Το Επομενο Βημα (ΑΥΓΗ, 30.10.2009)
30/10/2009, 12:51 μμ
Filed under: Ευκλειδης Τσακαλωτος | Ετικέτες: ,

TΟΥ ΕΥΚΛΕΙΔΗ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΥ

Πώς θα μπορέσει ο ΣΥΡΙΖΑ να εκμεταλλευτεί τις αντικειμενικές συνθήκες της επόμενης περιόδου -κυρίως τη στασιμότητα στην οικονομία και τη δυστοκία της σοσιαλδημοκρατίας, σε παγκόσμιο επίπεδο- και να εκπονήσει ένα κάπως εναλλακτικό πρόγραμμα; Πώς θα δώσει χώρο στις κοινωνικές διεργασίες και πρωτοβουλίες που εξελίσσονται και πώς θα γίνει πιο ελκυστικός στον κόσμο της αριστεράς;

Μόνο που ο κόσμος μας δεν έχει συνηθίσει να συζητά τα «μεγάλα» θέματα στρατηγικής. Πόσο καθησυχαστική, σε τέτοιες συνθήκες, είναι η σύγχρονη θεωρία περί παράλληλων κόσμων! Αυτή η ιδέα μού έρχεται συνεχώς στο νου από τη στιγμή που διάβασα το βιβλίο του Χριστόφορου Κάσδαγλη, Η Αριστερά και ο Κακός Λύκος (εκδόσεις Οξύ). Σε έναν κόσμο επηρεασμένο από τις ιδέες του Κάσδαγλη, η ανανεωτική αριστερά θα είχε εξελιχθεί αλλιώς και η αναγκαία συζήτηση με άλλα ρεύματα της αριστεράς θα άρχιζε από πολύ ευνοϊκότερη αφετηρία.

Για τον Κάσδαγλη ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός ή ο ατομικισμός και ο παραγοντισμός, που τόσο σημάδεψαν τελευταία τη δική μας αριστερά, δεν αποτελούν τις μόνες εναλλακτικές λύσεις. Τον απασχολεί το θέμα της συλλογικότητας και το ξεπέρασμα των ιεραρχικών δομών. Το ερώτημα για τους ηγέτες της αριστεράς είναι «[…] αν χρησιμοποίησαν την αυτονομία αποφάσεων που κάποιες οριακές στιγμές τούς δόθηκε, για να ενδυναμωθεί ή να αποδυναμωθεί η συλλογική ικανότητα και ευθύνη ολόκληρου του κινήματος» (σ. 80).

Αντιτίθεται σθεναρά στην πολιτική ως επάγγελμα γιατί ο σκοπός της αριστεράς δεν είναι «[…] να δημιουργήσει ένα στρώμα ικανών διαχειριστών για τις θέσεις εξουσίας. Είναι να δημιουργήσει πενήντα, εκατό, χίλια στελέχη άξια να πάνε στην Ευρωβουλή, καταργώντας τα αποτυχημένα υπερσυγκεντρωτικά και γραφειοκρατικά μοντέλα, τονώνοντας τη συλλογικότητα σε όλα τα επίπεδα, εναλλάσσοντας συνεχώς όλο και περισσότερα μέλη σε όλες τις δυνατές θέσεις ευθύνης – από τα όργανα του κόμματος μέχρι τις βουλευτικές έδρες, τις αιρετές θέσεις στα συνδικάτα, στην τοπική αυτοδιοίκηση, παντού» (σ. 188/9).

Συγχρόνως, θέλει να κρατήσει τα καλά της ανανεωτικής παράδοσης. Δίνει μεγάλη σημασία στα ρεαλιστικά προγράμματα, στις συμμαχίες, στην ανάγκη να εκπονεί η αριστερά πολιτική με φαντασία και δημιουργικότητα σε περιόδους κατά τις οποίες το κοινωνικό κύμα δεν σε πάει μακριά, χωρίς να αγνοεί τα αδιέξοδα παλαιότερων στρατηγικών ανοίγματος «στις πλατιές μάζες» (σ. 84). Μπορεί, δηλαδή, να διακρίνει ανάμεσα στην ανάγκη η αριστερά να αναλαμβάνει διοικητικά καθήκοντα και τη θεσμολαγνεία.

Πολλοί και πολλές θα έχουν αντίρρηση στο πώς ο Κάσδαγλης ορίζει τον ρεαλισμό σε σχέση με τις προτάσεις της αριστεράς. Για παράδειγμα, εγώ, σε αντίθεση με τον Κάσδαγλη, πιστεύω ότι σε μια οικονομική κρίση σαν τη σημερινή πρέπει να ριζοσπαστικοποιήσουμε την ατζέντα, γιατί μόνο έτσι μπορείς να δώσεις μια διαφορετική ερμηνεία για τις αιτίες της κρίσης και κατά συνέπεια μια διαφορετική στρατηγική για το μέλλον. Μόνο έτσι κάνεις τον κόσμο να βλέπει τα πράγματα αλλιώς,  επανεξετάζοντας τις συμμαχίες του. Και γι’ αυτό τον λόγο νομίζω ότι αυτό που λέει, παραδείγματος χάριν για τις τράπεζες, είναι πολύ συντηρητικό. Επιπλέον, νομίζω ότι πολλές φορές παραείναι πρόθυμος η αριστερά να ανοίξει μια ατζέντα, όταν στις τωρινές συνθήκες δεν μας ευνοούν οι συσχετισμοί δύναμης.

Όλα αυτά αποτελούν αντικείμενα συζήτησης και σύνθεσης όλου του κόσμου της αριστεράς, κάτι που, όπως επισημαίνει ο συγγραφέας, είναι πολύ διαφορετικό από τη διαπραγμάτευση μεταξύ τάσεων στον ΣΥΝ ή μεταξύ συνιστωσών στο ΣΥΡΙΖΑ (σ. 125 & 175). Το ζητούμενο για μας είναι στα μεγάλα στρατηγικά ζητήματα να εμπλακεί όλος ο κόσμος μας. Γι’ αυτό χρειάζεται να πειραματιστούμε με νέα σχήματα, με αποκεντρωμένες δομές και με μια νέα κουλτούρα (σ. 174/5). Ελπίζω αυτό να μην είναι μόνο εφικτό σε κάποιον παράλληλο με τον δικό μας κόσμο.

Ο Ευ. Τσακαλώτος διδάσκει στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: