10 χρονια απο τη «Μαχη του Σιατλ» (ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟ-ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ, 2.12.2009)

ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΤΣΑΚΙΡΗ

Πριν από 10χρόνια η βορειοδυτική μεγαλούπολη-σύμβολο των ΗΠΑ ως σημαντικό «μεταβιομηχανικό» κέντρο παραγωγής των προϊόντων του κλάδου της πληροφορικής συνταράχθηκε και ως επίκεντρο της παγκόσμιας εμβέλειας σύγκρουσης. Στη μια πλευρά βρίσκονταν οι υπουργοί χωρών που συμμετέχουν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και από την άλλη οι Φορτηγατζήδες και οι Χελώνες, δηλαδή το μεγάλο κοινωνικό κίνημα που θα έπαιρνε το χαρακτήρα του «κινήματος των κινημάτων» εναντίον της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης. Οι Φορτηγατζήδες του διεθνούς φήμης εργατικού συνδικάτου των ΗΠΑ (Teamsters) διαδήλωναν μαζί με τις Χελώνες που συμβόλιζαν το οικολογικό κίνημα για την προστασία του παγκόσμιου περιβάλλοντος. Αυτό που κάποτε θα χαρακτηρίζαμε Odd Couple («Παράξενο Ζευγάρι») ήταν πια ένα ζεύγος-πρότυπο.  Όσοι είχαν βιαστεί να θάψουν βαθιά στο μολυσμένο χώμα του πλανήτη γη το παγκόσμιο κίνημα του Μάη και του 1968 και λόγω της πτώσης του τείχους του αίσχους του ανύπαρκτου «υπαρκτού σοσιαλισμού» να μιλήσουν για το «τέλος της Ιστορίας», αναγκάστηκαν να ξαναβάλουν τα φτυάρια στο ντουλάπι. Μπορεί οι επιφανείς εκπρόσωποι του Μάη να βρίσκονταν πια στους σικ υπουργικούς, ευρωβουλευτικούς και επιχειρηματικούς θώκους εξουσίας του νεοφιλελεύθερου αλλά ο κόσμος κινιόταν και χωρίς αυτούς. Οι νεκροθάφτες του κινήματος έμεναν έκθαμβοι όταν την Πρωτοχρονιά του 1994 (ημέρα έναρξης ισχύος της NAFTA) έβλεπαν τους κουκουλοφόρους αντάρτες του Υποδιοικητή Μάρκος να ξεπροβάλλουν από τη ζούγκλα Λακαντόν της επαρχίας Τσιάπας του Μεξικού ή όταν  το Δεκέμβρη του 1995 η Γαλλία παρέλυε από τις απεργίες των σιδηροδρομικών και εκατοντάδων χιλιάδες εργατών που είχαν δήθεν αποχαιρετιστεί από τους ευαγγελιστές του «τέλους της εργασίας». Ακόμα και μέσα στην «κοιλιά του κτήνους», το 1995 η ηγεσία της εργατικής συνομοσπονδίας AFL-CIO άλλαζε και μια νέα γενιά συνδικαλιστικών στελεχών βγαλμένων από τους ηρωικούς απεργιακούς αγώνες της δεκαετίας του ’80 αναλάμβανε να φτιάξει νέα συνδικάτα, να αναδιοργανώσει τα παλιά για να περιλάβει τις νέες γενιές της επισφαλούς εργασίας, των νέων τεχνολογιών και των μεταναστών/τριών, να προσδώσει διεθνιστικό χαρακτήρα στα βαθιά συντηρητικά και εθνικιστικά ενσωματωμένα στο σύστημα συνδικάτα.

Στο μεταξύ είχαν μεσολαβήσεις και άλλες υπόγειες ή φανερές διεργασίες που υποβοηθούσαν την ανάπτυξη νέων κινημάτων. Οι πράξεις διαμαρτυρίας των κοινωνικών κινημάτων και οι πολιτικές οργανώσεις που συμμετείχαν σ’ αυτές έρχονταν σε ρήξη με τα κατεστημένα κόμματα, τα κομματικά συστήματα-καρτέλ και τα πάσης φύσεως συμβιβασμένα συνδικάτα. Η «μη συμβατικότητα» των νέων κινημάτων και η από τα κάτω δημιουργία νέων οργανώσεων εξελισσόταν σε κανόνα. Τα ρεπερτόρια της κινηματικής δράσης άλλαζαν. Οι καταλήψεις δημοσίων κτιρίων, τα μπλοκαρίσματα των δρόμων και των γεφυριών των διασταυρώσεων, οι συμβολικές και θεαματικές ενέργειες συχνά για τα δελτία τηλεοπτικών ειδήσεων άρχισαν να πολλαπλασιάζονται και να αποκτούν ευρύτερη λαϊκή κινητοποίηση ξεπερνώντας τα όρια που έθετε η παραδοσιακή αριστερή πολιτική. Η βιβλιογραφία μιλάει για «κινηματική κοινωνία». Η πορεία, όμως, δεν εξελίχθηκε πάντοτε ευθύγραμμα. Υπήρχαν σκαμπανεβάσματα των δεικτών ριζοσπαστικότητας και επιρροής στη διαμόρφωση πολιτικής και σε συνάρτηση με την πολιτική του κράτους και γενικά «των από πάνω».

Ένα επιπλέον χαρακτηριστικό της νέας εποχής είναι η συμμετοχή στα κινήματα διανοουμένων με σημαντική επιρροή στη διαμόρφωση της παγκόσμιας κοινής γνώμης στέλνοντας ηχηρή απάντηση στους πάσης φύσεως εθνολαϊκιστές που διαρκώς και δημαγωγικά κραυγάζουν «πού πήγαν οι διανοούμενοι;». Η συνύπαρξη παραδοσιακών και νέων μέσων επικοινωνίας και πληροφόρησης (υπολογιστές, διαδίκτυο, πολλαπλασιασμός των νέου τύπου ραδιοτηλεοπτικών διαύλων με πολυμέσα κ.ά.) ενισχύει την παρέμβασή τους. Τα παραδείγματα αφθονούν. Η Ναόμι Κλάιν με το βιβλίο της No Logo είχε στην κοινή γνώμη και στα κινήματα επίδραση παρόμοια με αυτήν που άσκησε η Ρέιτσελ Κάρσον με τη Σιωπηλή Άνοιξη στην εποχή της πάνω στο νεογέννητο οικολογικό κίνημα. Παράλληλα με την Κλάιν, πολλοί επεξεργάστηκαν θέσεις και απόψεις αντανακλώντας τόσο τις «βόρειες» και «δυτικές» όσο και τις «νότιες» και «ανατολικές» πολιτικές και κοινωνικές εμπειρίες: στην Ινδία η Αρουντάντι Ρόι, στις Φιλιππίνες ο Γουόλντεν Μπέλο, στην Αυστραλία ο Τζον Πίλτζερ, στις ΗΠΑ ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς. Όλοι αυτοί με το δικό τους τρόπο αλλά και με τις έντονες αποκλίσεις και διαφορές τους συνέβαλαν στο θεωρητικό και πολιτικό οπλοστάσιο των κινημάτων.

Στα πλαίσια των κινηματικών ενεργειών περιλαμβάνονται και τα παραδοσιακά μέσα αλλά αυτή τη φορά σε παγκόσμιο επίπεδο. Διενεργούνται παγκόσμιες εκστρατείες συλλογής υπογραφών, συλλογής χρηματικών εισφορών για οργανώσεις και διάφορους σκοπούς, όπως για τις διεθνείς οικολογικές οργανώσεις, για τη σωτηρία διωκόμενων αγωνιστών/τριών ανά τον πλανήτη, για τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα. Όμως, δεν είναι μόνο οι δημόσιες επιδείξεις και κινητοποιήσεις των κινημάτων που παίζουν ρόλο ή οι συγκρούσεις με τους κατασταλτικούς μηχανισμούς και οι πρακτικές των σαμποτάζ και μποϋκοταρίσματος στις πόλεις όπου συνεδριάζουν τα όργανα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης ή η παρακώλυση της αποστολής στρατευμάτων και οπλισμού, όπως έγινε με την αντίσταση στον πόλεμο κατά του Ιράκ. Είναι και οι συνειδητές προσπάθειες της αφύπνισης συνειδήσεων και αναδιοργάνωσης της ζωής εδώ και τώρα, ακόμη και στις ιδιωτικό επίπεδο, όπως το κίνημα εναντίον της βίας κατά των γυναικών, η ίδρυση καταφυγίων κακοποιημένων γυναικών και η παγκόσμια πορεία γυναικών και η οργάνωση πανεπιστημιακών κύκλων ή τμημάτων γυναικείων σπουδών. Είναι η προσπάθεια «ακτιβιστών μετόχων» μέσα από τις επίσημες γενικές συνελεύσεις των μεγάλων πολυεθνικών να τις στρέψουν σε επενδύσεις και παραγωγής προϊόντων με κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια. Είναι οι συνεταιρισμοί και ιδιώτες παραγωγοί βιολογικών προϊόντων και το «δίκαιο εμπόριο».

Στο Σιάτλ, όλα αυτά τα κινήματα εκφράστηκαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σε μια πολυδιάστατη κινητοποίηση που σε εκείνη τη φάση κέρδισε την παρτίδα και ανάγκασε τον ΠΟΕ να τερματίσει άρον-άρον τη Συνδιάσκεψη και να τρέψει σε φυγή τον πρόεδρο των ΗΠΑ και τους υπουργούς και τους συνέδρους. Αυτή η νίκη του κινήματος ήταν το σημείο καμπής για το «κίνημα των κινημάτων».

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: