IKTINOΣ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ («ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ» ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗΣ ΑΥΓΗΣ, 28.2.2010)
28/02/2010, 11:16 πμ
Filed under: - Εγραψαν, διαβασαμε, μας αρεσαν - | Ετικέτες:

ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΜΠΕΛΑΒΙΛΑ

Η πρόταση για την αναδιάρθρωση του χάρτη της τοπικής αυτοδιοίκησης ονομάστηκε «Καλλικράτης». Ποιος είναι ο Καλλικράτης; Είναι γνωστός στους επιμελείς μαθητές ως το νούμερο δύο των αρχιτεκτόνων της οικοδόμησης του Παρθενώνα. Την πολλή δόξα, έχει εισπράξει ο έτερος, ο Ικτίνος, και ο γλύπτης Φειδίας. Ο Καλλικράτης έχει επίσης στο βιογραφικό του το κομψοτέχνημα της Ακρόπολης, τον μικρό ναό της Αθηνάς Νίκης, στη νότια πλευρά των Προπυλαίων. Συμμετείχε και στην κατασκευή των Μακρών Τειχών.

Πιθανολογούμε ότι από αυτόν τον αρχιτέκτονα του 5ου π.Χ. αιώνα, τον Καλλικράτη, έλαβε το όνομά του το σχέδιο συνένωσης και όχι από έναν συνονόματό του, που γεννήθηκε 300 χρόνια αργότερα στην Αρκαδία, διετέλεσε στρατηγός της Αχαϊκής Συμπολιτείας και φίλος της ρωμαϊκής πολιτικής εν Ελλάδι, όπως μπορεί να ανακαλύψει κανείς φυλλομετρώντας εγκυκλοπαίδειες. Άλλος γνωστός Καλλικράτης δεν προκύπτει.

Γιατί, όμως, να ονομαστεί η αναδιοργάνωση της αυτοδιοίκησης «Καλλικράτης»; Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Ο ανάδοχος του σχεδίου δεν μπορεί να μην εμπνεύστηκε την ονοματοδοσία από την τέλεια σύλληψη της αρχιτεκτονικής των ναών της Ακρόπολης. Αλλά γιατί όχι Φειδίας ή Ικτίνος; Αυτών τα ονόματα είναι πολύ πιο γνωστά και το έργο τους ακόμη γνωστότερο. Θα μπορούσε. Επελέγη ίσως, κάτι λιγότερο πομπώδες από το όνομα του κύριου δημιουργού του Παρθενώνα -θα έπεφτε γέλιο- ή του γλύπτη του χρυσελεφάντινου αγάλματος της Αθηνάς – εκεί περισσότερο. Σχέδιο νόμου «Ο Φειδίας», θα θύμιζε μαρμαράδικο. Καλλικράτης λοιπόν, αρκετά αρχαιοπρεπές, λιγότερο γνωστό, ισορροπημένο. Τι σχέση έχει η αυτοδιοίκηση με τους κλασικούς αρχιτέκτονες και τον Καλλικράτη; Ουδεμία. Τι σχέση έχει ο νέος χάρτης των δήμων με την αρχιτεκτονική της κλασικής αρχαιότητας ή με την αρχιτεκτονική εν γένει; Πάλι ουδεμία. Το ερμηνευτικό κλειδί βρίσκεται κρυμμένο πίσω από τη λέξη – κλισέ που χρησιμοποιείται τούτες τις ημέρες για να υποστηριχθεί το σχέδιο. Λένε οι γνωρίζοντες …«η νέα αρχιτεκτονική των δήμων» ή «η νέα αρχιτεκτονική της αυτοδιοίκησης». Έτσι εξηγείται!

Βεβαίως, η διαφορά ανάμεσα στην αρχιτεκτονική, δηλαδή τον σχεδιασμό ή την κατασκευή ενός κτηρίου, και την αυτοδιοικητική μοιρασιά της χώρας, δηλαδή τη διαμόρφωση του πολιτικού-διοικητικού χάρτη είναι πολύ μεγάλη. Η αρχιτεκτονική είναι μια επιστήμη των υλικών και των τεχνικών, συνθέτει με γεωμετρικές χαράξεις οικοδομικά υλικά σε μορφές και όγκους. Το άλλο, είναι μία χώρα με ανθρώπους, δομές, κοινωνικές σχέσεις, οικονομίες. Δυναμικά σύνολα που συγκροτούνται επάνω σε τόπους, αλλάζουν και τους αλλάζουν. Ουδεμία σχέση με την αρχιτεκτονική, αλλά σχετιζόμενα με την πολιτική και τη γεωγραφία. Δεν υπάρχει δηλαδή μια μακέτα στην οποία ο δημιουργός μετακινεί σπιτάκια και χωριουδάκια για να βγάλει ένα αισθητικά καλό αποτέλεσμα, αλλά μια ζώσα κοινωνία με τα αυτοδιοικητικά υποσύνολά της.

Ο χάρτης της αυτοδιοίκησης είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα για να το ξεπετάξει εύκολα η κυβέρνηση ως εξουσία, αλλά και εμείς ως αριστερά. Διαλέγοντας φαινομενικά πομπώδη ονόματα τύπου Καλλικράτης ή Ικτίνος. Με εξαίρεση ένα κείμενο της Ελένης Πορτάλιου, και τις επιμέρους τοπικές ή θεματικές αντιρρήσεις, δεν έχει υπάρξει ακόμη πολιτική και επιστημονική τεκμηρίωση από την πλευρά των συντακτών, ούτε ουσιαστική κριτική και διάλογος από τη μεριά μας για το «Σχέδιο Καλλικράτης».

* Ο Νίκος Μπελαβίλας διδάσκει πολεοδομία στην Αρχιτεκτονική Σχολή του ΕΜΠ

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: