Το γιατι και το πως μιας κοινωνικης εκρηξης. ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΠΑΣΜΕΝΕΣ ΒΙΤΡΙΝΕΣ (ειδικο ενθετο της ΕΠΟΧΗΣ για την εξεγερση του Δεκεμβριου, 6.12.2009)
06/12/2009, 12:41 μμ
Filed under: - Εγραψαν, διαβασαμε, μας αρεσαν - | Ετικέτες:

ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΤΣΑΚΙΡΗ

Το βράδυ της 6ης Δεκεμβρίου 2008, ο 15χρονος μαθητής Αλέξης Γρηγορόπουλος έπεφτε νεκρός από τις σφαίρες του ειδικού φρουρού της αστυνομίας. Ήταν η σπίθα που άναψε το φυτίλι της «δεκεμβριανής εξέγερσης της νεολαίας». Επρόκειτο για την  φανερή εκδήλωση του γεγονότος ότι νέα κοινωνικά κινήματα αναδύονταν στην Ελλάδα μετά από έναν «κύκλο διαμαρτυρίας» που ξετυλιγόταν ραγδαία εν μέσω κοινωνικο-οικονομικής και πολιτικής κρίσης.[1] Ένας «κύκλος διαμαρτυρίας» δυναμώνει όταν το κράτος ανταποκρίνεται στις διεκδικήσεις ομάδων που διαφωνούν με αντιφατική πολιτική που περιλαμβάνει και καταστολή και επιμέρους ή διαδικαστικές παραχωρήσεις. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αντέδρασε κατά τον αντιφατικό αυτό τρόπο. Από τη μια η έκφραση συλλυπητηρίων και από την άλλη η άγρια καταστολή των μαζικότατων διαδηλώσεων που ακολούθησαν σε ένδειξη διαμαρτυρίαw για την αστυνομική δολοφονική βαρβαρότητα. Η μία διαδήλωση μετά την άλλη αντιμετωπίζονταν με δακρυγόνα, ξυλοδαρμούς και χειροβομβίδες κρότου-λάμψης κάτι που ενίσχυε τις βίαιες εκδηλώσεις μέρους των διαδηλωτών (βανδαλισμοί, εμπρησμοί εμπορικών καταστημάτων και υποκαταστημάτων τραπεζών, πετροπόλεμος, ρίψη μολότωφ κ.ά). Τo κέντρo της Αθήνας και των άλλων μεγάλων πόλεων έγιναν πεδία μάχης. Οι συγκρουσιακοί κύκλοι δεν προκύπτουν από ξάστερους κοινωνικούς ουρανούς. Ούτε πρέπει να αντιμετωπίζουμε τις κοινωνικές συγκρούσεις ως άλλο ένα επεισόδιο στο μικροεπίπεδο σε πλαίσιο αιώνιας σύγκρουσης με «κλέφτες κι αστυνόμους»

Η οικονομική κρίση που δέρνει το δυτικό καπιταλιστικό κόσμο τότε βρισκόταν σε εξέλιξη. Ο Αγγλοσαξονικός νεοφιλελεύθερος κόσμος αλλά και οι δυτικοευρωπαϊκές κοινωνίες με σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις που υποτίθεται πως παρείχαν ορισμένες κοινωνικές εγγυήσεις υφίσταντο τις συνέπειες του κυρίαρχου οικονομικό παραδείγματος των τελευταίων δεκαετιών. Ένας σχετικά πολύ μικρός αριθμός του πληθυσμού γύρω από τις καπιταλιστικές μεγάλες επιχειρήσεις είχε υπό τον έλεγχό του το σύνολο της οικονομικής ζωής προς όφελός του, κυνηγώντας το μέγιστο δυνατό κέρδος.[2] Συνδεδεμένος αρχικά με τα ονόματα και τις κυβερνήσεις των Ρόναλντ Ρέιγκαν και Μάργκαρετ Θάτσερ, επί δύο δεκαετίες ο νεοφιλελευθερισμός είχε γίνει η κυρίαρχη πολιτικο-οικονομική τάση παγκοσμίως και είχε υιοθετηθεί με παραλλαγές από τα πολιτικά κόμματα της δεξιάς και της κεντροαριστεράς (εμμέσως επηρεάζονταν και τα μετακομμουνιστικά κόμματα που προέκυψαν στην Ανατολική και Δυτική Ευρώπη).  Αυτά τα κόμματα και οι πολιτικές που εφαρμόζουν εκφράζουν τα άμεσα συμφέροντα εξαιρετικά πλούσιων επενδυτών και λιγότερων από μερικές εκατοντάδες επιχειρήσεων. Στον αντίποδα αυτών των εξελίξεων, οι εργαζόμενοι κι οι άνεργοι βιώνουν τις βαριές συνέπειες της κρίσης καθώς εκατοντάδες εργαζόμενοι απολύονται και από αυτούς που παραμένουν στη δουλειά απαιτείται η υποταγή στις πολιτικές των εργοδοτών με την αφαίρεση και περικοπή κεκτημένων δικαιωμάτων, τον υποβιβασμό σε θέσεις μερικής απασχόλησης. Εκείνες τις ημέρες του Δεκέμβρη 2008 οι απολύσεις είχαν αυξηθεί κατά 17% ενώ οι προσλήψεις είχαν μειωθεί κατά 12,9%. Κατά το 2008 είχαν χαθεί 10.103 θέσεις εργασίας (4.023 περισσότερες από το 2007) χώρια όσοι/ες δεν είχαν εγγραφεί στους καταλόγους του ΟΑΕΔ γιατί θεωρούνταν «αυτοαπασχολούμενοι» (μπλοκάκι) και δεν δικαιούνταν επίδομα ανεργίας.[3] Επιπλέον, έκλειναν μαγαζιά, μικρομεσαίες επιχειρήσεις βιομηχανικού και βιοτεχνικού τομέα μείωναν ή σταματoύσαν την παραγωγή τους, με αποτέλεσμα οι εργάτες/τριες να τίθενται σε διαθεσιμότητα. Οι τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών ανέβαιναν καθημερινά. Οι συνταξιούχοι έβλεπαν τις ήδη πενιχρές συντάξεις τους να περικόπτονται ή να εξανεμίζονται σε χρόνο dt. Οι αγρότες έβγαιναν στις εθνικές οδούς κάθε τόσο για να διεκδικήσουν την προστασία του εισοδήματός τους από τις συνέπειες των αγροτικών πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από την εισβολή των πολυεθνικών εταιρειών στον αγροτικό τομέα. Η δημόσια εκπαίδευση υποχρηματοδοτείται από τότε που θυμόμαστε τους εαυτούς μας και η κυβέρνηση δια του ανεκδιήγητου υπουργού της για την παιδεία προσπαθούσε να επιβάλει την έμμεση ιδιωτικοποίηση του δημόσιου πανεπιστημίου και την αναβάθμιση των «κολεγίων» της πλάκας σε ιδιωτικά πανεπιστήμια και να ισοπεδώσει την ανώτατη παιδεία με τον οδοστρωτήρα της συμφωνίας της Μπολόνια. Το μεγάλο κοινωνικό κίνημα που ακύρωσε την πολιτικής της αλλαγής του Άρθρου 16 του Συντάγματος δεν είχε βάλει ακόμα μυαλό στον Καραμανλή και την κυβερνώσα παρέα του. Η κοινή γνώμη είχε γίνει πια πολύ καχύποπτη απέναντι στις πολιτικές αποφάσεις και οδηγίες που έβγαζε η τεχνο-γραφειοκρατία της Ε.Ε. για την επιβολή της νεοφιλελεύθερης πολιτικής. Είχε ανοίξει ο δρόμος για την ιδιωτικοποίηση των πάντων από τις δημόσιες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας (ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, επιβατική αεροπορία, ταχυδρομικές υπηρεσίες κ.ά.) και την απορρύθμιση κάθε οικονομικού τομέα χάριν των ανωτέρων κοινωνικών τάξεων του χρήματος και του κεφαλαίου.

Οι πολίτες έχαναν κάθε μέρα την εμπιστοσύνη τους στα πολιτικά κόμματα είτε της κυβέρνησης είτε της αντιπολίτευσης θεωρώντας τα υπεύθυνα για την «κακοδαιμονία» της χώρας και της ζωής τους.  Δεν εμπιστεύονταν πια τα παλιά συνδικάτα που τα θεωρούσαν γραφειοκρατικά, αργοκίνητα και κυριαρχούμενα από τα κόμματα, έτοιμα να συμβιβαστούν με κυβερνήσεις κι εργοδότες για να εξασφαλίσουν, εκτός των άλλων, τα ιδιοτελή συμφέροντα των ηγεσιών τους. Κι όμως αυτά τα συνδικάτα ήταν πιο πάνω από τα κόμματα στις προτιμήσεις τους ως τελευταία καταφύγια.[4] Τελευταίες αλλά όχι λιγότερο σημαντικές, η οικολογική κρίση (με αποκορύφωμα τις πυρκαγιές που κατέκαψαν τα δάση, τη φύση και δεκάδες ανθρώπους) και η κρίση των μεγαλουπόλεων προκαλούσαν μικρές και μεγάλες κινητοποιήσεις μέσα κι έξω από την Αθήνα και τις άλλες πόλεις. Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε την σκλήρυνση των κατασταλτικών μηχανισμών και την ασυδοσία των ιδιωτικών μηχανισμών του κράτους (με κορυφαία την ιδιωτική TV) καθώς και την αυξανόμενη διαφθορά σε όλους τους τομείς της κοινωνίας, βλέπουμε καθαρά το εκρηκτικό μίγμα που έβαζε φωτιά στην «κοινωνική γαλήνη».

Πώς αξιολογούμε τον Δεκέμβρη; Τι επέφερε; Πρώτα απ’ όλα, υπήρξε πολλαπλασιασμός των κινηματικών δραστηριοτήτων και ενεργειών: διαδηλώσεις, πορείες, καταλήψεις πανεπιστημίων και λυκείων αλλά και «άγνωστων» χώρων, όπως η Λυρική Σκηνή, δείχνοντας ότι η εικόνα, που καλλιεργούν τα ΜΜΕ και μέρος της διανόησης περί απαθούς νεολαίας που κάνει γιαπίστικα όνειρα σερφάροντας στο διαδίκτυο, είναι στρεβλή απεικόνιση της πραγματικότητας. Οι νέοι/ες μαθητές/τριες δικτυώθηκαν ηλεκτρονικά και φυσικά, πήραν πρωτοβουλίες, συγκεντρώθηκαν έξω από αστυνομικά τμήματα και τα πετροβολούσαν σε μια μαζική ένδειξη διαμαρτυρίας για το φόνο του Αλέξη. Περισσότεροι/ες εργαζόμενοι/ες βγήκαν στους δρόμους αφήνοντας τη συνδικαλιστική γραφειοκρατία στο περιθώριο. Βγήκαν στους δρόμους το «πρεκαριάτο» και οι μετανάστες/τριες δεύτερης γενιάς, οι άνεργοι/ες και οι απολυμένοι/ες. Ολοένα και περισσότεροι νέοι/ες δημιουργούσαν ομάδες για διάφορα ζητήματα που τους αφορούν. Ορισμένοι/ες ανακάλυψαν τη ριζοσπαστική αριστερά αλλά και τις αντιεξουσιαστικές και τις αναρχικές ομάδες. Εν ολίγοις, μια νέα γενιά  έβγαινε στο κοινωνικο-κινηματικό προσκήνιο.

Αυτό που ήταν πια σίγουρο, ότι τίποτε δεν είχε αλλάξει αλλά κυρίως ότι τίποτα δεν ήταν όπως παλιά. Ρήγματα είχαν δημιουργηθεί στη λεγόμενη «δομή των πολιτικών ευκαιριών». Το ΠΑΣΟΚ της «βελούδινης αντιπολίτευσης» αναγκαζόταν να «ρίξει κόκκινο» στη νύχτα του και να αλλάξει εκλογική στρατηγική προωθώντας την ελεγχόμενη ένταση με το αίτημα των πρόωρων εκλογών επειδή ο κόσμος είχε πια πει “enough is enough” («ως εδώ και μη παρέκει»). Εξάλλου έπρεπε να ξαναμαζέψει τους «άσωτους ψηφοφόρους» του φλέρταραν με τον ΣΥΡΙΖΑ.[5] Η Νέα Δημοκρατία χτυπημένη από τα σκάνδαλα στα «ανεμοδαρμένα ύψη» (Βατοπέδιο, Ζαχόπουλος και άλλα πολλά) και ακούγοτας τα εξ αμάξης από τη βάση και τους βουλευτές της για την οικονομική και εισοδηματική πολιτική βρέθηκε στα όρια της κατάρρευσης που τελικά δεν απέφυγε μερικούς μήνες αργότερα.

Τα δύσκολα, όμως, αρχίζουν μόλις τώρα για όσους/ες αναφέρονται στην ριζοσπαστική αριστερά!


[1] Tarrow, Sidney. (1998) Power in Movement: Social Movements and Contentious Politics. Cambridge: Cambridge University Press.

[2] Harvey, David (2005) A Brief History of Neo-liberalism. New York, NY: Oxford University Press.

[3]http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_2_17/03/2009_307775

[4] Βλ. α) Μαυρής Γ. (2008) Έχουν καταρρεύσει οι αντιπροσωπευτικοί θεσμοί στην Ελλάδα; http://www.publicissue.gr/1032/institutions-analysis/ β) Τσακίρης Θ. (2005) «Συνδικάτα και εργασιακές σχέσεις. Από την «κρίση» στην αποσυνδικαλιστικοποίηση» στο Βερναρδάκης Χρ.(επιμ.)  Κοινή Γνώμη στην Ελλάδα 2004: Εκλογές – Κόμματα, Κοινωνικές Εκπροσωπήσεις, Χώρος και Κοινωνία. Αθήνα: Εκδ. Σαββάλας.

[5] See Public Issue Barometer March 2008 http://www.publicissue.gr/wp-content/gallery/pi0811_7/image31.jpg

Advertisements

1 σχόλιο so far
Σχολιάστε

Δυσκολεύομαι πολύ να καταλάβω την «τοποθέτηση» των γεγονότων του ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008-ΓΙΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΕΧΩ ΑΚΟΜΗ ΚΑΤΑΣΤΑΛΑΞΕΙ ΚΑΘΩΣ ΔΕΝ ΖΩ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΩ ΝΑ ΒΓΑΛΩ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΑΠΟ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΚΠΟΜΠΕΣ-σε ενα πλαίσιο κοινωνικής κρίσης-το μίγμα που πήρε φωτιά απο μια σπίθα- οπως ισως ελεγε ο ΜΑΟ…αν δεν κάνω λάθος οι εργάτες και οι εργαζόμενοι που συμπιέζονται απο οικονομικές πολιτικές και απολύσεις δεν ήταν στα γεγονότα…τα θύματα οικολογικών καταστροφών -οπως οι πυρκαγιές-που το οτι ειχαν νεκρούς στην ΗΛΕΊΑ ΉΤΑΝ ΚΑΘΑΡΑ ΕΥΘΥΝΗ ΤΗΣ Τ.Α.-δεν αφήνεις το χωριό σου με εστίες πιθανές για πυρκαγιά -και δεν περιμένεις κανέναν Καραμανλή ή ΠΑΠΑΝΔΡΈΟΥ , να στο καθαρίσει απο αγριόχορτα και καλαμιές…και δεν ήταν αυτό θέμα των «διαμαρτυριών»…οσο για τα κανάλια ως ιδιωτικοί ΙΜΚ- ΕΊΝΑΙ ΠΟΛΥ ΑΠΛΟ -ΠΑΤΑΣ ΕΝΑ ΚΟΥΜΠΙ ΚΑΙ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙΣ ΩΣ ΠΟΛΙΤΗΣ-ΑΛΙΜΟΝΟ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΕΙ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΘΕΩΡΕΙ ΩΡΙΜΟΥΣ ΝΑ ΑΝΤΙΠΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΤΗΝ «ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ» ΕΝΟΣ ΚΑΝΑΛΙΟΥ…αντίθετα , το δικό μου -προσωρινό-συμπέρασμα , είναι οτι κυρίως εκφράστηκε ο θυμός μιας μερίδας ( μικρής) της νεολαίας (μαθητικής κυρίως) ( οι φοιτητές είχαν ήδη εκφραστεί με το ΑΡΘΡΟ 16) με αφορμή ενα πραγματικά τυχαίο περιστατικό ( εκτός διαδηλώσεων- μιας και η αστυνομία νομίζω οτι εκπαιδεύεται στο να μη σκοτώνει-και δεν ηταν τυχαίο οτι δεν υπήρξαν νεκροί στις καθημερινές σχεδόν συγκρούσεις την εποχή ΠΟΛΥΔΩΡΑ)…αυτός ο θυμός δεν προσφέρεται για εύκολη ανάγνωση…είναι το πεδίο που ο ποκιλόχρωμος » αναρχικός-αντιεξουσιαστικός χώρος» συστηματικά προσπαθεί να ριζώσει και να διευρύνει την επιρροή του …κάτι που μάλλον καταφέρνει …σε αντίθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ που ενώ δεν είχε πολιτικά οφέλη -είχε σημαντικές πολιτικές απώλειες-και οχι μόνον σε ψήφους αλλά κυρίως στην δυνατότητά του να «ακούγεται» απο ευρύτερα στρώματα…ουτε μπορώ να δεχτώ οτι ο ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ 2008 οδήγησε στην κατάρρευση τη ΝΔ…η εκλογή ΣΑΜΑΡΑ , και η μαζικότητα της συμμετοχής δείχνει καθαρά οτι η βάση της ΝΔ απλώς «τιμώρησε»ΤΗΝ ΗΓΕΣΙΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ- ΜΕ ΤΟΣΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΜΑΛΛΟΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΖΗΛΕΥΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ…θΥΜΊΖΩ ΟΤΙ ΟΙ ΣΑΦΕΣΤΕΡΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΖΙΚΟΤΕΡΕΣ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΕΜΠΟΝΕΡΑ «ΕΚΛΕΙΣΑΝ» ΜΕ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΕΣΣΑΡΩΝ (;) ατομων στα καταστήματα ΚΑΠΑ-ΜΑΡΟΥΣΗ…για την ΑΡΙΣΤΕΡΑ …ΤΟΥ ΚΚΕ ΕΣΩΤ. ΠΑΛΙΟΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΝ ΜΕΤΑ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΑΝΤΑ ΗΤΑΝ ΔΥΣΚΟΛΑ…

Σχόλιο από ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: