Ο ΝΕΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ (ΦΟΡΟΥΜ ΠΡΕΒΕΖΑΣ, ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010)
26/01/2010, 5:15 μμ
Filed under: Ευκλειδης Τσακαλωτος

ΤΟΥ ΕΥΚΛΕΙΔΗ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΥ

Δεν ξαφνιάστηκαν οι έλληνες που μετά από τις εθνικές εκλογές τα δημοσιονομικά της χώρας εμφανίστηκαν κάπως χειρότερα από ό,τι παρουσιάστηκαν στη διάρκεια της εκλογικής αναμέτρησης. Όμως λίγοι είχαν προβλέψει τις μετέπειτα ραγδαίες εξελίξεις, τις επιθέσεις από τον ξένο τύπο και τις διεθνείς εταιρίες αξιολόγησης, τα οικονομικά πακέτα της κυβέρνησης που αναθεωρούνται πριν καλά – καλά στεγνώσει το μελάνι, την επιδρομή επιτηρητών από την Ε.Ε. και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Για άλλη μια φορά, μετά τη συμμετοχή μας στη νομισματική ένωση, μετά από τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, καλούμαστε όλες και όλοι να υπηρετήσουμε ένα εθνικό στόχο. Αυτή τη φορά, βέβαια, ο στόχος έχει λιγότερη αίγλη, εμφανίζεται περισσότερο αμυντικός: Από τη μια μεριά να αποφύγουμε τα χειρότερα της οικονομικής χρεοκοπίας, από την άλλη να αποδείξουμε στους εαυτούς μας –και στους ξένους– ότι δεν είμαστε ρεζίληδες, ότι θα νοικοκυρευτούμε, ότι μπορούμε να παρουσιάσουμε αξιόπιστα οικονομικά στοιχεία και ότι μπορούν και οι άλλοι να βασιστούν στις δεσμεύσεις που αναλαμβάνουμε.

Ο ερχομός των επιτηρητών και η εξέταση, που θα περάσει η κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. σε λίγες εβδομάδες σε σχέση με το νέο πρόγραμμα σταθερότητας, αναδεικνύουν ότι το πρόβλημα της χώρας έχει υπερεθνικές και όχι μόνο εθνικές πτυχές. Στο επίπεδο της Ε.Ε. τίθενται σημαντικά ερωτήματα και είναι πιθανόν η βιωσιμότητα της ίδιας της ένωσης να εξαρτάται από το πώς θα απαντηθούν. Οι αδύνατες χώρες (Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ελλάδα και Ισπανία) δεν εμφανίζουν μόνο δημοσιονομικά προβλήματα. Τα τελευταία χρόνια έχουν μείνει πίσω στον οικονομικό ανταγωνισμό σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, κάτι που αντανακλάται στα μεγάλα ελλείμματα που παρουσιάζουν στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (εισάγουν πολύ περισσότερο από ό,τι εξάγουν). Η νεοφιλελεύθερη συνταγή σε αυτές τις περιπτώσεις βασίζεται στη μείωση των μισθών που (υποτίθεται) θα οδηγήσει στη μείωση των τιμών και άρα στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας. Το θέμα δεν είναι μόνο να αμφισβητήσουμε την αποτελεσματικότητα αυτής της στρατηγικής, ιδιαίτερα σε συνθήκες οικονομικής κρίσης, όπου υπάρχει πρόβλημα ζήτησης και ο μεγάλος κίνδυνος είναι η δημιουργία μιας αυτοτροφοδοτούμενης ύφεσης. Ούτε πρέπει να μείνουμε αποκλειστικά στις κοινωνικές συνέπειες σε όρους ανισοτήτων και φτώχειας που δημιουργούνται πάντα και παντού, όπου εφαρμόστηκαν αυτές οι συνταγές.

Το θέμα στο υπερεθνικό επίπεδο είναι: πώς μπορεί να βοηθήσει η ίδια η Ε.Ε. και οι πιο ισχυρές οικονομίες αυτές τις χώρες; Η άλλη πλευρά του ίδιου νομίσματος των ελλειμμάτων των αδύνατων χωρών είναι τα πλεονάσματα των πιο ισχυρών χωρών, και ιδιαίτερα της Γερμανίας. Η Γερμανία εξάγει τα δύο τρίτα των εξαγωγών της σε άλλες χώρες της Ε.Ε., είναι η μεγάλη κερδισμένη. Δεν έχει υποχρέωση να βοηθήσει έμπρακτα τις χώρες που εισάγανε όλο τον τελευταίο καιρό τα προϊόντα της; Μια πιο επεκτατική πολιτική από τη μεριά της θα μείωνε την προσαρμογή που είναι αναγκασμένες να κάνουν οι αδύνατες χώρες. Ακόμα καλύτερα θα ήταν αν αυτό το ρόλο τον αναλάμβανε η ίδια η Ε.Ε. Αυτό αποτελεί μόνο ένα παράδειγμα. Το γενικό ερώτημα που τίθεται είναι αν η Ε.Ε. αποτελεί μόνο έναν ενιαίο χώρο ελεύθερων οικονομικών συναλλαγών, όπως ήταν το όραμα της Margaret Thatcher, ή αν θα υπάρχουν θεσμοί οικονομικής και κοινωνικής αλληλεγγύης μεταξύ των χωρών. Χωρίς τέτοιους θεσμούς κινδυνεύει η ίδια η ύπαρξη της Ε.Ε. Κάποια στιγμή μια αδύνατη οικονομία θα αναγκαστεί να φύγει από το ευρώ, με απροσδιόριστες συνέπειες για παρόμοιες οικονομίες αλλά και την ίδια την Ε.Ε.

Στο εθνικό επίπεδο το ΠΑ.ΣΟ.Κ. εγκαταλείπει σταδιακά τις προεκλογικές του υποσχέσεις για την αναδιανομή του εισοδήματος ως μηχανισμό επίλυσης των προβλημάτων. Αρχικά βέβαια σχεδίαζε να μειώσει το έλλειμμα με μεγαλύτερη διόρθωση από την πλευρά των εσόδων, παρά από τις δαπάνες. Αλλά οι επιτηρητές άκουσαν τα περί της πάταξης της φοροδιαφυγής, παρατήρησαν με ενδιαφέρον τις καταγγελίες για τους γιατρούς του Κολωνακίου και θεώρησαν (δικαίως) ότι τα προτεινόμενα μέτρα δύσκολα θα αύξαναν σημαντικά τα έσοδα του κράτους ως ποσοστό του Α.Ε.Π. Έτσι σιγά – σιγά προσεγγίζουμε την πεπατημένη οδό. Η στρατηγική από τη μεριά των εσόδων θα βασιστεί στους έμμεσους φόρους (τσιγάρα, ποτά, καύσιμα, Φ.Π.Α. κ.λπ.) και, αν τσιμπήσουμε κάτι από τη φοροδιαφυγή, τόσο το καλύτερο. Αλλά θα υπάρχει μεγαλύτερη προσαρμογή από την πλευρά των δαπανών. Πάλι τα περί αντιμετώπισης της σπατάλης του δημόσιου οι επιτηρητές τα άκουσαν βερεσέ. Θα υπάρχουν μέτρα, όπου θα ελεγχόμαστε κάθε μήνα, για τους μισθούς, για τις συντάξεις και για συγκεκριμένες δαπάνες.

Δεν είναι σαφές αυτή τη στιγμή κατά πόσο το ΠΑ.ΣΟ.Κ. θα μπορέσει να κρατήσει τη γραμμή, όσον αφορά κάποια προστασία των πιο φτωχών στρωμάτων. Αλλά γενικευμένη αναδιανομή εισοδήματος και πλούτου να μην περιμένουμε. Για μια ακόμη φορά οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι καλούνται να σηκώσουν το μεγαλύτερο μέρος του βάρους της αναπροσαρμογής. Στην Ελλάδα του 2010 μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού δεν πληρώνει καθόλου φόρο. Έχουμε περίπου 800.000 προσωπικές εταιρίες που «προσφέρουν» (καμιά άλλη λέξη δεν ταιριάζει στην συγκεκριμένη περίπτωση) μόλις το 4% των συνολικών φόρων. Ο καθένας και η καθεμία από εμάς θα έχει το δικό του παράδειγμα κραυγαλέας φοροδιαφυγής ή διαφθοράς. Μόνο που όλα αυτά τα φαινόμενα δεν αποτελούν μόνο διαστρεβλώσεις και διαφθορά. Συνδέονται με το οικονομικό μοντέλο που έχουν υιοθετήσει τα δύο μεγάλα κόμματα μετά από την μεταπολίτευση. Αλλά ίσως πιο σημαντικό είναι ότι συνδέονται με τη μορφή ταξικής και κομματικής εξουσίας που διαμορφώθηκε στη χώρα μας. Η σχεδόν «νόμιμη» φοροδιαφυγή, οι πελατειακές σχέσεις, η διαφθορά είναι ο μηχανισμός που χρησιμοποιήθηκε, για να συνδεθούν τα συμφέροντα των μεσαίων και μικρο-μεσαίων στρωμάτων με τα συμφέροντα του κεφαλαίου. Ρήξη με τα φαινόμενα σημαίνει όχι μόνο ένα άλλο οικονομικό μοντέλο αλλά και ρήξη με αυτά τα στρώματα, τουλάχιστον της σχέσης με αυτά, που γνωρίσαμε μέχρι σήμερα.

Η «Εθνική» Πολιτική που καλούμαστε όλοι και όλες να στηρίξουμε δεν φαίνεται να αμφισβητεί ούτε την οικονομική πολιτική, ούτε τις ταξικές συμμαχίες που τη στήριξαν τα τελευταία χρόνια. Μόνα που αυτή η πολιτική εμφανίζει φθίνουσα αποτελεσματικότητα και από οικονομικής και από κοινωνικής πλευράς. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει την πιθανότητα μιας μακράς περιόδου στασιμότητας. Τα περιοριστικά μέτρα σε συνθήκες κρίσης συνήθως έχουν αυτό το αποτέλεσμα. Εισερχόμαστε σε ενδιαφέρουσες περιόδους, όπου η κοινωνική και η πολιτική ρευστότητα θα κυριαρχούν. Οι πολιτικές δυνάμεις που θα μπορέσουν να δώσουν πειστικές ερμηνείες για αυτή τη στασιμότητα και ρευστότητα και θα αναδείξουν ένα άλλο οικονομικό μοντέλο, βασισμένο σε διαφορετικές ταξικές συμμαχίες, έχουν πολλά να κερδίσουν. Και βεβαίως προϋπόθεση  για την αριστερά, για να παίξει ένα τέτοιο ρόλο, είναι να αποδομήσει τους «Εθνικούς Στόχους», τις «Εθνικές Λύσεις» και τα «Εθνικά Οράματα».

Advertisements

1 σχόλιο so far
Σχολιάστε

Το οικονομικό μοντέλο που αναφέρεται στο κείμενο δεν είναι αποδεκτό μόνο απο ΠΑΣΟΚ και ΝΔ , αλλά πρακτικά και απο τα υπόλοιπα κόμματα-των αριστερών συμπεριλαμβανομένων…Ουσιαστικά επιβλήθηκε απο τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις- απο την πολιτική ισχύ των μικρομεσαίων στρωμάτων και η «μαρξιστική» ανάλυση μπορεί να μην βοηθάει στην κατανόηση του φαινομένου…Μισθωτοί και συνταξιούχοι δεν ειναι μια ενιαία τάξη ή κοινωνική κατηγορία ή πολιτική δύναμη…υπάρχουν σημαντικές εισοδηματικές αλλά και κοινωνικές διαφορές…Το πιο αδύνατο-(πληβειακό -«προλεταριακό») κομμάτι του ΚΟΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ,εχει εγκαταλειφθεί στη τύχη του και απο την αριστερά…Ο συν/συριζα ειναι ουσιαστικά ανύπαρκτοι στο χώρο , και σήμερα -παρά τα ΜΕΓΑΛΑ ΛΟΓΙΑ περί «ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΡΟΦΗΣ»…
… η προαναγγγελθείσα μείωση επιδομάτων δεν αφορά το πληβειακό τμήμα των εργαζομένων και οι οποιες αντιδράσεις που μπορεί να είναι υπολογίσιμες δεν συνδέονται με αμφισβήτηση του κυρίαρχου μοντέλου…
Η πρόταση ΑΛΑΒΑΝΟΥ για δημοψήφισμα είναι μια ευφυής τακτική κίνηση που μπορεί να ξαναβάλει το χώρο στο επίκεντρο της πολιτικής σκηνής , με τη συγκυριακή διαμόρφωση ενός ευρύτερου «εθνικού » μετώπου ( απο ακρα αριστερά μέχρι ευρωσκεπτιστές ΠΑΣΟΚ και ΝΔ , ΛΑΟΣ και αντιευρωπαϊκή ακρα δεξιά)
που μπορεί να ανατρέψει πολιτικές ισορροπίες…Προφανώς με την στρατηγική σύγχυση του χώρου το πιθανότερο είναι να διευκολυνθεί η ανάδειξη ενός ΕΛΛΗΝΑ ΣΑΡΚΟΖΙ…οσα ακούστηκαν ομως τελευταία για συζητήσεις με τήν ΚΙΝΑ και την αγορά ομολόγων (;) δείχνει οτι και το κυβερνητικό επιτελείο ψάχνει εναλλακτικές λύσεις εκτός Ε.Ε….

Σχόλιο από ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: