Τίνος το όνομα είναι ο Αλέξης Μητρόπουλος (ΑΥΓΗ, 21.9.2010)

ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ-ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

Στην έξοχη πραγμάτευσή του των μετεπαναστατικών ταξικών συγκρούσεων στη Γαλλία, ο Μαρξ παρακολουθεί την ανάρρηση του Λουδοβίκου Ναπολέοντα στην εξουσία. «Ο Ναπολέων», μας λέει, «δεν ήταν ένα πρόσωπο, αλλά ένα πρόγραμμα»: μόνο έτσι μπορεί να εξηγηθεί πώς συνέβη «ο πιο απλοϊκός άνθρωπος στη Γαλλία ν’αποχτήσει την πιο πολλαπλή σημασία», να γίνει δηλαδή «το συλλογικό όνομα όλων των συνασπισμένων ενάντια στην αστική δημοκρατία κομμάτων».

Ο Μαρξ δεν νιώθει την ανάγκη να κολακέψει τον Ναπολέοντα: κάθε άλλο. Σχεδόν θαυμάζει, ωστόσο, τη «συμβατότητά» του με τόσες πολλές και αντιφατικές προσδοκίες της εποχής του, με διαφορετικά αιτήματα και, βεβαίως, διαφορετικές κοινωνικές ομάδες και συναφείς ιδεολογίες.

Από πολλές απόψεις, η σύγκριση με τον (αντι)ήρωα του Μαρξ θα ήταν άδικη και ίσως αδόκιμη για τον υποψήφιο που υποστηρίζει ο Συνασπισμός στην Περιφέρεια Αττικής. Το ερώτημα, εν τούτοις, ισχύει: Τίνος το όνομα είναι ο Αλέξης Μητρόπουλος;

Ας δώσουμε κατ’ αρχάς τον λόγο στους αντιπάλους του. Για την εξωκοινοβουλευτική Αριστερά (μένουμε στην εκδοχή της ΑΝΤΑΡΣΥΑ), ο Α. Μητρόπουλος δεν είναι παρά «μεγαλοδικηγόρος παράγοντας του ΠΑΣΟΚ, εκλεκτός των ΜΜΕ».

Η τοποθέτηση, υποστηρικτική ενός σχεδίου ξεχωριστής συγκρότησης του χώρου αυτού (σχεδίου απαράλλαχτου απ’ το 1989 μέχρι σήμερα, όσα κι αν άλλαξαν στο μεταξύ…), μάλλον δεν φιλοδοξεί να διακριθεί για τη νηφαλιότητά της: προσπερνά με ελαφρότητα ότι ο Α. Μητρόπουλος εκπροσωπεί μια τάση φυγόκεντρη ως προς το ΠΑΣΟΚ (αντίστροφη, δηλαδή, από αυτήν της Δημοκρατικής Αριστεράς), την ίδια στιγμή που κρατά δύο μέτρα και δύο σταθμά όσον αφορά τη (θεμιτή) πυκνή παρουσία στελεχών του εξωκοινοβουλευτικού χώρου σε μεγάλα ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης.

Προφανώς αδυνατεί -εξαιτίας, βεβαίως, της πολεμικής της διάθεσης- να κατανοήσει μια στοιχειώδη λειτουργία των ΜΜΕ, στην οποία ο Α. Μητρόπουλος (και όχι μόνο αυτός) οφείλει μέρος της δημοφιλίας του: μια λειτουργία που καθιστά τα Μέσα κάτι ελαφρώς πολυπλοκότερο από «μηχανισμούς αστικής προαπαγάνδας»: όταν άλλοι μηχανισμοί διαμεσολάβησης έχουν αποτύχει, τα ΜΜΕ αναλαμβάνουν να παίξουν αυτό τον ρόλο και να δώσουν βήμα στους δυσαρεστημένους, όχι για λόγους «αντικειμενικότητας», αλλά προκειμένου να διαμεσολαβηθούν τα συμφέροντα όλων των κοινωνικών ομάδων και να διατηρείται έτσι ένα κλίμα [οιονεί] έντασης προς εκμετάλλευση (Μ. Λογοθέτη 2002).

Αν λοιπόν ο Α. Μητρόπουλος ανήκει στη χορεία των «εκλεκτών», λέγοντας τα ακριβώς αντίθετα από αυτά που λέει λ.χ. ο Α. Παπαχελάς, αυτό σημαίνει κάτι, όχι μόνο για τον ίδιο, αλλά κυρίως για το ακροατήριο στο οποίο αντικειμενικά απευθύνεται και το οποίο τρόπον τινά «οργανώνει» -λεπτομέρεια που η εξωκοινοβουλευτική αριστερά προτιμά να αγνοεί.

Μήπως όμως ο Α. Μητρόπουλος σηματοδοτεί την «επιστροφή» του κοινωνικού ζητήματος, όχι από εκεί που είναι κυρίως η θέση του (απ’ τους αγώνες), αλλά διά των τηλεοπτικών στούντιο; Μήπως μάλιστα η επιλογή Μητρόπουλου συνιστά υπόμνηση ότι ο Συνασπισμός παραμένει δέσμιος μιας μεταμοντέρνας αντίληψης για την πολιτική και την αριστερά, έχει δε εναποθέσει τις ελπίδες του σε λαμπερά πρόσωπα και στην εκμετάλλευση των ΜΜΕ, με αποτέλεσμα τα όρια του ποιος εκμεταλλεύεται ποιον να γίνονται συχνά δυσδιάκριτα; Αυτό υποστηρίζει ο σύντροφος Χαράλαμπος Γεωργούλας στην «Εποχή» (12.9.2010) – κι εδώ νομίζω ότι πρέπει να μείνουμε λίγο περισσότερο.

Έχει ξαναγραφτεί -και είναι ακριβές- ότι για πολλά χρόνια, και ελλείψει ισχυρών οργανώσεων, ο Συνασπισμός μιλούσε στην κοινωνία κυρίως μέσω της τηλεόρασης και την άκουγε κυρίως μέσω των δημοσκοπήσεων. Εξαρτούσε δε την ύπαρξή του από τις εκλογικές του καταγραφές, έστω κι αν οι τελευταίες δεν αποτύπωναν (ή δεν ενέπνεαν) κοινωνικές διεργασίες.

Το ενδεχόμενο η «προϊστορία» του κόμματος να έχει αφήσει ίχνη στη σημερινή του πρακτική είναι, βεβαίως, συζητήσιμο. Είναι, όμως, άδικο η υποστήριξη στον Α. Μητρόπουλο να εγγράφεται στα συμφραζόμενα αυτά. Όχι γιατί μας ήταν ποτέ αδιάφορη η εμβέλεια της μιας ή της άλλης επιλογής, αλλά διότι α) την επαύριο της ακύρωσης της υποψηφιότητας Σακοράφα (με αδιανόητες επικοινωνιακές μεθοδεύσεις, παρεμπιπτόντως…), οι δυνατότητες υλοποίησης της -συνομολογημένης στον ΣΥΡΙΖΑ- απόφασης να στηριχτεί υποψηφιότητα από τον υπό συγκρότηση σοσιαλιστικό χώρο δεν ήταν απεριόριστες και β) γιατί και η πρόσφατη εμπειρία μαρτυρά τη μη ακριβή αντιστοίχιση των διεργασιών στο κοινωνικό και το πολιτικό επίπεδο.

Τούτων δοθέντων, το ερώτημα παραμένει: Τίνος το όνομα είναι ο Αλέξης Μητρόπουλος;

Θα μπορούσε να είναι το όνομα ενός σχεδίου του Αλέκου Αλαβάνου: με την προ μηνών παρουσία του στην παρουσίαση βιβλίου του Α. Μητρόπουλου (ήταν μόλις αρχές Μαΐου), ο επικεφαλής του «Μετώπου» ζητούσε απ’ την αριστερά «να κατανοήσει ότι δεν μπορεί μόνη της να αντιμετωπίσει τα νέα δεδομένα».

Θα μπορούσε επίσης να είναι το όνομα μιας πολιτικής διεύρυνσης των συμμαχιών του Συνασπισμού «πέρα από τον αριστερισμό», όπως διακαώς επιθυμούσαν όσοι σήμερα απαρτίζουν τη Δημοκρατική Αριστερά.

Η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου, εξάλλου, θα ήταν η εκπλήρωση της επιθυμίας συντρόφων που, σε αντίθεση με τις «αντιλαϊκιστικές» ευαισθησίες των εκσυγχρονιστών του κόμματος, επιδίωξαν συστηματικά από τις αρχές του ’90 τη συνάντηση με το «λαϊκό» ΠΑΣΟΚ -μοιράζονται δε μέχρι σήμερα μέρος της αντιιμπεριαλιστικής του ανάλυσης και τη συναφή ρητορική.

Τίνος είναι, τελικά, η υποψηφιότητα Μητρόπουλου;

Είναι, κατ’ αρχάς, όσων αντιλαμβάνονται το Μνημόνιο ως τη γραμμή που σήμερα χωρίζει την ελληνική κοινωνία στα δύο και όσων θεωρούν ότι πρέπει να εμποδιστεί η βίαιη αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού που επιχειρεί το ΠΑΣΟΚ από κοινού (και σε διάφορα επίπεδα) με την ακροδεξιά, το «κόμμα Μπακογιάννη» και τη Δημοκρατική Αριστερά.

* Όσων συνομολογούν ότι η ενότητα της αριστεράς αποτελεί αναγκαία, αλλά όχι ικανή από μόνη της προϋπόθεση για να αποτραπεί το αυταρχικό σχέδιο του ΠΑΣΟΚ -ειδικά δε όσο το ΚΚΕ επιμένει στη μοναξιά του.

* Όσων δεν θεωρούν την αντικαπιταλιστική ρητορεία επικίνδυνη για τον καπιταλισμό, πολλώ δε μάλλον όταν αυτή ταυτίζεται με τον σεχταρισμό και τον υποκειμενισμό.

* Όσων παραμένουν αντικαπιταλιστές, αλλά και όσων προσδοκούσαν μέχρι πρότινος μια πειστική υπόσχεση από τον καπιταλισμό και σήμερα διαψεύστηκαν.

* Όσων αντιπαρατέθηκαν στον εκσυγχρονισμό απ’ τα μέσα του ’80, αλλά και όσων αντιλαμβάνονται σήμερα την αποτυχία του.

* Όσων διαπιστώνουν ότι δεν φτάνει ο φόβος για να εμπνεύσει την ελπίδα και ότι δεν αρκεί η προπαγάνδα για να πυροδοτηθούν (χειρότερα: να υποκατασταθούν) οι κοινωνικοί αγώνες.

* Όσων δεν έχουν να χάσουν τίποτα από καιρό, αλλά και όσων βλέπουν σήμερα πως χάνουν τα πάντα.

Υπάρχει εδώ ένα κρίσιμο σημείο: το αντι-ηγεμονικό σχέδιο όλων αυτών περνά, αλλά δεν εξαντλείται σε μια εκλογική μάχη. Πολύ δε περισσότερο δεν εξαντλείται σε ένα πρόσωπο. Η υλοποίηση του σχεδίου αυτού θα είναι μια διαδικασία αργή και αντιφατική, με επιταχύνσεις και παλινδρομήσεις, συχνά και με διακινδύνευση.

Γι’ αυτό και τη διαδικασία αυτή δεν μπορεί παρά να την επωμιστεί «ένα σύνθετο στοιχείο της κοινωνίας, στο οποίο συγκεκριμενοποιείται μια συλλογική θέληση, αποτρέποντας τον -ειδάλλως αναπόφευκτο- διασκορπισμό των επιμέρους βουλήσεων»: ο Λουδοβίκος Ναπολέων μας τέλειωσε, χώρια που κι εμείς ποτέ δεν είδαμε με καλό μάτι τους Ναπολέοντες.

Η εκλογική μάχη που έρχεται, λοιπόν, είναι η πρώτη φάση αυτού του σχεδίου και απαιτεί ολόπλευρη στήριξη του Α. Μητρόπουλου· απαιτεί, όμως, και ένα κόμμα: που να δουλεύει συλλογικά, να αποφασίζει δημοκρατικά και μέχρις εξαντλήσεως ενωτικά, να λειτουργεί δηλαδή ως αριστερό κόμμα.

Αντικειμενικά, κατά τη γνώμη μου, η αμέσως επόμενη φάση συμπίπτει με μια ανασυνθετική διαδικασία, που ο Συνασπισμός οφείλει να εγγυηθεί, γνωρίζοντας ότι η υπό συγκρότηση σοσιαλιστική συνιστώσα δεν υποκαθιστά, αλλά συμπληρώνει τις δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής, διεθνιστικής και ελευθεριακής αριστεράς: δεν αναφέρομαι στις απόψεις ή «τον κόσμο» αυτής της αριστεράς, αλλά στις οργανωμένες δυνάμεις, των οποίων η παρέμβαση στο «καθημερινό» είναι πολύτιμη και παραδειγματική με όρους στρατηγικής, και με τις οποίες συμπορευόμαστε πάνω από μια δεκαετία.

Υπό τους όρους αυτούς, ο Α. Μητρόπουλος μπορεί να είναι το όνομα (ακριβέστερα: ένα από τα ονόματα) ενός νέου ισχυρού αντι-ηγεμονικού μπλοκ.

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: