Η «ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ» ΤΟΥ ΛΟΒΕΡΔΟΥ, Ο ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΚΕΥΝΣ ΚΑΙ ΤΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ Ν. ΠΟΥΛΑΝΤΖΑ (ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟ-ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ, 22.1.2010)
22/01/2010, 10:12 μμ
Filed under: Πέτρος Σταύρου | Ετικέτες: , ,

ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

Η «ειλικρίνεια» του Υπουργού

Που οφείλεται η τόση ειλικρίνεια στη στάση και στις πολιτικές που έχουν εξαγγελθεί από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και τον ίδιο τον Υπουργό; Που οφείλεται η, χωρίς επιφυλάξεις, αποδοχή ότι η ανεργία θα εκτιναχθεί στο 20% και ότι σε λίγο θα έχουμε ένα εκατομμύριο ανέργους; Που οφείλεται η συνεχής αναφορά στην κατάρρευση των ασφαλιστικών ταμείων και που οφείλεται η παραδοχή πως «δεν υπάρχει σάλιο στο ταμείο του ΟΑΕΔ», δηλαδή, πως δεν υπάρχει σάλιο για τη χρηματοδότηση των πολιτικών καταπολέμησης της ανεργίας;

Οφείλεται στην αναγκαστική παραδοχή που πρέπει να κάνει η κυβέρνηση για το γεγονός της σίγουρης αποτυχίας του προγράμματος σταθερότητας που η ίδια εξήγγειλε. Διότι κανένα σταθεροποιητικό πρόγραμμα δεν πέτυχε μέχρι σήμερα, ως προς τους στόχους που έβαλε. Και δεν πετυχαίνουν τα σταθεροποιητικά προγράμματα ως προς τους στόχους που βάζουν διότι έχουν αποδέκτη ολόκληρη την κοινωνία και προβλέπουν στόχους για ολόκληρη την κοινωνία, παίρνουν μέτρα για ολόκληρη την κοινωνία και ολόκληρη η κοινωνία προσδοκά αποτελέσματα στο τέλος των σταθεροποιητικών προγραμμάτων. Όμως, ο υπουργός εργασίας είναι ειλικρινής, όπως ειλικρινής ήταν και ο πρώην Πρωθυπουργός, πριν πάθει το όνομα του το ιστορικό στραπάτσο που έπαθε. Το πρόγραμμα σταθερότητας αναφέρεται σε ολόκληρη την κοινωνία, με μια μικρή διαφορά όμως, οι ωφέλειες του αφορούν μόνο ένα τμήμα της και ίσως κάποιες πλευρές των οικονομικών του κράτους. Λέει λοιπόν ο στρατηγικά σκεπτόμενος Υπουργός: «…Κοιτάξτε να δείτε, οι άνεργοι σε λίγο καιρό θα φτάσουν το ένα εκατομμύριο. Καταλαβαίνω ότι πρόκειται για ένα τρομακτικό νούμερο και σίγουρα πρόκειται για μια εξέλιξη που το υπουργείο μου δεν την επιθυμεί αλλά δεν μπορεί να κάνει τίποτα για την αποτρέψει. Την καταιγίδα δεν την εμποδίζεις να εκδηλωθεί όσο καλή μετεωρολογική υπηρεσία και αν έχεις. Έτσι και εγώ. Σχεδιάζω μια υπέροχη μετεωρολογική υπηρεσία που θα λειτουργεί άψογα, αλλά την καταιγίδα δεν πρόκειται να την εμποδίσω. Μην κατηγορείτε λοιπόν το πρόγραμμα σταθερότητας για τον τρόπο με τον οποίο αποτυχαίνει…».

Έτσι λοιπόν, εξαιτίας μιας πανουργίας του λόγου, το πρόγραμμα σταθερότητας που αφορά σε όλη την κοινωνία αποτυχαίνει εκεί που υπάρχει σοβαρός λόγος για να αποτύχει, δηλαδή, στην αντιστροφή των συνθηκών πτώχευσης των νοικοκυριών των εργαζομένων και πετυχαίνει εκεί για το οποίο εφ’ ω ετάχθη, δηλαδή, για την εξασφάλιση των γενικών συνθηκών εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης σε συνθήκες κρίσης.

Η ανεπάρκεια του νέο – κευνσιανισμού σε σχέση με τον νέο – φιλελευθερισμό και η συμπληρωματικότητα τους

Αν προσέξει κανείς λίγο περισσότερο τις διατυπώσεις και τη δομή του προγράμματος σταθερότητας του ΠΑΣΟΚ θα παρατηρήσει ότι αυτό διαφέρει αρκετά από ένα νέο – φιλελεύθερο πρόγραμμα σταθερότητας. Στην ουσία πρόκειται για ένα πρόγραμμα νέο – κευνσιανό ή αλλιώς σοσιαλφιλελεύθερο. Η σημασία που δίνει τόσο στο σκέλος των δαπανών όσο και στο σκέλος των εσόδων και των ελεγκτικών – φοροεισπρακτικών μηχανισμών της δημόσιας διοίκησης, η σημασία που δίνει στο μοντέλο (έστω και ασαφές) της πράσινης ανάπτυξης, η σημασία που δίνει στις προσλήψεις στην υγεία και παιδεία, η προσπάθεια για τη διασφάλιση κάποιας στοιχειώδους ρευστότητας στην αγορά καταμαρτυρούν μια προσπάθεια αναθέρμανσης της οικονομίας μέσα από τη πλήρη υποταγή του στους χρηματοπιστωτικούς καταναγκασμούς.  Αντίθετα, οι νεοφιλελεύθεροι επιδιώκουν την αναθέρμανση αποκλειστικά και μόνο μέσα από τη δραστική μείωση των κρατικών δαπανών και την ελάττωση της φορολογίας. Ορισμένοι ultra – νεοφιλελεύθεροι όπως ο Στέφανος Μάνος φτάνουν στο σημείο να προτείνουν κατάργηση θέσεων στο δημόσιο τομέα, ειδικά στην παιδεία, που σημαίνει απολύσεις υπεράριθμων δασκάλων και καθηγητών.

Είναι σαφές πως και οι δύο πολιτικές παραβλέπουν κάποιες σημαντικές ιδιότητες των λειτουργιών του κράτους. Αφενός, ο νεοφιλελευθερισμός παραβλέπει (δεν θα μπορούσε και αλλιώς) πως το κράτος υπάρχει για να ρυθμίζει τις γενικές συνθήκες εκμετάλλευσης και κατά συνέπεια τις γενικές συνθήκες αναπαραγωγής του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, ρόλο που δεν μπορούν να παίξουν από μόνες τους οι αγορές.  Αφετέρου, ο νέο –  κεϋνσιανισμός υπερτιμά το απόθεμα πολιτικής βούλησης που ενυπάρχει στο σταθεροποιητικό πρόγραμμα και που είναι πρώτα το νοικοκύρεμα της οικονομίας για να μπορέσει έπειτα να εφαρμόσει την πράσινη ανάπτυξη που είναι και το όραμά του. Για μια τέτοιας έκτασης ποιοτική αναστροφή του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου πως είναι δυνατόν να αρκείται μόνο σε ένα κράτος – στρατηγείο, σε ένα κράτος έντασης κεφαλαίου; (e – government, «Καλλικράτης» κλπ).

Για το πούμε ξανά και λίγο διαφορετικά. Το κράτος στρατηγείο που λειτουργεί με υψηλή ένταση κεφαλαίου και χαμηλό κόστος δεν μπορεί και δεν επαρκεί για να αντιστρέψει τον υφεσιακό κύκλο. Χρειάζεται όμως απόλυτα για την εξυπηρέτηση του βασικού σκοπού κάθε κρατικής – δημοσιονομικής πολιτικής που είναι η εξασφάλιση των γενικών συνθηκών εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης και σε περιόδους ύφεσης και οικονομικής κρίσης. Η νέο – κευνσιανή πολιτική, μέσω μιας διαδικασίας δοκιμής – λάθους, αντιλαμβάνεται ότι οι εισπρακτικοί στόχοι είναι ανέφικτοι και έτσι εφαρμόζει τελικά μια πολιτική πολύ κοντά σε αυτό που λέγανε από την αρχή οι νεοφιλελεύθεροι, δηλαδή, περιορισμό των δημόσιων δαπανών και μόνο. Πρόκειται για τη κυριαρχία της νεοφιλελεύθερης πολιτικής επί της νέο – κευνσιανής  προσέγγισης. Πρόκειται για μια νέο κευνσιανική «θεραπεία» στη νέο-φιλελεύθερη «ασθένεια» που είναι η έλλειψη προτεινόμενης μορφής για το κράτος που θα εφαρμόσει την νεοφιλελεύθερη δημοσιονομική πολιτική.

30 χρόνια από τον θάνατο του Ν. Πουλαντζά

Ένας πιο πούρος και κλασικός κευνσιανισμός πραγματικής αναθέρμανσης της οικονομίας θα μπορούσε να σταθεί ως αντίδοτο στις ακολουθούμενες πολιτικές;  Φαίνεται πως δεν μπορεί μια και η πολιτική λειτουργία του Συμφώνου Σταθερότητας και οι κάθε λογής χρηματοπιστωτικοί καταναγκασμοί έχουν δημιουργήσει «ασφυκτικά» πλαίσια συνθηκών αξιοποίησης των κεφαλαίων που δεν ανέχονται τη παραμικρή χειροτέρευση. Για να σπάσουν αυτά τα πλαίσια δεν αρκεί η πολιτική βούληση για ένα πραγματικό πρόγραμμα σταθερότητας και ανάπτυξης. Χρειάζεται ο ριζικός μετασχηματισμός του κράτους δηλαδή η ριζική ανατροπή των ταξικών συσχετισμών μέσα στο κράτος, για να θυμηθούμε και τον Πουλαντζά και να εκτιμήσουμε και τη πραγματικά σημαντική συμβολή της κομμουνιστικής ανανέωσης στην υπόθεση ενός νεωτερικού και σοσιαλιστικού κόσμου.

Η αύξηση του χώρου των δημοσίων αγαθών έναντι των εμπορευμάτων, η οικονομία των αναγκών και η μέριμνα για τις μορφές εργασίας, τους ανέργους και τα ελλείμματα των οικογενειακών προϋπολογισμών των μισθωτών δεν αποτελούν απλά εναλλακτικές οικονομικές επιλογές αλλά διαφορετικές ταξικές στρατηγικές εντός του κράτους. Στόχος η εξασφάλιση των γενικών όρων μείωσης της εκμετάλλευσης και όχι απλά η διατύπωση εναλλακτικής οικονομικής πρότασης.

Για τις νεοκευνσιανικές και σοσιαλφιλελεύθερες  οικονομικές προτάσεις κατάλληλη μορφή κράτους είναι το κράτος – στρατηγείο, το hi-tech – κράτος. Για τις κλασικές κευνσιανικές προτάσεις βολεύει και ένας – ξεπερασμένος σαν ιστορική μορφή – ασταθής συμβιβασμός με την αστική στρατηγική ανάπτυξης στην οποία τα λαϊκά συμφέροντα χρησιμεύουν ως μέσο και όχι ως σκοπός.  Γι αυτό και όσο περισσότερο χρησιμοποιούνται ως μέσο για την ανάπτυξη τα λαϊκά συμφέροντα, τόσο πιο λαϊκίστικες είναι η κρατική και η δημοσιονομική πολιτική, τόσο πιο ασταθείς μπροστά στις αστικές στρατηγικές, τόσο πιο ευάλωτες στην κριτική των εκσυγχρονιστών.

Για μια πρόταση που δεν μιλάει απλά για ανάπτυξη αλλά κυρίως για εκμετάλλευση τι πολιτικό λόγο πρέπει να εκφέρουμε, τι κρατική μορφή επιδιώκουμε; Και πολύ περισσότερο πως αυτός ο διαφορετικός ταξικός συσχετισμός συμπεριφέρεται σε περιόδους κρίσης; Να ένα μεγάλο πρακτικό και θεωρητικό πεδίο που πρέπει να αναδείξει στις μέρες μας η ριζοσπαστική αριστερά.

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: