Με τους πολιτες να αντιστρεψουμε τους εμπρηστικους σχεδιασμους (ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΑΥΓΗ, 30.8.2009)
30/08/2009, 12:48 μμ
Filed under: Χάρης Κωνσταντάτος | Ετικέτες: ,

ΤΟΥ ΧΑΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΤΟΥ

Μετά την πρόσφατη καταστροφή στη βορειοανατολική Αττική, ειπώθηκαν αρκετά σχετικά με τα αίτια της χρόνιας «κακοδαιμονίας» του δασικού πλούτου στην Ελλάδα, ενώ ξανακούστηκαν τεκμηριωμένες προτάσεις που κατά καιρούς έχουν καταθέσει πολιτικοί, κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί φορείς.

Θυμηθήκαμε έτσι τη διάλυση των κρατικών μηχανισμών πρόληψης και καταστολής των πυρκαγιών, το ηθελημένα λειψό θεσμικό πλαίσιο που ευνοεί οικοπεδοφάγους και εργολάβους κάθε μεγέθους, την ανάγκη θεσμικής θωράκισης των δασών κ.ά.

Δεν θα αναφερθώ λοιπόν στα συγκεκριμένα μέτρα και πολιτικές που επείγει να προχωρήσουν για να σωθεί ό,τι σώζεται. Υπάρχουν ειδικότεροι γιʼ αυτό και πολλά κατατοπιστικά κείμενα. Το μέγεθος και οι μελλοντικές επιπτώσεις της συγκεκριμένης καταστροφής προκαλούν, ωστόσο, και άλλου τύπου συλλογισμούς.

Να εκτιμήσουμε αρχικά ότι, εδώ και χρόνια, βιώνουμε τη μεθοδική υλοποίηση μιας επιθετικής αναπτυξιακής στρατηγικής περαιτέρω ενθάρρυνσης της οικοδομής και του real estate σε βάρος των αδόμητων περιαστικών χώρων και της παραγωγικής υπαίθρου. Εδώ, οι νεοφιλελεύθερης έμπνευσης πολιτικές απορρύθμισης των δημόσιων θεσμών ελέγχου και ιδιω(τικο)ποίησης του φυσικού πλούτου, έχουν «κουμπώσει» περίφημα με την… πατροπαράδοτη πελατειακή διαμεσολάβηση και τη διαφθορά σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης.

Συνεπώς, οι ισχυρές πιέσεις στα δάση δεν θα υποχωρήσουν όσο -σε πολιτικό επίπεδο- κυριαρχεί ο δικομματισμός, αλλά, κυρίως, όσο ηγεμονεύει κοινωνικά ο «υπαρκτός νεοφιλελευθερισμός» που μετατρέπει τους πολίτες σε καταναλωτές και θεατές της φύσης (και της καταστροφής της).

Είναι ερώτημα λοιπόν ποιος θα μπορούσε να είναι ο ρόλος της δικής μας αριστεράς σε παρόμοιες συνθήκες συστημ(ατ)ικής υποβάθμισης του δημόσιου φυσικού πλούτου. Αρκεί πλέον η δοκιμασμένη εκφώνηση της «σωστής» γραμμής στα προγράμματά μας και σε θεσμικά ή μιντιακά φόρα; Ή θα αποπειραθούμε να φανταστούμε και να υλοποιήσουμε νέες μορφές συλλογικής κινητοποίησης και πολιτικής παρέμβασης ώστε μακροπρόθεσμα να φέρουμε ουσιαστικά αποτελέσματα, να αντιστρέψουμε την προδιαγεγραμμένη πορεία προς ένα εφιαλτικό μέλλον; Ορισμένες ιδέες είναι νομίζω σχετικές εδώ:

Αρχικά, οφείλουμε να μην αφήσουμε να ξεχαστεί και αυτή η καταστροφή: Να καταστρώσουμε ένα σχέδιο δημόσιων παρεμβάσεων, ώστε τα ζητήματα του περιβάλλοντος να παραμείνουν κεντρικά στην πολιτική ατζέντα. Να παρακολουθήσουμε στενά την «αποκατάσταση» των ζημιών και να πλαισιώσουμε αυτόνομες πρωτοβουλίες πολιτών για τη διαφύλαξη των αναδασωτέων εκτάσεων. Να είμαστε φυσικά παρόντες και χρήσιμοι σε όσους αναζητήσουν στήριξη σε παρόμοιες δράσεις.

Σε αυτή την κατεύθυνση, μπορούμε να συναντηθούμε και με άλλους φορείς, πρόθυμους να αναλάβουν δράση: οργανώσεις πολιτών και ΜΚΟ, πανεπιστήμια και ειδικούς. Η ριζοσπαστική και οικολογική Αριστερά, εάν έχει ξεκάθαρη και ανυστερόβουλη στόχευση, μπορεί να παίξει εδώ έναν αναγκαίο ρόλο πολιτικού «πυκνωτή» της περιρρέουσας κοινωνικής ευαισθησίας για το περιβάλλον.

Χρειάζεται επίσης να αναπροσανατολίσουμε την τοπική αυτοδιοικητική παρέμβασή μας. Μπορούμε (;) -και στις «δύσκολες» περιοχές της Αττικής και της Περιφέρειας- να θέσουμε τα ζητήματα της προστασίας της φύσης στο επίκεντρο και πάνω σʼ αυτά να προκαλέσουμε τη συζήτηση με τις τοπικές κοινωνίες. Το να αποκτήσουν οι -συχνά δυσάρεστες στʼ αυτιά- κεντρικά διατυπωμένες θέσεις μας (π.χ. κατάργηση της «εκτός σχεδίου» και των οικοδομικών συνεταιρισμών) σοβαρά ερείσματα τοπικά, εκεί που καθημερινά λαμβάνει χώρα η περιβαλλοντική υποβάθμιση, είναι απαράβατος όρος για να συμβάλλουμε ουσιαστικά στην αντιστροφή της σημερινής οικολογικής κρίσης.

Τελικά, χρειάζεται ίσως μακροπρόθεσμα να εμπνεύσουμε και μια άλλη κουλτούρα δραστηριοποίησης για τα θέματα του περιβάλλοντος στους πολίτες, αρχίζοντας από τον κόσμο της Αριστεράς. Ας θυμηθούμε μια κεντρική σύλληψη του Προγράμματός μας για την «οικονομία των αναγκών»: Τα δάση και ο φυσικός πλούτος αποτελούν κατεξοχήν κοινά, δημόσια αγαθά που η διαχείρισή τους δεν μπορεί να εκχωρείται στην όποια κρατική εξουσία ή την αγορά. Η περιβαλλοντική διαχείριση αποτελεί προνομιακό πεδίο για την ανάπτυξη νέων, συλλογικών μορφών συμμετοχής και ελέγχου, από κοινού με την κοινωνία και όχι «για λογαριασμό» της.

Σήμερα, η σκεπτόμενη κοινωνία είναι ακόμη λυπημένη και οργισμένη. Όμως έχουμε αποδείξει ως λαός ότι ξεχνάμε, όταν σβήνουν τα φώτα απʼ τις κάμερες. Από τη μεριά μας, θα μπορέσουμε να συμβάλλουμε στην απόκρουση των εμπρηστικών πολιτικών σχεδιασμών, αλλά και προοπτικά στην ανάδειξη εναλλακτικών κοινωνικών αξιολογήσεων και προτεραιοτήτων για τη φύση;
Ο Χάρης Κωνσταντάτος είναι πολιτικός επιστήμων, μέλος της ΚΠΕ του ΣΥΝ, υπεύθυνος Τμ. Περιβάλλοντος και Οικολογίας

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: