Ενα χρονο μετα. Αποκαλυψεις και υπενθυμισεις (ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΑΥΓΗ, 6.12.2009)
06/12/2009, 12:42 μμ
Filed under: - Εγραψαν, διαβασαμε, μας αρεσαν - | Ετικέτες:

ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΣΠΟΥΡΔΑΛΑΚΗ

Η εξέγερση του Δεκέμβρη και ό,τι ακολούθησε έδειξε ότι ο πολιτικός χρόνος στις μέρες μας είναι πολύ πυκνός. Τόσο πυκνός που τα γεγονότα δεν μας έχουν αφήσει να πάρουμε ανάσα: να δούμε τι ακριβώς έγινε, τι συνέπειες είχε και ίσως τι μάθαμε από αυτή την εμπειρία. Η πλήρης αποτίμηση του Δεκέμβρη παραμένει ζητούμενο. Ωστόσο, πρόκειται για μια μεγάλη συζήτηση που φυσικά δεν μπορεί να γίνει μόνο στις στήλες των εφημερίδων ή στα κομματικά επιτελεία. Η συστηματικότητα εκτός από χρόνο χρειάζεται και χώρο. Ως μικρή συμβολή στη συζήτηση που πρέπει να γίνει, ας είναι μια προφανώς υποκειμενική σταχυολόγηση του τι μας αποκάλυψε και τις μας υπενθύμισε η εξέγερση του Δεκέμβρη:

Αποκάλυψε και εξέθεσε τον μύθο περί απολίτικης και αδιάφορης κοινωνικά νεολαίας. Η ένταση, η έκταση, η ευρηματικότητα των ρεπερτορίων δράσης και όχι σπάνια τα αιτήματα, ιδίως μετά το σοκ των πρώτων 2-3 ημερών, (λχ. τα σχετικά με τα δικαιώματα, την αστυνόμευση κ.ά.) αμφισβητεί τον μύθο της πολιτικά αλλοτριωμένης νεολαίας. Το ότι η πολιτικότητα της νεολαίας δεν έχει τις ίδιες συντεταγμένες πολιτικών και κοινωνικών ευαισθησιών με τη γενιά μας δεν σημαίνει ότι είναι αδιάφορη.

Αποκάλυψε με τον πλέον τραγικά γλαφυρό τρόπο τα αδιέξοδα του πολιτικού συστήματος της Μεταπολίτευσης. Ενός συστήματος, που μέσα από ένα κυρίαρχο κομματικό σύστημα, αυτού που μάθαμε να αποκαλούμε «δικομματισμό», επιχείρησε να ελέγξει την κοινωνία, να την υποκαταστήσει και να την συνδέσει με το κράτος με τρόπους ασφυκτικούς και προσφάτως τεχνοκρατικούς και επικοινωνιακούς. Ο Δεκέμβρης μας προειδοποίησε ότι το σύστημα αυτό διευθέτησης των σχέσεων κράτους – κοινωνίας έχει φάει τα ψωμιά του. Αδυνατεί να διευθετήσει ακόμη και τις πλέον απλές λειτουργίες. Στη συνάφεια αυτή ο Δεκέμβρης αποκάλυψε ότι η κοινωνία απελπισμένα αναζητά νέους τρόπους έκφρασης και αντιπροσώπευσης, και μόνο εξ ανάγκης ή/και εξ αδρανείας ανέχεται τις υπάρχουσες πρακτικές και θεσμούς ως έχουν, μια αυτοί την αντιλαμβάνονται σαν μια αναγκαία μεταβλητή στην εξίσωση εξασφάλισης της νομιμοποίησης.

Αποκάλυψε την πρωτοφανή δύναμη των ΜΜΕ, τα οποία εκμεταλλευόμενα την αρχική διστακτικότητα της κυβέρνησης φάνηκε να διεκδικούν ένα ακόμη μεγαλύτερο κομμάτι εξουσίας – ιδιαίτερα όταν άρχισαν να ερμηνεύουν «τα επεισόδια», προσφέροντας νομιμοποίηση στην ισχυροποίηση των κατασταλτικών μηχανισμών του κράτους. Μάλιστα η επιβεβαίωση της ισχύος των ΜΜΕ εκδηλώθηκε με μάλλον ακραία εκδικητικό τρόπο μια και κάποιες από τις προφανείς επιλογές τους (συνταγματική μεταρρύθμιση, άρθρο 16, εκλογή πολιτικής ηγεσίας) είχαν ηττηθεί κάτω από το βάρος κοινωνικών κινητοποιήσεων αλλά και ελεύθερων επιλογών των πολιτών.

Αποκάλυψε την τραγική ένδεια της ελληνικής διανόησης. Εξέχουσες μάλιστα προσωπικότητες της οποίας έσπευσαν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στον «νόμο και την τάξη» θυμίζοντάς μας ότι τη πολυθρύλητη «προοδευτικότητά» τους εξαντλείται στην εφαρμογή των κανόνων του κράτους δικαίου και τούτο φυσικά στον βαθμό που η κοινωνία είναι υπό έλεγχο. Σπάνια τόσοι πολλοί «δάσκαλοι» του κριτικού λόγου συνωστίστηκαν, πίσω από μεταφυσικές και συνωμοσιολογικές ερμηνείες ή έγιναν εθελοντές σύμβουλοι των αστυνομικών δυνάμεων (βλ. υπογραφές για την εκπαίδευση της αστυνομίας, υπογραφές κατά της «αναρχίας», υπογραφές για την απαγόρευση της κουκούλας).

Τέλος, αποκάλυψε την αποτελεσματικότητα της σύγχρονης τεχνολογίας στην κίνηση ριζοσπαστικών ιδεών και κυρίως στην κινητοποίηση σε πολιτικές πρακτικές πρωτοτυπία και ευρηματικότητα. Στη συνάφεια αυτή ο Δεκέμβρης υπογράμμισε ότι τα υπάρχοντα οργανωτικά σχήματα και πρακτικές της αριστεράς μόνο ανασταλτικά μπορεί να είναι στην προσπάθεια της να «ακούσει επί τέλους την κοινωνία».

Επιπλέον η εξέγερση του Δεκέμβρη Μας υπενθύμισε την αναγκαιότητα της συγκρότησης ενός σύγχρονου φορέα της αριστεράς, που δεν θα φοβάται την κοινωνία, ακόμη και όταν δεν την καταλαβαίνει πλήρως. Ενός φορέα που δεν θα είναι εξάρτημα του «δικομματισμού» και που δεν θα παρακολουθεί την κίνηση της κοινωνίας για να τις «χαϊδέψει τα αφτιά» και για επιβεβαιώσει την παντογνωσία της. Αλλά ταυτόχρονα ενός φορέα που δεν θα πλειοδοτεί σε μεταφυσικές επιλογές άλλων μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει την αυταρέσκειά της. Μας υπενθύμισε ότι εκείνο που πάντα κάνει τη διαφορά στην πολιτική είναι οι διαφορές στην κοινωνία. Η τελευταία είναι εκείνη που συνήθως επιβάλλει τη βούλησή στο πολιτικό, ακόμη και όταν φαίνεται ότι ηττάται ή αναστέλλει την δράση της. Θεωρεί κανείς ότι οι εξελίξεις που δρομολογήθηκαν στην πολιτική ζωή του τόπου (ανασχηματισμός της κυβέρνησης, δραστικές ανακατατάξεις στην δημοφιλία των κομμάτων, καθώς και ανάμεσα στον «καταλληλότερο» και «ικανότερο») δεν ήταν αποτέλεσμα και του Δεκέμβρη. Μας υπενθύμισε ότι ακόμη και σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής κρίσης όπου κάθε χώρα, παρά της όποιες αναφορές στη διεθνή κοινότητα και συνθήκες, κοιτά τα του οίκου της, ο διεθνισμός των πολιτών του κόσμου που πιστεύουν και παλεύουν για ένα άλλο κόσμο, είναι ακόμη ζωντανός. Έτσι, η εξέγερση του Δεκέμβρη δεν φόβισε μόνο της ηγέτιδες τάξεις παγκοσμίως (βλ. δηλώσεις Σαρκοζί) αλλά κίνησε το ενδιαφέρον ή ενέπνευσε και εμπνέει ενεργούς πολίτες στις τέσσερις άκρες του κόσμου (βλ. κινητοποιήσεις αλληλεγγύης κατά την εξέγερση, και οι αναφορές στον Δεκέμβρη κατά τις πρόσφατες εκπαιδευτικές κινητοποιήσεις στην Ευρώπη).

Η κληρονομιά και οι υποχρεώσεις της εξέγερσης του Δεκέμβρη είναι πολύ μεγαλύτερες από αυτά που υπαινίσσομαι παραπάνω. Ωστόσο οι σκέψεις αυτές ελπίζω να αποτελέσουν μικρή συμβολή στην σχετική πολιτική ατζέντα που μας υποχρεώνει ο Δεκέμβρης. Ατζέντα που δεν θα εξαντληθεί στις διαδηλώσεις μας της πρώτης επετείου, ούτε φυσικά στην προάσπιση του Δεκέμβρη από όσους με τυχάρπαστο και παραπλανητικό τρόπο θα προσπαθήσουν να τον ερμηνεύσουν και να τον στρεβλώσουν συγκαλύπτοντας τις αποκαλύψεις ή/ και σπρώχνοντας στη λήθη τις υπενθυμίσεις του.

Καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας

Advertisements

1 σχόλιο so far
Σχολιάστε

Νομίζω οτι ο ΔΕΚΈΜΒΡΗς 2008 ΔΕΝ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ υποχρεωτικά «ΜΙΑ» ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΤΖΕΝΤΑ.Συνυπήρχαν πολλές «δράσεις» , απο τις μολότωφ και τα σπασμένα τζάμια μέχρι τις συμβολικές αντιδράσεις-μη βίαιες.Η ΦΘΟΡΑ ΤΗΣ ΝΔ πιθανότατα οφείλεται στην ανοχή της αστυνομίας,οπως και η ενίσχυση του ΠΑΣΟΚ απο τα αριστερά ,εξηγείται ως στάση αποδοκιμασίας κυμαινομένων ψηφοφόρων προς το θολό πολιτικό στίγμα του ΣΥΡΙΖΑ…ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΕΣ -ΟΛΩΝ -ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΠΛΕΥΡΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΘΑ ΔΥΣΚΟΛΕΨΟΥΝ ΜΙΑ «ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ» ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΗ 2008…διαδηλώσεις,διαμαρτυρίες,κινητοποιήσεις πολιτών,για ποικίλα θέματα, δεν σταμάτησαν να γίνονται στην ΕΛΛΆΔΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΊΑ ΤΡΙΑΝΤΑ, Η ΚΑΙ ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ…Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΟΥ «ΚΑΝΑΠΕ» ΠΑΝΤΑ ΗΤΑΝ ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΤΙΚΗ…Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΙΧΕ ΚΑΙ ΕΧΕΙ ΤΙΣ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ , ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΕΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ, ΑΣΧΕΤΑ ΑΝ ΑΥΤΟ ΕΚΔΗΛΩΝΕΤΑΙ ΜΕ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ ‘Η ΟΧΙ..ΟΙ» ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΑΝΑΖΗΤΑ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ» ΘΕΛΟΥΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΑΝΑΦΟΡΑ…ΕΛΠΙΖΩ ΝΑ ΜΗΝ ΕΝΝΟΥΝΤΑΙ ΚΑΠΟΙΑ ΝΕΑ «ΣΟΒΙΕΤ»…ΚΑΙ Η ΔΙΑΦΑΙΝΟΜΕΝΗ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ «ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΥ» ΘΕΤΕΙ ΥΠΟ ΑΙΡΕΣΗ ΤΙΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΠΕΡΙ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ…

Σχόλιο από ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: