ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ (ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΥΓΗΣ, 9.9.2010)

ΤΟΥ ΕΥΚΛΕΙΔΗ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΥ


Η κυβέρνηση Ομπάμα ανακοίνωσε την πρόθεσή της να επενδύσει 50 δισ. δολάρια σε υποδομές για να αποφύγει ένα δεύτερο επεισόδιο ύφεσης. Οι πτωτικές τιμές των ακινήτων, ο πεσιμισμός των καταναλωτών και οι επικρατούσες συνθήκες στην αγορά εργασίας συνηγορούν ότι μια τέτοια εξέλιξη είναι πιθανή. Ωστόσο, οι πολιτικοί αναλυτές αμφισβητούν αν το πακέτο θα περάσει από το Κογκρέσο. Οι τράπεζες, και όχι μόνο στις ΗΠΑ, ξαναεμφανίζουν αξιοσημείωτα κέρδη. Όχι γιατί παρατηρούμε μια αυξανόμενη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, αλλά γιατί επέστρεψαν σε αυτές τις δραστηριότητες, όπως οι αγοροπωλησίες διαφόρων χρηματοπιστωτικών εργαλείων, που μας οδήγησαν στην χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Συγχρόνως, η όποια ανάπτυξη εμφανίζεται στην παγκόσμια οικονομία αναπαράγει τις μακροοικονομικές ανισορροπίες της προηγούμενης περιόδου. Η Κίνα και η Γερμανία συνεχίζουν να έχουν πλεονάσματα στο ισοζύγιο πληρωμών και οι ΗΠΑ ελλείμματα. Και, βεβαίως, η Ελλάδα παραμένει με ένα έλλειμμα της τάξης του 10% παρόλο που είναι σε βαθιά ύφεση και τα καμπανάκια συνήθως χτυπούν όταν μια χώρα φτάνει σε ελλείμματα της τάξης του 4-5%.

Δύο χρόνια μετά από την κρίση έχουμε μια παράξενη στασιμότητα και όχι μόνο στο οικονομικό πεδίο. Αλλά αν οι πολιτικές πρωτοβουλίες έχουν στερέψει, αυτό δεν σημαίνει ότι οι συσχετισμοί πολιτικής ισχύος έχουν μείνει αμετάβλητοι. Οι τράπεζες έχουν ισχυροποιήσει εμφανώς τη θέση τους. Ποιος θυμάται τώρα τους πύρινους λόγους των Ευρωπαίων ηγετών που μιλούσαν όχι μόνο για την ανάγκη ριζικής ρύθμισης των τραπεζών, αλλά και για έναν τελείως διαφορετικό ρόλο για το χρηματοπιστωτικό σύστημα; Η ευκαιρία χάθηκε, αποσπασματικά μέτρα πάρθηκαν από διάφορες κυβερνήσεις με ελάχιστο συντονισμό μεταξύ τους, και οι προετοιμαζόμενες συντονιστικές παρεμβάσεις (το λεγόμενο πλαίσιο Basle III για τη ρύθμιση των τραπεζών) έχουν νερωθεί σημαντικά. Λίγοι σχολιαστές είναι πρόθυμοι να ισχυριστούν ότι μια επόμενη χρηματοπιστωτική κρίση μπορεί να αποφευχθεί. Λόγω συσχετισμών εμφανίζεται ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι η δημοσιονομική κρίση των κρατών και δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι σε ένα επόμενο επεισόδιο κρίσης, οι φορολογούμενοι, ειδικά στις πιο φιλελεύθερες οικονομίες, θα είναι διατεθειμένοι πάλι να χρηματοδοτήσουν ενεργητικές κρατικές πολιτικές αντιμετώπισης της κρίσης.

Έτσι δεν αθωώνονται μόνο οι τράπεζες αλλά και ο ιδιωτικός τομέας γενικότερα. Επικρατεί και πάλι όλη η ατζέντα του νεοφιλελευθερισμού για ευέλικτες εργασιακές σχέσεις, για ιδιωτικοποιήσεις και για φιλελευθεροποίηση των αγορών. Το καλοκαίρι του 2008, όταν ο ΣΥΝ. έκανε ειδική ΚΠΕ για την κρίση, διάφοροι εκσυγχρονιστές του Σημίτη υπέγραφαν ένα κείμενο με ακριβώς αυτή την ατζέντα, χωρίς νύξη ότι οι οικονομικές συνθήκες παγκοσμίως και στην Ελλάδα μπορεί να χειροτέρευαν την επόμενη περίοδο. Δύο χρόνια μετά τρεις Έλληνες ορθόδοξοι οικονομολόγοι γράφουν στους Financial Times (23/08/10) για το πώς η Ελλάδα μπορεί να αποφύγει την χρεωκοπία αν επιδείξει σταθερότητα στην προώθηση της ίδιας ατζέντας, πάλι χωρίς υπόνοια ότι κατανοούν ότι κάτι άλλαξε στην ελληνική και στην παγκόσμια οικονομία μετά το 2008. Παρατηρούμε δηλαδή μια οπισθοχώρηση και στο επίπεδο οικονομικής θεωρίας. Μετά από την κρίση, οικονομολόγοι της κυρίαρχης σχολής άσκησαν δριμεία κριτική σε μια επιστήμη που δεν είχε τα εργαλεία για να προβλέπει και να ερμηνεύει τέτοιες κρίσεις. Τώρα πια φαίνεται ότι οι οικονομολόγοι πήραν μια βαθιά ανάσα και αποφάσισαν ότι μπορούν να επιστρέψουν στα μοντέλα τους, που περιέργως πάντα οδηγούν στα ίδια συμπεράσματα· σαν μην έγινε τίποτα.

Αυτές οι μεταβολές είναι προφανώς αρνητικές. Αλλά είναι και συγχρόνως αντιφατικές. Μπορεί να σηματοδοτούν την ανάκαμψη του κυρίαρχου μπλοκ δυνάμεων, αλλά η επικράτηση των ίδιων κυρίαρχων δυνάμεων -με τις ίδιες προτεραιότητες πολιτικής στηριζόμενες στην ίδια οικονομική θεωρία- θα βασιστεί μεσοπρόθεσμα στις αποδόσεις των οικονομιών. Η ηγεμονία και η ιδεολογία έχουν την ικανότητα να διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα. Αλλά ποτέ δεν μπορούν να βασιστούν σε μια εντελώς πλασματική πραγματικότητα. Και μέχρι στιγμής μια βιώσιμη ανάπτυξη που να μπορεί να νομιμοποιεί το σύστημα εκ του αποτελέσματος δεν φαίνεται στον ορίζοντα.

Advertisements

1 σχόλιο so far
Σχολιάστε

…οι ανενταχτοι στην αριστερα,σταθερη αξια..,πολλοι «ενταγμενοι» και δη στελεχοφορτωπαρασημοι,της ΑΡΝΗΣ το νερο… (που λεει και ο μπαρμπα-γιαννης)

..συντροφε Ευκλειδη,εν κατακλειδει πολυ εγωιστικο το γονιδιο του Συριζα…

Σχόλιο από Ζ




Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: