Ο Ρ Θ Ω Σ  Κ Ε Ι Μ Ε Ν Α


Ένας εξτρεμιστής σοσιαλδημοκράτης:

ο δικός μας Μιχάλης

Ο Ιός της Ελευθεροτυπίας, 31.5.2009

Τιμήθηκε από τη Βουλή, τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, όλα τα κόμματα. Το άξιζε. Ισως, όμως, η πιο τιμητική αναφορά στον Μιχάλη Παπαγιαννάκη είναι ο προσωπικός τόνος που έδωσε στα συλλυπητήριά της η Αλέκα Παπαρήγα, σπάζοντας για χάρη του το αυστηρό πρωτόκολλο του Περισσού.

Οταν πριν από έξι μήνες έφτασε στα χέρια μας το ντοκουμέντο που δημοσιεύουμε στις επόμενες σελίδες, η πρώτη μας σκέψη ήταν να το δείξουμε στον Μιχάλη Παπαγιαννάκη, που αναφερόταν ονομαστικά, μαζί με άλλους, ως ύποπτος για βομβιστικές ενέργειες της Δημοκρατικής Αμυνας. Το έγγραφο αυτό ήταν άλλο ένα τεκμήριο της αντιδικτατορικής του δράσης και αποδείκνυε ότι την περίοδο της δικτατορίας βρισκόταν στο στόχαστρο των διεθνών μυστικών υπηρεσιών, μαζί με άλλους γνωστούς και άγνωστους αντιστασιακούς. Του το δείξαμε μόλις το επέτρεψε η κατάσταση της κλονισμένης υγείας του. Εκείνος του έριξε μια φευγαλέα ματιά, μόρφασε ειρωνικά και το άφησε δίπλα στο κρεβάτι του. Δεν είχε ανάγκη καμιά έκθεση μυστικών υπηρεσιών για να επιβεβαιώσει την προσωπική αγωνιστική του διαδρομή.

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

Το κυνήγι του νεκρού χρόνου

Ηλίας Ιωακείμογλου, Αυγή, 22.5.2009

Οι νεκροί χρόνοι της εργασίας είναι ο εφιάλτης του κεφαλαιοκράτη. Μέσα στον συμβατικό χρόνο εργασίας (συνήθως οκτώ ώρες) πρέπει να καταναλώσει το εμπόρευμα που αγόρασε, δηλαδή τις ικανότητες προς εργασία των μισθωτών που παράγουν για λογαριασμό του μέσα στην επιχείρησή του. Στον χρόνο που οι εργαζόμενοι δεν παράγουν, οι “δαπάνες μισθοδοσίας” μετατρέπονται σε κεφάλαιο που κοιμάται, σε κεφάλαιο που δεν αξιοποιείται. Ο χρόνος αυτός, που παρεμβάλλεται μεταξύ του συμβατικού χρόνου απασχόλησης και του πραγματικού χρόνου εργασίας, είναι ο “νεκρός χρόνος”, ο χρόνος κατά τον οποίο μένει ανεκμετάλλευτη η εργασία.

Το κυνήγι του νεκρού χρόνου στο οποίο επιδίδεται ο κεφαλαιοκράτης παίρνει πολλές μορφές: άλλοτε η εργασία κατατεμαχίζεται για να γίνει μια σειρά στοιχειωδών κινήσεων παρατεταγμένων κατά μήκος μιας μεταφορικής ταινίας, άλλοτε γίνεται αντικείμενο χρονομέτρησης ή βιντεοσκόπησης για να υπαχθεί η εργασία, και μαζί με αυτήν και ο εργαζόμενος, στον δεσποτισμό της επιχείρησης.

Από τις πιο πρόσφατες εκδοχές αυτής της αδιάλειπτης προσπάθειας του κεφαλαιοκράτη να μειώσει τον νεκρό χρόνο, είναι η διευθέτηση του χρόνου εργασίας, η τετραήμερη εργασία, ο καταναγκασμός σε άδεια άνευ αποδοχών και όλες οι άλλες μορφές απασχόλησης με τις οποίες η επιχείρηση προσπαθεί να πληρώσει όχι για το εμπόρευμα που αγόρασε, αλλά για εκείνο το τμήμα του που τελικά κατανάλωσε.

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

Η υπεροχή του… καπιταλισμού

Θανάσης Γιαλκέτσης, «7» της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας, 17.5.2009

Ο Σαντιάγκο Αλμπα Ρίκο είναι ισπανός φιλόσοφος, συγγραφέας και δοκιμιογράφος. Το ακόλουθο κείμενό του είναι ένα κριτικό σχόλιο για τη σημερινή παγκόσμια οικονομική κρίση.

Ας δούμε πρώτα απ’ όλα τι δεν είναι καπιταλιστική κρίση.

*Το ότι 950 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από πείνα αυτό δεν είναι καπιταλιστική κρίση.

*Το ότι υπάρχουν 4,75 δισεκατομμύρια φτωχοί σε όλο τον κόσμο, αυτό δεν είναι καπιταλιστική κρίση.

*Το ότι υπάρχουν ένα δισεκατομμύριο άνεργοι σε όλο τον κόσμο, αυτό δεν είναι καπιταλιστική κρίση.

*Το ότι πάνω από το 50% του παγκόσμιου οικονομικά ενεργού πληθυσμού εργάζεται σε επισφαλείς συνθήκες, αυτό δεν είναι καπιταλιστική κρίση.

*Το ότι 45% του παγκόσμιου πληθυσμού δεν έχει πρόσβαση σε νερό, αυτό δεν είναι καπιταλιστική κρίση.

*Το ότι 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση στις πιο στοιχειώδεις υπηρεσίες υγείας, αυτό δεν είναι καπιταλιστική κρίση.

*Το ότι 113 εκατομμύρια παιδιά δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και 875 εκατομμύρια ενήλικες συνεχίζουν να είναι αναλφάβητοι, αυτό δεν είναι καπιταλιστική κρίση.

*Το ότι 12 εκατομμύρια παιδιά πεθαίνουν κάθε χρόνο εξαιτίας απολύτως ιάσιμων ασθενειών, αυτό δεν είναι καπιταλιστική κρίση.

*Το ότι 13 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο εξαιτίας της καταστροφής του περιβάλλοντος, αυτό δεν είναι καπιταλιστική κρίση.

*Το ότι 16.306 είδη, μεταξύ των οποίων το ένα τέταρτο των θηλαστικών, απειλούνται με εξαφάνιση, αυτό δεν είναι καπιταλιστική κρίση.

Ολα αυτά συνέβαιναν πριν από την κρίση. Τι είναι, επομένως, καπιταλιστική κρίση; Πότε αρχίζει μια καπιταλιστική κρίση;

Μιλάμε για καπιταλιστική κρίση όταν το να πεινάνε 950 εκατομμύρια άνθρωποι, το να διατηρούνται μέσα στη φτώχεια 4,75 δισεκατομμύρια άνθρωποι, το να παραμένει χωρίς νερό το 45% του παγκόσμιου πληθυσμού και χωρίς υπηρεσίες υγείας το 50%, το να λιώνουν οι πάγοι, το να αφήνουμε αβοήθητα τα παιδιά και το να αφανίζουμε τα δέντρα και τις αρκούδες ήδη δεν γεννάει αρκετό κέρδος για 1.000 πολυεθνικές και για 2,5 εκατομμύρια πολυεκατομμυριούχους.

Αυτό που καταδεικνύει την ανώτερη αποτελεσματικότητα και την ικανότητα αντίστασης του καπιταλισμού είναι το ότι όλες αυτές οι ανθρώπινες συμφορές -που θα είχαν αποδείξει την καταστροφική αναποτελεσματικότητα οποιουδήποτε άλλου συστήματος- δεν έχουν καμία επίπτωση στην αξιοπιστία του, ούτε και τον εμποδίζουν να λειτουργεί με εντατικούς ρυθμούς.

Είναι ακριβώς αυτή η μηχανική αδιαφορία που καθιστά τον καπιταλισμό φυσικό, άτρωτο, απαραίτητο.

Ο σοσιαλισμός δεν θα επιβίωνε με αυτή την περιφρόνηση για την ανθρώπινη ύπαρξη, έτσι όπως δεν επιβίωσε στη Σοβιετική Ενωση, επειδή σχεδιάστηκε ακριβώς για να ικανοποιεί τις ανάγκες της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο καπιταλισμός επιβιώνει, ή ακόμα και ενισχύεται, με τις ανθρώπινες συμφορές, ακριβώς επειδή δεν εμφανίστηκε στην ιστορία για να τις απαλύνει.

Κανένα άλλο ιστορικό σύστημα δεν παρήγαγε περισσότερο πλούτο και κανένα δεν παρήγαγε περισσότερη καταστροφή. Αρκεί να εξετάσουμε παράλληλα αυτές τις δύο κατευθυντήριες γραμμές -την κατευθυντήρια γραμμή του πλούτου και την κατευθυντήρια γραμμή της καταστροφής- για να αντιληφθούμε όλη την αξία του και όλο το μεγαλείο του.

Αυτό το διπλό καθήκον, που είναι το δικό του καθήκον, ο καπιταλισμός το εκπληρώνει καλύτερα από κάθε άλλον και ο θρίαμβός του είναι αμετάκλητος. Και αυτός ο θρίαμβος συνεπάγεται το ότι υπάρχουυν όλο και περισσότερα τρόφιμα και όλο και περισσότερη πείνα, όλο και περισσότερα φάρμακα και όλο και περισσότεροι άρρωστοι, όλο και περισσότερα άδεια σπίτια και όλο και περισσότερες άστεγες οικογένειες, όλο και περισσότερη εργασία και όλο και περισσότεροι άνεργοι, όλο και περισσότερα βιβλία και όλο και περισσότεροι αναλφάβητοι, όλο και περισσότερα ανθρώπινα δικαιώματα και όλο και περισσότερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας (…).

Οι λύσεις που προτείνουν και θα εφαρμόσουν οι κυβερνήσεις του πλανήτη διαιωνίζουν σε κάθε περίπτωση τη σύμφυτη με τον καπιταλισμό λογική της διεύρυνσης του κέρδους ως προϋπόθεσης φυσικής επιβίωσης: ιδιωτικοποίηση των δημόσιων αγαθών, επιμήκυνση του χρόνου εργασίας, ελευθερία των απολύσεων, μείωση των κοινωνικών δαπανών, απαλλαγές για τους επιχειρηματίες.

Δηλαδή, αν τα πράγματα δεν πηγαίνουν καλά είναι επειδή δεν πηγαίνουν χειρότερα. Δηλαδή, αν 950 εκατομμύρια πεινασμένοι δεν αρκούν για να εγγυηθούν αρκετό κέρδος, θα χρειαστεί να διπλασιαστεί αυτός ο αριθμός. Ο καπιταλισμός έγκειται σε τούτο: πριν από την κρίση καταδικάζει στη φτώχεια 4,75 δισεκατομμύρια ανθρώπινες υπάρξεις. Σε καιρούς κρίσης, και για να βγούμε από αυτήν, μπορούμε μόνο να αυξήσουμε το ποσοστό του κέρδους αυξάνοντας τον αριθμό των θυμάτων του.

Το πρόβλημα δεν είναι η κρίση του καπιταλισμού αλλά ο ίδιος ο καπιταλισμός. Σε έναν κόσμο με πολλά όπλα και λίγες ιδέες, με πολύ πόνο και λίγη οργάνωση, με πολύ φόβο και λίγη στράτευση -στον κόσμο που γέννησε ο καπιταλισμός- η βαρβαρότητα είναι πολύ πιο πιθανή από τον σοσιαλισμό.

Η κρίση μας και η κρίση τους

Απόστολος Δεδουσόπουλος, Αυγή, 9.5.2009

Πριν ένα μήνα περίπου, στις 10 Απριλίου, έγινε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο η πρώτη από μια σειρά ημερίδων που οργανώνει η Επιστημονική Εταιρεία Κοινωνικής Πολιτικής με γενικό θέμα «Οικονομική Κρίση και Κοινωνική Πολιτική». Τα ζητήματα που αναδείχθηκαν στην ημερίδα αναφερόντουσαν στις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην αγορά εργασίας, στην ανεργία, στην αύξηση των επισφαλών εργασιακών σχέσεων και στη φτώχεια.

Με συντονιστή τον Νίκο Πετραλιά, μίλησαν ο Πάνος Τσακλόγλου, ο Χρήστος Παπαθεοδώρου και ο Γιάννης Κουζής σ’ ένα ακροατήριο ικανοποιητικό σε αριθμό, παρά τις δυσχέρειες της Εταιρείας να «διαφημίσει» επαρκώς την εκδήλωση, αλλά και ζωντανό και απαιτητικό.

Σε μια σύντομη παρέμβασή μου είπα κάτι ελλειπτικά και έλαβα μια, κατά τη γνώμη μου, ενδιαφέρουσα απάντηση από τον Τσακλόγλου. Ας γίνω πιο συγκεκριμένος.

Υποστήριξα ότι τα ΜΜΕ, οι πολιτικοί, οι διεθνείς οργανισμοί, αλλά και ο ακαδημαϊκός χώρος αναφέρονται στην κρίση όταν η κερδοφορία του κεφαλαίου μειώνεται. Μιλάμε κατά καιρούς για κρίσεις του χρηματιστηρίου, μιλάμε σήμερα για την κρίση του παγκόσμιου χρηματοδοτικού συστήματος και εννοούμε τις χρηματικές απώλειες που αντιμετωπίζουν οι «παίκτες -κατά Σημίτη- επενδυτές» ή τις ζημιές τραπεζών και ασφαλειών.

Όμως, εδώ και περισσότερο από τριάντα χρόνια, ένας κρίσιμος, ίσως ο κρισιμότερος, κοινωνικός χώρος βρίσκεται σε κατάσταση κρίσης: η αγορά εργασίας. Και η κρίση της αγοράς εργασίας δεν αναδεικνύεται παρά περιστασιακά μόνο και σε σχέση με την κρίση κερδοφορίας.

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

Τι είναι τελικά το κόμμα;

Σταύρος Παναγιωτίδης, Αυγή, 7.5.2009

Πριν κάποια χρόνια, σε ένα σήριαλ, ένας από τους πρωταγωνιστές έλεγε: «Έλα μωρέ, άσε τα παιδιά να πουν τη γνώμη τους». Και ο άλλος απαντούσε: «Κοίτα να δεις, εδώ είναι σπίτι, δεν είναι ο Συνασπισμός για να λέει ο καθένας τη γνώμη του!». Αυτό που σχολίαζε ο παραπάνω διάλογος ήταν ένα από τα πιο σταθερά ταυτοτικά χαρακτηριστικά του Συνασπισμού, η «εσωκομματική δημοκρατία».

Αυτή η έννοια έχει υποστεί στον ΣΥΝ την προκρούστεια διαδικασία της προσαρμογής στα κομματικά μας μέτρα. Μάθαμε να την αντιλαμβανόμαστε εργαλειακά, ως μέσο για τη διασφάλιση της ενότητας του κόμματος. Η οποία ενότητα εκπίπτει ως έννοια με τη σειρά της στο επίπεδο της απλής συνύπαρξης όλων στο κόμμα, χωρίς κάποια πολιτικά προσδιοριστικά στοιχεία, καθίσταται επομένως αυταξία. Θυμίζει δηλαδή κάτι από την περίφημη «εθνική ενότητα». Στον ΣΥΝ η συνύπαρξη ήταν πάντα μια δύσκολη υπόθεση. Έτσι, μία συνθήκη που θα έπρεπε να αποτελεί έκτακτο μέτρο των πρώτων χρόνων του, δηλαδή η δυνατότητα άσκησης διαφορετικών πολιτικών στο πλαίσιο του ίδιου κόμματος, παγιώθηκε και θεωρείται ένα από τα ιερά χαρακτηριστικά του κομματικού μας κεκτημένου.

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

Το»κόμμα της τάξης»

Σταύρος Κωνσταντακόπουλος, Αυγή, 22.4.2009

Οι αριστεροί είναι ευγνώμονες απέναντι στους καταληψίες φοιτητές του ΑΠΘ. Ευγνώμονες γιατί κάποιοι δεν θεωρούν τα ατομικά τους συμφέροντα ως τον αποκλειστικό ορίζοντα της ζωής τους και τολμούν να σκέφτονται έμπρακτα ότι υπάρχουν ακριβώς δίπλα τους κατατρεγμένοι που χρειάζονται τη συμπαράστασή τους.

Αν όμως αυτή είναι η στάση των αριστερών απέναντι σε εκείνους που τους βοήθησαν να βγουν από τους ατομικιστικούς ψευδοπαραδείσους τους, τι γίνεται με τους οπαδούς του «κόμματος της τάξης». Το κόμμα αυτό, που συγκροτήθηκε τα τελευταία χρόνια και που περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα πολιτικών αποχρώσεων, από τη Ν.Δ. ώς την ΑΡΜΕ -η σύνθεση του τωρινού προεδρείου της ΠΟΣΔΕΠ αποτελεί την υλική αποτύπωση αυτής της συμμαχίας-, εξέφρασε για μια ακόμη φορά τη βδελυγμία του.

Οι άνθρωποι του «κόμματος της τάξης» ξεκινάνε μερικές φορές από σωστή αφετηρία: τις αναίτιες καταστροφές που προκαλούν αριστεριστές και αντιεξουσιαστές. Το ολίσθημα όμως που διαπράττουν είναι ότι προσπαθούν να μας πείσουν ότι σε αυτές τις υλικές καταστροφές περικλείονται όλα τα προβλήματα του πανεπιστημίου αλλά και της κοινωνίας ευρύτερα. Τίποτε άλλο δεν είναι προβληματικό έξω από αυτό.

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

Μήπως;

Βασίλης Μουλόπουλος, Το Βήμα, 13.3.2009

Διακρίνω ότι οι κλιμακούμενες και ενορχηστρωμένες επιθέσεις που δέχεται, μέσα και έξω από τον Συνασπισμό, έχουν εκνευρίσει τον Αλέξη Τσίπρα. Κάνει λάθος. Επρεπε να χαίρεται. Για να τον χτυπάει όλο το οικονομικοπολιτικό «εστάμπλισμεντ» και οι «οργανικοί διανοούμενοί» του, σημαίνει ότι τον φοβούνται.

Οτι βλέπουν σε αυτό που εκπροσωπεί έναν κίνδυνο αποσταθεροποίησης του συστήματος. Και το σύστημα όταν αισθάνεται ότι απειλείται δεν παίζει. Χρησιμοποιεί όλα τα μέσα, κυρίως αθέμιτα, για να εξαλείψει την απειλή. Γι΄ αυτό ο πρόεδρος του Συνασπισμού θα πρέπει να αναμένει, όσο πλησιάζουν οι εκλογικές αναμετρήσεις, πολλαπλασιασμό των επιχειρήσεων πολιτικής και ηθικής εξόντωσής του. Θα κατηγορηθεί το επόμενο διάστημα ότι είναι τρομοκράτης, τραμπούκος, δεξιός, πλούσιος, αντιπαναθηναϊκός, διαπλεκόμενος, πράκτορας, βιαστής, ομοφυλόφιλος, παιδόφιλος. Μέσα και έξω από το κόμμα του.

Οι «πολιτικά ορθοί» πολιτικοί και διαμορφωτές γνώμης δεν θα διστάσουν να είναι politically incorrect, να στρεβλώσουν γεγονότα, να επικαλεσθούν εθνικούς κινδύνους, να κάνουν ανίερες συμμαχίες για να εξορκίσουν το κακό και τους κακούς της αποσταθεροποίησης του πολιτικού συστήματος.

Δεξιοί, αριστεροί και αριστεροδεξιοί εκσυγχρονιστές καθώς και πραγματιστές πρώην επαναστάτες δεν τα θέλουν, δεν τα μπορούν αυτά τα «κωλόπαιδα του Συνασπισμού», γιατί αμφισβητούν τον κομφορμισμό τους, αποκαλύπτουν τους συμβιβασμούς τους. Γιατί όταν λένε ότι θέλουν να πολεμήσουν το σύστημα, να αλλάξουν τον κόσμο, το εννοούν. Και τουλάχιστον το προσπαθούν, έστω κάνοντας λάθη. Και αυτό προκαλεί προβλήματα στους βολεμένους αριστερούς. Τους χαλάει το παραμύθι της υπευθυνότητας, της σταθερής διακυβέρνησης, της κοινωνικής ειρήνης. Γιατί επαναφέρει τις διαχωριστικές γραμμές και τις κοινωνικές συγκρούσεις.

Και είναι μεν αστείο να διαβάζεις τα προς «τσιπράκια» μαθήματα συνεπούς αριστεροσύνης εκείνων που εδώ και δεκαετίες είχαν αναγγείλει το τέλος της Αριστεράς υπογράφοντας τον κλινικό θάνατό της, αλλά είναι λυπηρό να βλέπεις να συμφωνούν και να υπερθεματίζουν σε αυτό εκείνοι που υποτίθεται ότι βρίσκονται από την ίδια πλευρά του οδοφράγματος.

Ή μήπως όχι; Μήπως δεν βρίσκονται από την ίδια πλευρά, μήπως οι διαχωριστικές γραμμές, τα οδοφράγματα, τους τρομάζουν; Μήπως αισθάνονται πιο κοντά σε εκείνους που βρίσκονται από την άλλη πλευρά;

Μήπως η εσωκομματική αντιπολίτευση αποδομεί μεθοδευμένα την ομάδα Τρίπρα για να ηττηθεί ο Συνασπισμός στις εκλογές; Ετσι θα «δικαιωθούν», θα προσπαθήσουν να πάρουν πάλι την ηγεσία, θα διαλύσουν τον ΣΥΡΙΖΑ και θα ξανακάνουν τον Συνασπισμό ένα κόμμα του περιθωρίου. Θεωρίες συνωμοσίας, θα μου πείτε. Αλλά μήπως;








Αρέσει σε %d bloggers: