Η «πρασινη αναπτυξη» δεν μπορει να ανατιθεται σ’ ενα μονο υπουργειο (ΑΥΓΗ, 10.3.2010)
10/03/2010, 3:57 μμ
Filed under: Χάρης Κωνσταντάτος | Ετικέτες: ,

TOY ΧΑΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΤΟΥ

Τους τελευταίους μήνες, εκτός από όσα καταιγιστικά συμβαίνουν στο πεδίο της «κρίσης» και της αντεπίθεσης των ελίτ ενάντια στα εργατικά δικαιώματα, παρακολουθούμε στην εγχώρια πολιτική και έναν καταιγισμό πρωτοβουλιών του νεοσύστατου υπουργείου Περιβάλλοντος που σχετίζονται με την «πράσινη ανάπτυξη». Στο πλαίσιο αυτό, έχουν δρομολογηθεί κυβερνητικά μέτρα σε πολλούς τομείς, ενώ υπάρχει μεγάλη «κινητικότητα» του ΥΠΕΚΑ, με συνέδρια και εξαγγελίες.

Είναι συνεπώς αναγκαίο να εκτιμήσουμε -ιδιαίτερα σε καθεστώς «κρίσης»- τον χαρακτήρα και τα όρια των «νέων» αναπτυξιακών επιλογών του ΠΑΣΟΚ.

Θεωρώ ότι, αν και η ίδρυση του ΥΠΕΚΑ αποτέλεσε μακροχρόνιο αίτημα οικολογικών δυνάμεων, η μέχρι σήμερα πολιτική του δεν «αλλάζει το τοπίο» των κυρίαρχων προτεραιοτήτων και κινείται σ’ ένα πλαίσιο στενού περιβαλλοντικού εκσυγχρονισμού: Μέτρα διευκόλυνσης ιδιωτικών επενδύσεων σε «πράσινους» τομείς, κινήσεις στοιχειώδους εξορθολογισμού ορισμένων διαχειριστικών διαδικασιών, αλλά και νέες πρακτικές ενσωμάτωσης μερίδας της λεγόμενης Κοινωνίας των Πολιτών.

Φαίνεται ότι κύριος προσανατολισμός της πολιτικής του ΥΠΕΚΑ είναι να προωθήσει -συναινετικά- μια εκδοχή «πράσινης ανάπτυξης» που στοχεύει στη δημιουργία νέων πεδίων για επενδύσεις και κερδοφορία. Αυτή η λογική του κυβερνητικού ΠΑΣΟΚ απέχει από μια αριστερή και ριζοσπαστική προσέγγιση. Και εξηγούμαι:

Η α λα ΠΑΣΟΚ «πράσινη ανάπτυξη» είναι αδιάφορη για τον κοινωνικό χαρακτήρα των «πράσινων» επενδύσεων, για την ποιότητα και τις συνθήκες των θέσεων εργασίας, για την ευρεία και εξισωτική διάχυση των ωφελημάτων στην κοινωνία. Επιπλέον, παρά τις διακηρύξεις περί διαβούλευσης και συμμετοχής, παραμένει αρνητική στις ανεξάρτητες κοινωνικές πρωτοβουλίες (βλ. και «σχέδιο Καλλικράτης»), σε αντιδιαστολή με μια βασική αρχή της οικολογίας, που θεωρεί ζωτική τη δημοκρατική συναπόφαση των τοπικών κοινωνιών πάνω στις αναπτυξιακές επιλογές.

Τέλος, υπάρχουν ορισμένοι τομείς «αιχμής» όπου διακυβεύονται σημαντικά επιχειρηματικά συμφέροντα, στους οποίους το ΠΑΣΟΚ αναμφίβολα παραμερίζει ήδη την περιβαλλοντική ατζέντα: Η κυριαρχία των πολυεθνικών στον ενεργειακό τομέα, η ιδιωτικοποίηση των νερών, η «αξιοποίηση» (=καύση) των απορριμμάτων, τα μεγάλα τεχνικά έργα και οι «αστικές αναπλάσεις» (με χαρακτηριστικό τον… «βωβό» Βοτανικό).

Από τη σκοπιά μας, και πέρα από τα επικοινωνιακά τρυκ ή και τις προθέσεις (μέρους) του ΠΑΣΟΚ, οφείλουμε να αναδεικνύουμε τα δομικά χαρακτηριστικά του σημερινού μοντέλου ανάπτυξης -στην Ελλάδα και τις άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Ενός μοντέλου που βασίζεται ακριβώς στην υπερεκμετάλλευση και ιδιωτικοποίηση των φυσικών πόρων, την αέναη επέκταση και υπερκατανάλωση. Ιδιαίτερα καθώς αναγνωρίζουμε τις «δουλείες» του ΠΑΣΟΚ, αλλά και τον εξαιρετικά αντι-περιβαλλοντικό χαρακτήρα των επενδύσεων που επιχειρεί το κεφάλαιο στην Ελλάδα. Σήμερα, καθίσταται κρίσιμο ερώτημα το πώς οι πιέσεις στα δημόσια περιβαλλοντικά αγαθά θα ενταθούν το επόμενο διάστημα υπό το πρόσχημα και με αφορμή την «κρίση» και την έλλειψη οικονομικών πόρων.

Από τη μεριά μας, ασκούμε αντιπολίτευση στις αρνητικές πλευρές, τις αντιφάσεις και τα όρια των εφαρμοζόμενων αναπτυξιακών πολιτικών και συντασσόμαστε με τα πιο προωθημένα αιτήματα των προοδευτικών κινημάτων και φορέων. Ωστόσο, οφείλουμε επιπλέον να διερευνήσουμε οργανωμένα μια νέα αριστερή και ριζοσπαστική οικολογία που αναδύεται, με επιμέρους μέτωπα και διακριτή προβληματική, σε όλα τα επίπεδα (τοπικά κινήματα, θεματικές δικτυώσεις, διεθνείς συνεργασίες).

Μπορούμε -και ενόψει του συνεδρίου του ΣΥΝ- να εμβαθύνουμε στα χαρακτηριστικά ενός συνολικού σχεδίου οικολογικού μετασχηματισμού της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Αυτή μπορεί να είναι η συμβολή μας στη συζήτηση που θα ανοίξει εν μέσω κρίσης: «Ποια ανάπτυξη, από ποιους και προς όφελος ποιών;». Δεν μπορούμε να αφήσουμε αυτή τη συζήτηση να εξελιχθεί με απουσία των κριτικών και ριζοσπαστικών προσεγγίσεων, δεν μπορεί να αφήσουμε την εξουσία -μαζί με «προνομιακούς» συνομιλητές της- να ορίσουν το πλαίσιο του διαλόγου.

Ο Χ. Κωνσταντάτος είναι πολιτικός επιστήμονας, υπεύθυνος Τμ. Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΚΠΕ ΣΥΝ.

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: