Διανοουμενοι και Δεκεμβρης: ερευνα ή προπαγανδα;

ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ-ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

Ο διανοούμενος, σύμφωνα με τον Γκράμσι, δεν είναι πια αυτός που συγκινεί με την ευγλωττία του, αλλά εκείνος που παρεμβαίνει στα κοινά ως δημιουργός, «μόνιμα πειστικός» (προπαγανδιστής) και οργανωτής· οργανωτής της ηγεμονίας -της πολιτικής και ιδεολογικής καθοδήγησης, ας πούμε- και, από αυτήν την άποψη, «υπάλληλος» της κυρίαρχης ταξικής συμμαχίας.

Αν αποκαλούσαμε έναν πανεπιστημιακό «υπάλληλο», πιθανότατα θα ένιωθε προσβεβλημένος, ακόμα κι αν του εξηγούσαμε πως ο Γκράμσι διακρίνει σ’ αυτήν την «υπαλληλία» διάφορες βαθμίδες – από τους επιστήμονες, τους φιλοσόφους και τους καλλιτέχνες, που τους τοποθετεί στην κορυφή, μέχρι τους «διαχειριστές» και «διαφημιστές» του συσσωρευμένου πνευματικού πλούτου, τους οποίους εντοπίζει στα κατώτερα επίπεδα.

Εφ’ όσον δεν είναι ασφαλές να κρίνουμε κάποιον από την ιδέα που έχει για τον εαυτό του, και αν αυτός είναι όντως ο κοινωνικός ρόλος των διανοουμένων, πώς δούλεψε η ιδιότυπη αυτή ομάδα «υπαλλήλων» στην εξέγερση του Δεκέμβρη; Ο Χ. Σίμος (ένθετο Εποχής, 6.12.2009) καταλήγει στα ίδια συμπεράσματα με τον Μ. Σπουρδαλάκη (Κυρ. Αυγή, 6.12.09): ο Δεκέμβρης αποκάλυψε την τραγική ένδεια της ελληνικής διανόησης, με εξέχουσες προσωπικότητες να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στον «νόμο και την τάξη», να συνωστίζονται πίσω από μεταφυσικές ερμηνείες και να μετατρέπονται σε συμβούλους των αστυνομικών – επίσης διανοουμένων κατά τον Γκράμσι, αφού δουλειά τους είναι η αποκατάσταση της αυθόρμητης συγκατάθεσης προς την κυρίαρχη συμμαχία σε περιόδους κρίσης, όποτε δηλαδή αυτή λιγοστεύει.

Τα συμπεράσματα επιβεβαιώθηκαν, δυστυχώς, και στην πρώτη επέτειο της εξέγερσης, με ορισμένους πανεπιστημιακούς να διεκδικούν επάξια, όσο και πέρσι, τα σκήπτρα αυτής της φτώχειας· για λόγους χώρου, θα μείνω στα άρθρα των Στ. Καλύβα, Ν. Μαραντζίδη και Θ. Παπαγγελή (Βήμα, 6.12.2009).

Υπάρχει ένα σημείο όπου τα τρία κείμενα συναντιούνται, εκτός βέβαια από την ξεχειλίζουσα ειρωνεία για όσους μιλάμε για εξέγερση και την κοινή πολιτική τους στράτευση, που συμπυκνώνεται στο σύνθημα «Ποτέ πια Δεκέμβρης». Το σημείο αυτό είναι το «διαζύγιο» με την εμπειρική κοινωνική έρευνα.

Τι άλλο να υποθέσουμε για τον Στ. Καλύβα, όταν ισχυρίζεται ότι η συμμετοχή στις περσινές διαδηλώσες δεν «φαίνεται» (sic) να ξεπέρασε τις 8.000, αντιγράφοντας απλώς περσινό κείμενο του Γ. Πρετεντέρη («Κόλαση», Βήμα, 20.12.2008) και παραγνωρίζοντας τις εκατοντάδες διαμαρτυρίες, καταλήψεις και διαδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα, που προβάλλονταν επί 19 μέρες από ΜΜΕ και Διαδίκτυο; Τι να πούμε για τους ισχυρισμούς ότι «τα άτομα που συμμετείχαν στις καταστροφές δεν ήταν παραπάνω από μερικές εκατοντάδες» κι ότι αυτά που συναινούσαν ήταν λιγότερα βάσει δημοσκοπήσεων (!), όταν τροποποιούνται ευσχήμως στο ίδιο κείμενο («ο αριθμός των ατόμων που συμμετείχαν σε αυτές [ήταν] μεγαλύτερος απ’ ό,τι συνήθως»)· θα αρκούσε η ομολογία του αρχηγού της ΕΛ.ΑΣ. ότι «το βράδυ της Δευτέρας [σ.σ.: 8.12.2008], που σημειώθηκαν [ο]ι τεράστιες καταστροφές, δεν μπορούσαμε να αντιδράσουμε. Μας επετίθεντο οι πάντες και από παντού». Επίσης, εάν η «“εξέγερση” της Αθήνας δεν είχε καμία απολύτως πολιτική προέκταση», όπως διατείνεται ο ίδιος, τότε γιατί ασχολούνται όλοι με το θέμα αυτό έναν χρόνο μετά – στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό;…

Βάσει ποιας μεθοδολογίας κατέληξε ο Ν. Μαραντζίδης ότι «ο Γρηγορόπουλος, ως σύμβολο, δεν ήταν ο Κουμής ούτε καν ο Καλτεζάς»; Και τι να σκεφτούμε για τον Θ. Παπαγγελή, που δηλώνει ευθαρσώς ότι ο Δεκέμβρης «δεν μας άφησε ούτε ένα αξιομνημόνευτο σύνθημα», όταν εφημερίδες, λευκώματα και ερευνητές κατέγραψαν τόσες και τόσες σελίδες; Τι να αντιτείνει κανείς στον ίδιο, τέλος, όταν επιμένει αφοπλιστικά πως «για τον μέσο πολίτη η βαθύτερη σημασία του κακού βρίσκεται συνήθως στην ορατή του επιφάνεια»;

Ας το πούμε ξεκάθαρα: η άσκηση της «υπαλληλίας» με τόσο χοντροκομμένο τρόπο μαρτυρά την έκπτωση των ανώτερων «υπαλλήλων» σε δημοσιογράφους-προπαγανδιστές, αδιάφορους να πείσουν με ιδέες και «ηγεμονικά» επιχειρήματα, όσο περίπου και η (στρατιωτικοποιημένη) αστυνομία του κράτους δικαίου. Αυτό όμως κάτι σημαίνει. Μήπως άραγε ότι η ηγεμονία εκπίπτει σε ωμή διοίκηση;

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: