Συζηταμε για τη δημοκρατια και την Ευρωπη γιατι μας ενδιαφερει ο σοσιαλισμος (ΕΠΟΧΗ, 29.11.2009)

ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ-ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

Αν η αριστερά είναι μία και ταυτόχρονα πολλές, μπορούμε –καταχρηστικά έστω, αλλά επ’ουδενί παραδοξολογώντας– να υποστηρίξουμε ότι υπάρχουν τόσες «δημοκρατίες» όσες και «αριστερές». Για μια από αυτές, φέρ’ ειπείν, «η δικτατορία του προλεταριάτου είναι η πιο πλέρια δημοκρατία»· για μια άλλη, η δημοκρατία εξαντλείται στις εκλογές και τον «πλουραλισμό»· μια τρίτη, τέλος, δεν βλέπει στις εκλογές και τους θεσμούς παρά «τεχνάσματα» των κυρίαρχων για να ξεγελούν και να ενσωματώνουν τους κυριαρχούμενους. Διάφορες εκδοχές της αριστεράς, εξάλλου, ακόμα κι αν ομνύουν στη δημοκρατία, αντιμετωπίζουν το ζήτημα με θεωρητικούς-προπαγανδιστικούς όρους και σαν αυτό να αφορά αποκλειστικά την κριτική στις αυταρχικές εκτροπές της αστικής δημοκρατίας ή μια «οραματικού» χαρακτήρα συζήτηση για το σοσιαλιστικό αύριο που δεν δημιουργεί δεσμεύσεις σε πρακτικές για το αριστερό πολιτικό υποκείμενο, παρά μόνο αποσπασματικές και συμβολικού χαρακτήρα διευθετήσεις· αναπόφευκτες συνέπειες, ο «φόβος των μαζών» και ο αποκλεισμός τους από τις αποφάσεις, η υποκατάστασή τους από υπερεξουσιοδοτημένα όργανα, «χαρισματικές» ηγεσίες και διαδικασίες απόσπασης της συγκατάθεσης ή προσχηματικής διαβούλευσης.
Ας το πούμε και αλλιώς: ο ΣΥΡΙΖΑ, η δικιά μας αριστερά, δεν δικαιούται να αγνοεί την «παλιά συζήτηση» επί του θέματος, σαν να επρόκειτο να ανακαλύψουμε σήμερα τα πάντα, δεν αρκεί όμως και να οριοθετείται αρνητικά ή να ετεροπροσδιορίζεται ούτε έχει νόημα να επικαλείται μηχανιστικά το «σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία», αν δε συγκεκριμενοποιεί και δεν υλοποιεί από σήμερα το πρόταγμά του, μακριά, κατά το δυνατόν, από συνθηματολογικές ευκολίες ή ακαδημαϊσμούς.
Αν αυτά ισχύουν για το ζήτημα της δημοκρατίας, το ίδιο απαιτητική –όπως άλλωστε αποδείχτηκε κατ’ επανάληψη και με τις πιο διαφορετικές αφορμές– είναι η συζήτηση για ένα ακόμα φυσιογνωμικό χαρακτηριστικό του ΣΥΡΙΖΑ· ο λόγος, βεβαίως, για τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της δικιάς μας αριστεράς.
«Ευρωπαϊκός προσανατολισμός»; Όλα τα ρεύματα της αριστεράς, εντός και εκτός του ΣΥΡΙΖΑ, επιδιώκουν κάποιο είδος πανευρωπαϊκού συντονισμού, ενώ στα καθ’ ημάς, όλες οι δυνάμεις που απαρτίζουν τον ΣΥΡΙΖΑ πήραν μέρος στις Ευρωπορείες ή/και συμμετέχουν στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ· μια προσπάθεια κωδικοποίησης, ωστόσο, των απόψεων για την ευρωπαϊκή ενοποίηση θα μας έφερνε, μέχρι πρότινος τουλάχιστον, πονοκέφαλο: υποστήριξη της πολιτικής ενοποίησης για το ριζικό μετασχηματισμό ενός πεδίου πάλης όπως η ΕΟΚ/ΕΕ, αποδέσμευση της Ελλάδας από τον ιμπεριαλιστικό αυτό σχηματισμό ή αγώνας «από τα μέσα» εναντίον του και με σκοπό τη διάλυσή του;
Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις και τις αντικρουόμενες ενίοτε επιλογές, η σχηματοποίηση αυτή παραείναι στις μέρες μας απλοϊκή: είτε για την εκπόνηση ενός σχεδίου εξόδου από την κρίση, ανταγωνιστικού προς αυτό των νεοφιλελεύθερων και των ακροδεξιών, είτε για την εν γένει αξιοποίηση –από τους εργαζόμενους, τα κινήματα και την αριστερά– της «ενδοϊμπεριαλιστικής ειρήνης» για την ακύρωση των ιμπεριαλιστικών πολέμων και της λεηλασίας των «εκτός», είτε τέλος για τη χάραξη μιας σύγχρονης και βιώσιμης στρατηγικής για το σοσιαλισμό, είκοσι χρόνια μετά την κατάρρευση της «Σοσιαλιστικής Πατρίδας» και των δορυφόρων της. Με άλλα λόγια, η αριστερά που ενδιαφέρεται για το σοσιαλισμό και που γι’ αυτό μας ενδιαφέρει, δεν μπορεί να είναι γενικώς υπέρ της πολιτικής ενοποίησης, δεν νοείται όμως και να αδιαφορεί για τη δημιουργία εκείνων των συσχετισμών, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, που θα οδηγήσουν στην κατάργηση του αντικοινωνικού Συμφώνου Σταθερότητας και από εκεί στη δυνατότητα να τεθεί, σε ευρύτερο ορίζοντα και με πειστικότερους όρους, το ζήτημα της αποσταθεροποίησης της ιμπεριαλιστικής ηγεμονίας και της κοινωνικής χειραφέτησης.
Προφανώς, η συζήτηση δεν εξαντλείται εδώ. Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, είναι αναγκαίο να γίνεται: συστηματικότερα, όσο γίνεται πιο συγκεκριμένα και διεξοδικά.

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: