμετωπιζόταν περίπου ως προδοσία. Εκείνος που αντέδρασε περισσότερο στην πρόταση αυτή από τον τότε Συνασπισμό ήταν ο Μίμης Ανδρουλάκης».
Αγαπητοί φίλοι ένας χώρος που δεν μπορεί όχι απλά να ανεχτεί, αλλά να αναδείξει Παπαγιαννάκηδες δεν είναι όχι αριστερός, αλλά ούτε δημοκρατικός. Για όσους δε καπηλεύονται την μνήμη του, τους συμβουλεύω να διαβάσουν την τελευταία του συνέντευξη, λίγο πριν πεθάνει, στην Ελευθεροτυπία. Θα διαπιστώσουν (ίσως) τι σημαίνει διατυπώνω τις διαφωνίες μου σεβόμενους τους συντρόφους μου και τους αριστερούς ψηφοφόρους του χώρου στον οποίο ανήκω. Εγώ παραθέτω ένα πολύ μικρό απόσπασμα που έχει μάλιστα σχέση και με τα εκλογικά:
«Πώς αξιολογείτε το δημοκοπικό «ξεφούσκωμα» του κόμματός σας»; Ρωτά ο Δημοσιογράφος της εφημερίδας. Και η απάντηση του:
«Νομίζω ότι είναι και δικιά μας ευθύνη που δεν «υποδεχτήκαμε» τους πολίτες. Αλλά σε ένα μεγάλο βαθμό δεν εξαρτάται από εμάς. Ήταν κόσμος ο οποίος για διάφορους λόγους εγκατέλειψε το ΠΑΣΟΚ, τις παρυφές του ΚΚΕ, και ήρθε -θες από «τσατίλα» ή από αγανάκτηση- προς εμάς. Μετά, επέστρεψε στο ΠΑΣΟΚ, στο όνομα της εξουσίας. Η αριστερά δεν κατάφερε να εντάξει οργανικά ένα μέρος αυτών των πολιτών στον κορμό της. Αυτό δείχνει σημαντική πολιτική αδυναμία, και σε επίπεδο θέσεων, και σε επίπεδο πολιτικών συμπεριφορών».
Τελειώνοντας αγαπητοί φίλοι θα ήθελα να πω το εξής: Έχουν καταλάβει αυτοί που βγάζουν θυμό, χωρίς να ενδιαφέρονται αν θα αλλάξουν τον κόσμο, ότι ιδιαίτερα σήμερα ο δρόμος προς τον σοσιαλισμό περνά μέσα από τον βαθύ εκδημοκρατισμό της κοινωνίας; Έχουν καταλάβει όσοι λένε ότι θέλουν μια σοσιαλιστική κοινωνία ότι, η αριστερά ή θα ηγηθεί στον αγώνα για αυτό τον εκδημοκρατισμό ή δεν έχει λόγο ύπαρξης; Και αν τέλος πάντων πιστεύουν κάτι άλλο ας μας το πουν, αλλά ας πάψουν να θέλουν να μας πείσουν ότι με κραυγές, καταδίκες, καταγγελίες και αφορισμούς του καπιταλισμού θα δημιουργήσουν μια κοινωνία των «ελεύθερα συνεταιριζόμενων παραγωγών, των ελεύθερα συνεταιριζόμενων ανθρώπων». Ούτε μια στοιχειώδη δημοκρατική κοινωνία με παιδεία, υγεία και ίσες ευκαιρίες για όλους, δεν μπορούν να οικοδομήσουν, κάτι που τουλάχιστον έχουν επιτύχει τα Σκανδιναβικά κράτη.
ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΗΘΟΣ
Θυμάμαι, όταν ο Μίμης Ανδρουλάκης και η εκφωνήτρια του πολυτεχνείου προσχώρησαν στο ΠΑΣΟΚ, την στάση δύο κορυφαίων τότε πολιτικών ηγετών του χώρου του ΣΥΝ. Ο Νίκος Κωνσταντόπουλος, πρόεδρος τότε του ΣΥΝ, με το γνωστό του εισαγγελικό ύφος, είχε δηλώσει ότι ο καθένας κάνει τις επιλογές του και δεν έχω να κάνω κανένα σχόλιο. Όταν για τον ίδιο λόγο ρωτήθηκε σε ένα άλλο τηλεοπτικό πάνελ ο Γιάννης Δραγασάκης, για το ίδιο θέμα, απάντησε με πραγματικά φιλικό, μειλίχιο, ζεστό ανθρώπινο ύφος: μη μου ζητάτε να σχολιάσω τις πολιτικές επιλογές ανθρώπων με τους οποίους μοίρασα σημαντικό κομμάτι της ζωής μου και με τους οποίους νοιώθω φίλος, και φυσικά δήλωσε ότι ό ίδιος δεν συμφωνεί, αλλά και δεν καταδικάζει καμία πολιτική επιλογή ή στάση. Ένοιωσα πραγματικά το μεγαλείο της αριστεράς αγαπητοί φίλοι, ήταν από τις λίγες στιγμές, μετά το 1992-93, που ένοιωθα περήφανος για τις ιδέες μου και δεν ένοιωθα ντροπή να μιλήσω για τα ιδανικά της αριστεράς.
Δεν θέλω να καταχραστώ της υπομονής σας, αλλά νοιώθω μίνιμουμ υποχρέωση έναντι τουλάχιστο των δύο παιδιών μου (ό ένας από τους οποίους είναι σύντροφος σας και ο άλλος για 2η φορά ψηφοφόρος του ΣΥΡΙΖΑ) να είμαι παρών με τον μόνο τρόπο που μέχρι τώρα μου είναι δυνατός.
Δεν ζητώ να κουκουλώσετε διαφορές, απλά ζητώ να σεβαστείτε τις αρχές του δημοκρατικού διαλόγου δείχνοντας στην πράξη πως ένας άλλος κόσμος είναι δύσκολος, αλλά τουλάχιστο αξίζει να προσπαθήσουμε για αυτόν μέσα από τις γραμμές της αριστεράς.
Σας ευχαριστώ που είχατε την υπομονή να με διαβάσετε.

Σχόλιο από Dimitris Pantazis

Το κείμενο του Κ.ΣΤΑΜΑΤΗ , θέτει με μια δύσκολη ορολογία το πρόβλημα της ηθικής ευθύνης του κάθε πολίτη ( υπαρκτό και σοβαρό )..προσπερνώντας κάπως τις » αδυναμίες » της αριστεράς..αυτές αναδεικνύονται στο εκτενές σχόλιο του ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΑΝΤΑΖΗ.Μερικές σύντομες παρατηρήσεις:
1.Για έναν καλύτερο κόσμο αγωνίζονται
( ΘΕΩΡΗΤΙΚΆ )ολοι, δεν είναι αποκλειστικό
προνόμιο της Αριστεράς..και τα ποσοστά των ΚΚ στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης είναι ενδεικτικά της εικόνας όσων έζησαν τον «εφαρμοσμένο κομμουνισμό» για την ΑΡΙΣΤΕΡΆ -ακόμη και γι αυτή που διαφοροποιήθηκε έστω και αργά και μεσοβέζικα ,’οπως ήταν το ΚΚΕ ΕΣΩΤ…
Το παραπάνω δεν είναι βέβαια απόδειξη , αλλά πολλοί αδιαφορούν για τη θεωρητική συζήτηση για το άν εφταιγαν οι θεμελιώδεις αρχές της Αριστεράς ή απλά ο τρόπος εφαρμογής τους…κλπ, κλπ…
2. Ο Λ. Κύρκος δεν ήταν ποτέ ο ηγέτης του ΚΚΕ εσωτ…Συνήθως ήταν μειοψηφία στη ΚΕ..Ακόμη και η ΕΑΡ δεν μπορεί να θεωρηθεί ως » κόμμα του Κύρκου».Για τις βασικές επιλογές που συνήθως κατηγορείται, την ίδια ευθύνη με αυτόν έχουν και τα περισσότερα ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ εσωτ. …η ΠΟΛΙΤΙΚΉ δυναμική του ΚΚΕ εσωτ. ήταν ευρύτερη απο οτι του σημερινού ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ , και ας είχε χαμηλότερο εκλογικό ποσοστό…
3.Αμοιβαία η εκτίμηση για τον ΜΙΧΆΛΗ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗ..ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΣΑΝ ΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΑ ΕΠΙΘΕΤΑ…
4. Η παθογένεια της Αριστεράς , φαίνεται και στην εσωκομματική ζωή- οχι μόνο στα δύσκολα χρόνια της παρανομίας( ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ – ΘΎΤΗΣ ΚΑΙ ΘΥΜΑ) άλλά και στα πιο εύκολα μεταπολιτευτικά…στις διαδοχικές διασπάσεις ακόμη και των μικροομάδων , και στην ευκολία που οι χθεσινοί συναγωνιστές γίνονταισήμερα
» δεξιοί » ή » αριστεριστές» …τα όσα έγιναν το καλοκαίρι στον ΣΥΝ …ΘΎΜΙΣΑΝ ΜΕΡΕΣ ΠΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΖΗΣΑΜΕ …1980-81,ΜΑΖΙΚΕΣ ΔΙΑΓΡΑΦΕς ΣΤΗ ΚΝΕ,1989-ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΚΝΕ ΚΑΙ Κ.ΚΑΠΠΟΥ…ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΑΛΛΑ…
5. Επειδή αυτή η παθογένεια έχει βαθιές ρίζες , η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί, όχι ομως θεαματικά…Ισως γιατί η συνείδηση των ανθρώπων αλλάζει θετικά σε εκατοντάδες χρόνια και όχι σε δεκάδες..και καμμία » κοινωνική δομή» να μην μπορεί να εγγυηθεί οτι κάποτε ολοι οι άνθρωποι θα είναι ηθικά ακέραιοι,δίκαιοι, καλοί…»αγγελοι» δηλαδή…

Σχόλιο από ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: