Οι αριστερές ταυτότητες (ΑΥΓΗ, 6.1.2010)
06/01/2010, 3:38 μμ
Filed under: Αγγελος Τσεκερης

ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΟΥ ΤΣΕΚΕΡΗ

Η μεταπολίτευση του 1974 αποτελεί ορόσημο για την αριστερά. Οι δυνάμεις της βγήκαν από μια μακρά περίοδο διώξεων και παρανομίας, διαθέτοντας αυξημένο κύρος, λόγω της αντίστασης στην δικτατορία. Εκείνη την περίοδο, όπου η ιδεολογική και πολιτική διαμάχη μέσα στον χώρο της αριστεράς ήταν σημαντικότερη από οτιδήποτε άλλο, συγκροτήθηκαν οι πρώτες αριστερές ταυτότητες, φυσικά απολύτως ανταγωνιστικές μεταξύ τους.

Μια χαρακτηριστική αριστερή μεταπολιτευτική ταυτότητα είναι αυτή που ταυτίζει την αριστερά με το έθνος. Η ουσία είναι η εξής: η αριστερά, ως κληρονόμος των ΕΑΜικών παραδόσεων, είναι εθνική δύναμη, ενώ η αντίδραση είναι αντεθνική. Επομένως η αριστερά είναι αυτή που σηκώνει το βάρος της υπεράσπισης των εθνικών συμφερόντων. Αυτό οδηγεί εκ των πραγμάτων σε μια σκληρή στάση στα εθνικά θέματα, όπως π.χ. το Κυπριακό, το Μακεδονικό ή ο λιγνίτης που καίει η ΔΕΗ.

Ο εχθρός μας είναι η κυβέρνηση και τα μονοπώλια. Όλοι οι άλλοι είναι ο λαός και είναι από τη δική μας μεριά. Γι’ αυτό, οφείλουμε να κρατάμε συντηρητική στάση στα κοινωνικά θέματα, ώστε να μην θίξουμε τα συντηρητικά αντανακλαστικά του «λαού». Όχι υψηλοί τόνοι στα κοινωνικά ζητήματα, όχι πολλά – πολλά για τους μετανάστες, όχι νεωτερισμοί στο θέμα των ναρκωτικών, «για να μην ξεκοπούμε από τις λαϊκές μάζες». Μόνο σκληρές ταξικές αναφορές.

Και οι σκληρές ταξικές αναφορές παίρνουν στην πράξη το εξής νόημα: οποιοδήποτε αίτημα οποιασδήποτε κοινωνικής ομάδας πρέπει να θεωρείται δίκαιο, στον βαθμό που μας επιτρέπει να αυξήσουμε τις δυνάμεις μας μέσα στον αντίστοιχο συνδικαλιστικό χώρο. Με τον τρόπο αυτό θα πάρουμε κάποια στιγμή την πλειοψηφία στην εργατική τάξη και ακολούθως σε ολόκληρο τον λαό. Οι «λαϊκές μάζες» όμως, με τεράστιες εσωτερικές διαφοροποιήσεις, δύσκολα αναγνωρίζουν τον εαυτό τους σε μια αριστερά που μιλάει όσο πιο γενικά μπορεί, για να τους ευχαριστήσει όλους.

Απέναντι στην «εθνική» αριστερή ταυτότητα, συγκροτήθηκε μια άλλη, με περισσότερο «φιλελεύθερα δημοκρατικά» χαρακτηριστικά. Μίλησε επανειλημμένως για την ανάγκη «εθνικής συνεννόησης» γύρω από αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές. Αλλά, στις αναλύσεις της, σταμάτησε σιγά-σιγά να δίνει σημασία στην ουσία των κοινωνικών αντιθέσεων και στον ρόλο των κοινωνικών κινημάτων. Με τον καιρό -και μετά ένα πλούσιο ιστορικό μαζικών διαγραφών και διασπάσεων-, όλα μετουσιώθηκαν σε κεντρικό πολιτικό παιχνίδι.

Και συγκεκριμένα στην ανάγκη «προγραμματικών συγκλίσεων» με μια σοσιαλδημοκρατία που ούτε σοσιαλδημοκρατία είναι πλέον ούτε διακριτό πολιτικό πρόγραμμα διαθέτει. Για να καλυφθεί το προγραμματικό έλλειμμα, επιστρατεύτηκε άφθονος ρεαλισμός. Μόνο που εν ονόματι του πολιτικού ρεαλισμού έχουν γίνει οι μεγαλύτερες πολιτικές κωλοτούμπες και οι πλέον απογοητευτικές ιδεολογικές μεταλλάξεις.

Είναι προφανές ότι οι δύο αυτές σχολές σκέψεις δεν είναι οι μοναδικές στη μεταπολιτευτική αριστερά. Και είναι επίσης προφανές ότι η συνεισφορά τους είχε πάρα πολλά θετικά στοιχεία, ανεξάρτητα από τις όποιες αγκυλώσεις και εμμονές που τις χαρακτήριζαν. Αλλά οι καιροί από την μεταπολίτευση μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει. Και οι ταυτότητες, που επιζούν πλέον μόνο μέσα σε κεφάλια και σε κλειστά κομματικά γραφεία, όσο πιο πολύ απομονώνονται από την πολύπλοκη κοινωνία τόσο πιο απόλυτες και ξεροκέφαλες γίνονται.

Και τόσο η απολυτότητα και η ξεροκεφαλιά της μίας τρέφεται και δικαιώνεται από την απολυτότητα και την ξεροκεφαλιά της άλλης. Και έτσι, όταν οι αποκρυσταλλωμένες αυτές και άκαμπτες ταυτότητες καλούνται να συζητήσουν και να «συντεθούν» στο τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα (θεωρώντας μάλιστα ότι όλες οι υπάρχουσες απόψεις οφείλουν να χωράνε ή στη μια πλευρά ή στην άλλη), τότε υπάρχει πρόβλημα.

Υπάρχει πρόβλημα, γιατί έτσι δεν θα καταφέρεις να απαντήσεις σε τίποτα. Και χρειάζεται να απαντήσεις σε πολλά. Στην ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού. Στον κοινωνικό συντηρητισμό, που χειραγωγεί τα πιο αδύναμα στρώματα για λογαριασμό της εξουσίας. Στην αλλοτρίωση παραδοσιακών θεσμών, όπως η αυτοδιοίκηση και ο συνδικαλισμός. Στο κοινωνικό πρόβλημα της εργασιακής επισφάλειας. Στην περιβαλλοντική κρίση. Είναι προφανές ότι χρειάζεται κάτι περισσότερο από τα εργαλεία του ’70 και του ’80 για να αντιστοιχεί η αριστερά στις απαιτήσεις των καιρών.

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: