Σαμαρας και Παπανδρεου στη Χωρα των Θαυματων (Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 26.9.2010)

ΤΟΥ ΕΥΚΛΕΙΔΗ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΥ

Μια από τις «βασικές αλήθειες» που ανακοίνωσε ο κ. Αντώνης Σαμαράς στη ΔΕΘ είναι ότι με τη μείωση των συντελεστών φορολογίας μπορούμε να αναμένουμε περισσότερα φορολογικά έσοδα. Αν υπάρχει οικονομική θεωρία που έχει απαξιωθεί περισσότερα τα τελευταία είκοσι χρόνια θα ήθελα να τη μάθω.

Η ιδέα είναι ότι με χαμηλότερους φόρους οι χειραφετημένοι επιχειρηματίες θα εκτινάξουν τις επενδυτικές τους πρωτοβουλίες και οι υπόλοιποι θα δουλέψουμε πολύ περισσότερο αφού το κράτος θα μας παίρνει λιγότερα. Μια ιδέα που δυσφημήθηκε επί κυβερνήσεως Ρέιγκαν όπου η μείωση των φορολογικών συντελεστών οδήγησε (μαζί με τις τρομακτικές αυξήσεις στις στρατιωτικές δαπάνες) στο αναμενόμενο αποτέλεσμα – τεράστια ελλείμματα, σε σημείο που οι χιουμορίστες αποκάλεσαν τον Ρέιγκαν το σημαντικότερο κεϊνσιανό πρόεδρο των ΗΠΑ όλων των εποχών!

Οπως έλεγε εκείνη την εποχή ο μακαρίτης ο Γκάλμπρεϊθ, η ιδέα ότι τα επιχειρηματικά στελέχη κάθονται στο γραφείο τους χωρίς να δίνουν τα μέγιστα επειδή το κράτος παίρνει τόσα πολλά σε φόρους απλώς δεν αξίζει να συζητηθεί. Σε μια καπιταλιστική οικονομία η αλήθεια είναι ότι οι πιο πολλοί από εμάς δεν έχουμε μεγάλη διακριτική ευχέρεια σε σχέση με τις ώρες που δουλεύουμε. Δικαίως ονομάστηκε η όλη προσέγγιση τα «οικονομικά του βουντού».

Βέβαια, οι Ρεπουμπλικανοί συνέχισαν να υποστηρίζουν αυτά τα οικονομικά. Η στρατηγική τους ξεκάθαρη. Μετά το 1980 κατανόησαν ότι η στρατηγική τους για μείωση του κοινωνικού κράτους (και όχι του κράτους γενικά, όπως πολύ συχνά λέγεται) δεν ήταν δημοφιλής.

Οι μειώσεις φόρων δημιουργούν ασφυκτικές πιέσεις στα οικονομικά του κράτους. Και σε μια δημοσιονομική κρίση είναι πιο εύκολο να επιχειρηματολογείς για μείωση των κοινωνικών δαπανών. Αυτό που δεν μπορεί να πετύχεις άμεσα, το επιτυχαίνεις έμμεσα, αφού, βεβαίως, έχεις δημιουργήσεις τις κατάλληλες συνθήκες και κλίμα.

Σ’ αυτό σκοπεύει η μεγάλη αλήθεια του κ. Σαμαρά; Γιατί η ανάπτυξη δεν πρόκειται να έρθει μέσω μείωσης των φορολογικών συντελεστών. Ιδιαίτερα σε μια ύφεση όπου οι επενδυτές δεν βλέπουν από πού θα έρθει η μελλοντική ζήτηση για τα προϊόντα τους. Οι μειώσεις στους φορολογικούς συντελεστές δεν οδήγησαν σε σημαντική επενδυτική δραστηριότητα στις προηγούμενες δύο δεκαετίες. Αποτελεί φαντασίωση ότι θα το κάνουν τώρα.

Αλλά ο κ. Σαμαράς δεν είναι ο μόνος που ζει σε ένα φαντασιακό κόσμο. Ο κ. Παπανδρέου έχει δώσει τον τελευταίο καιρό μεγάλη έμφαση στις άμεσες ξένες επενδύσεις. Μου φαίνεται ότι οι ξένες επενδύσεις αποτελούν επιχείρημα όταν όλα τα άλλα επιχειρήματα έχουν στερέψει σε πειστικότητα. Εχει σημασία να τονίσουμε ότι το είδος των ξένων επενδύσεων που θα μπορέσει η Ελλάδα να προσελκύσει στις σημερινές συνθήκες θα είναι αυτές που θα θέλουν να εκμεταλλευτούν την αδιαφάνεια και διαφθορά του κράτους, την έλλειψη ρυθμιστικού πλαισίου, τη συρρίκνωση του δημόσιου τομέα σε κοινωνικές δραστηριότητες (ιδιαίτερα παιδεία και υγεία). Ούτε «πράσινες» θα είναι, ούτε στην τεχνολογική και παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας θα στοχεύουν.

Πέραν από τη στείρα και ρητορική αντιπαράθεση των δύο ηγετών, υπάρχει ένας μεγάλος κοινός τόπος. Και αυτός έχει να κάνει με την κοινή τους παραδοχή ότι η ελληνική οικονομία στα χρόνια που έρχονται επιβάλλεται να ανταγωνιστεί με βάση τους χαμηλούς μισθούς και τις φτηνές υπηρεσίες. Με λίγα λόγια, θα αναγκαστεί να κατεβεί κάμποσα σκαλοπάτια στο διεθνή καταμερισμό εργασίας.

Η οικονομική και χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική της Ε.Ε. οικοδομήθηκε για να προωθήσει τη σύγκλιση των οικονομιών. Τώρα ξέρουμε ότι αυτοί οι θεσμοί, μαζί με τη στάση της Γερμανίας, θεσμοθετούν την απόκλιση. Οι ηγέτες του δικομματισμού έχουν αποδεχθεί αυτή την απόκλιση. Ούτε η μείωση των φορολογικών συντελεστών, ούτε οι άμεσες ξένες επενδύσεις μπορούν να αντιστρέψουν αυτή την πραγματικότητα. Μόνο στα εγχειρίδια του πρώτου έτους της ορθόδοξης οικονομικής σχολής δουλεύουν τόσο αποτελεσματικά αυτές οι δύο στρατηγικές, δηλαδή σε ένα φαντασιακό κόσμο που δεν υπάρχει και δεν γίνεται να οικοδομηθεί. Είναι καιρός οι κοινωνικοί επιστήμονες, μαζί με ζωντανές κοινωνικές και πολιτικές ομάδες, να αντιτάξουν μια άλλη πραγματικότητα που δεν συμβιβάζεται με την απόκλιση, τους χαμηλούς μισθούς, την ανεργία και τη συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους.

Advertisements

Σχολιάστε so far
Σχολιάστε



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s



Αρέσει σε %d bloggers: