Η κατασκευή ενός αθώου
16/07/2011, 5:36 πμ
Filed under: Uncategorized | Ετικέτες: , , ,

ΤΗΣ ΣΙΣΣΥΣ ΒΩΒΟΥ

Σύσσωμα τα μεγάλα αμερικανικά ΜΜΕ οδηγούνται σε έναν νέο δρόμο σχετικά με τις καταγγελίες της καμαριέρας του Σόφιτελ Νέας Υόρκης για σεξουαλική επίθεση, απόπειρα βιασμού και ομηρεία από τον πρώην πρόεδρο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Οι πηγές τους προέρχονται από την εισαγγελία της Νέας Υόρκης και αναφέρονται ως ανεπιβεβαίωτες, προς το παρόν. Τα ελληνικά ΜΜΕ ακολουθούν στην πλειοψηφία τους χωρίς ερωτήσεις, δυστυχώς, τον νέο δρόμο που χαράσσεται.

Συνέχεια

Advertisements


Υποκρισία και προκατάληψη
15/07/2011, 11:24 πμ
Filed under: Uncategorized | Ετικέτες: ,

Του Δημήτρη Τζανακόπουλου

Η απεργία πείνας των τριακοσίων μεταναστών πυροδότησε μια συζήτηση περί ρατσισμού, πολυπολιτισμικότητας, δικαιωμάτων των μειονοτήτων και των ορίων της ανοιχτής κοινωνίας της Δύσης, η οποία εκτός από θεωρητικά ενδιαφέρουσα  είναι και άμεσα πολιτική. Συγκεκριμένα, οι συντηρητικοί φιλελεύθεροι όλων των αποχρώσεων αποφάσισαν να δραπετεύσουν από το άμεσο επίδικό και να δικαιολογήσουν την άρνηση τους να υποστηρίξουν τα αιτήματα των μεταναστών εργατών για νομιμοποίηση, επικαλούμενοι είτε το Nόμο που είναι σαφής – και, ως γνωστό, μιλά χρόνια τώρα από μόνος του, καθώς το νόημα του είναι άμεσα παρόν στο ίδιο του το γράμμα-, είτε, ακόμα χειρότερα, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που συνεπάγεται μια άνευ ορίων ανοχή στους πολιτισμούς που δεν φέρουν τα οικουμενικά χαρακτηριστικά της φιλελεύθερης δυτικής δημοκρατίας.

 

Σε ό,τι αφορά τους πρώτους, δεν μπορούμε παρά να τους αναγνωρίσουμε τουλάχιστον το ελαφρυντικό της εντιμότητας. Οι άνθρωποι είναι σαφείς: «Ο Νόμος μίλησε: όσοι μετανάστες δεν είναι νόμιμοι, είναι παράνομοι. Τέλος.» Τι μπορεί κανείς να πει μπροστά στη συντριπτική αυθεντία του Νόμου; Αν όλοι αρχίσουν να εκβιάζουν τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση για να ικανοποιήσουν τα ιδιοτελή τους συμφέροντα, η κοινωνία θα μετατραπεί σε πεδίο μάχης όλων εναντίον όλων, με συνέπεια την απώλεια της ενότητάς της, αφού η βασική νομική κατασκευή που τη στηρίζει, η αποδοχή δηλαδή της άποψης ότι η Βουλή όταν αποφασίζει εκφράζει την κοινή βούληση του λαού – Βουλή είναι τι άλλο να κάνει; -, θα αποδιαρθρωθεί. Πρόκειται εδώ για τους υποστηρικτές του Νόμου και της Τάξης,  οι οποίοι τρέμουν στην ιδέα οποιασδήποτε κινητοποίησης, διότι αυτή στην πραγματικότητα αποκαλύπτει τους εγγενείς διχασμούς του κοινωνικού, αναδεικνύοντας τα διαφορετικά κοινωνικά συμφέροντα που είναι ενεργά πίσω από τη συνταγματική κατασκευή της κοινωνικής ενότητας. Δεν  είναι, εξάλλου, ακριβώς αυτή η νομική ενότητα που λειτουργεί ως  εγγυητής της αναπαραγωγής της αστικής εξουσίας; A propos, η θέση αυτή κυριαρχεί όλο και περισσότερο μεταξύ των συντηρητικών διανοουμένων, οι οποίοι βλέπουν με τρόμο τις διαφορετικές κοινωνικές ομάδες που θίγονται από την οικονομική κρίση να αρνούνται να αποδεχτούν την αυθεντία του Νόμου και να αμφισβητούν στην πράξη τα ίδια τα θεμέλια της φιλελεύθερης αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Το μόνο που μπορούμε να τους πούμε είναι ότι τους καλωσορίζουμε στο σύμπαν της ταξικής πάλης. Και ευτυχώς, αυτό το τελευταίο δεν διάκειται καθόλου φιλικά προς τις νομικές τους κατασκευές.

 

Στη δεύτερη περίπτωση τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα. Οι διανοούμενοι της δεύτερης κατηγορίας συνήθώς είναι μεταμελημένοι αριστεροί που, όταν συνειδητοποίησαν ότι οι εργαζόμενοι δεν είναι μυθικά πλάσματα της φαντασίας, ευγενείς, καλοαναθρεμμένοι και γνώστες των κανόνων του «savoir vivre», αποφάσισαν να πάρουν τις αποστάσεις τους και να επανέλθουν στις ρίζες τους, δηλαδή στην αγκαλιά του αστισμού από τον οποίο για λίγο είχαν δραπετεύσει. Γιατί όμως έχει τόση σημασία αυτή η αναγκαστικά γενικευτική γενεαλογία της επιστροφής τους; Για τον απλούστατο λόγο ότι εξηγεί την ένοχη συνείδησή τους. Απέναντι στις κατηγορίες για ρατσισμό που τους αποδίδονται, επειδή σιώπησαν ή στάθηκαν εχθρικά απέναντι στην κινητοποίηση των μεταναστών, αντιπαραβάλλουν τις ευγενείς προθέσεις τους να υπερασπιστούν τη φιλελεύθερη οικουμενικότητα. Η επιχειρηματολογία τους συγκροτείται περίπου ως εξής: Εμείς δεν είμαστε ρατσιστές, αντιθέτως, υπερασπιζόμαστε τις αρχές της ανοικτής κοινωνίας απέναντι στους φονταμενταλιστές μουσουλμάνους που έρχονται από την Ανατολή και την Αφρική και, εκμεταλλευόμενοι την ανεκτικότητα της Δύσης, θέλουν να την καταστρέψουν. Είναι αναπόφευκτο να  θυμηθεί κανείς το λαϊκό ευφυολόγημα: «Δεν είμαι εγώ ρατσιστής. Αυτός είναι μουσουλμάνος.» Ακριβώς σε αυτή την αντίληψη συναντά κανείς όλα τα αδιέξοδα της φιλελεύθερης ιδεολογίας. Μπορούμε να είμαστε ανεκτικοί μπροστά σε αυτούς που θέλουν να καταστρέψουν την κοινωνία της ανεκτικότητας; Εδώ ή απάντηση είναι αρκετά δύσκολη και οι τετριμμένες απαντήσεις της φιλελεύθερης αριστεράς, δηλαδή όλης της αριστεράς, δεν είναι πειστικές.

 

Πριν όμως προχωρήσουμε στην εξέταση αυτού του ερωτήματος, οφείλονται μερικές προκαταρκτικές παρατηρήσεις σε σχέση με το αν και κατά πόσο το ερώτημα αυτό έχει την οποιαδήποτε σχέση με την απεργία πείνας των μεταναστών εργατών. Μαντέψτε την απάντηση: Απολύτως καμία. Πρόκειται για μια συζήτηση η οποία έχει ανοίξει ξανά στην Ευρώπη και αφορά το θέμα της αναγνώρισης της κυριαρχίας του Δυτικού πολιτισμού  ως όρου για την άσκηση της οποιασδήποτε ελευθερίας. Στo πλαίσιo αυτής της συζήτησης αμφισβητείται η ηγεμονία του μούλτι κούλτι, του πολιτισμικού σχετικισμού των πολιτικά ορθών μεταμοντέρνων αρνητών οποιασδήποτε μορφής λόγου με οικουμενικές αξιώσεις. Τι σχέση μπορεί, άραγε, να έχει αυτό με την αλληλεγγύη σε μετανάστες εργάτες που διεκδικούν το δικαίωμα τους σε αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και εργασίας; Το μυστήριο παραμένει. Ούτε το δικαίωμα τους να κάνουν κλειτοριδεκτομή στις κόρες τους διεκδίκησαν, ούτε να σαπίζουν στο ξύλο τις γυναίκες τους, ούτε να αναγνωριστεί το δικαίωμα τους στην πολυγαμία. Το μόνο που ζήτησαν είναι ασφάλιση και την εξασφάλιση των  απαραίτητων όρων για  να μπορούν να διεκδικήσουν αύξηση.

 

Αλλά ας πάμε λίγο παρακάτω και ας δεχτούμε, γνωρίζοντας ότι πρόκειται για πλάνη, την ειλικρίνεια του ερωτήματος περί των ορίων της ανοιχτής κοινωνίας. Το πρώτο που πρέπει να παραδεχτούμε είναι ότι, όπως συμβαίνει κάθε φορά που αρνούμαστε τον πολιτιστικό σχετικισμό και τις μαζικές και εύκολες συνταγές του φιλελευθερισμού, βρισκόμαστε σε επικίνδυνο, αν και όχι κατ’ ανάγκη εχθρικό, έδαφος. Πράγματι, η αριστερά δεν μπορεί παρά να διάκειται εχθρικά απέναντι σε κάθε μορφή θρησκευτικού ή άλλου φονταμενταλισμού και δεν μπορεί να αποδεχτεί τα κηρύγματα μίσους τα οποία έχουν βρει εύφορο έδαφος ανάπτυξης σε περιοχές που έχουν υποστεί δεκαετίες καταπίεσης από το δυτικό ιμπεριαλισμό.  Αυτό, όμως, δεν έχει απολύτως καμία σχέση με την a priori σύνδεση συγκεκριμένων θρησκειών, και ειδικά του Ισλάμ, με τον φονταμενταλισμό, όπως γίνεται για παράδειγμα σε πρόσφατο άρθρο της κ. Τριανταφύλλου, η οποία επαναλαμβάνει τους πιο τετριμμένους αφορισμούς του χριστιανικού κατεστημένου της Δύσης. Οι ιδεολογικοί και οι θρησκευτικοί λόγοι είναι κατεξοχήν τέτοιοι, δεν είναι συγκροτημένα σύνολα ιδεών με κλειστό νόημα, αλλά ανανοηματοδοτούνται ανάλογα με τη σκοπιά των υποκειμένων της εκφοράς που, με τη σειρά της, εξαρτάται από τους κοινωνικούς συσχετισμούς. Σκεφτείτε μόνο ότι ο Χριστιανισμός έχει λειτουργήσει ως λόγος για να υποστηρίξει από τις πρακτικές της Ιεράς Εξέτασης ως τα κινήματα των ακτημόνων της Λατινικής Αμερικής. Ή ακόμα ότι ο Ισλαμισμός ήταν η θρησκεία των φορέων της Αραβικής Αναγέννησης. Βέβαια, κάθε λόγος έχει τα δικά του όρια ανάλογα με τις αξιωματικές του παραδοχές και συγκροτεί μια μήτρα δυνατοτήτων και περιορισμών. Και οι θρησκευτικοί ιδεολογικοί λόγοι είναι δέσμιοι μιας σειράς περιορισμών, οι οποίοι δεν τους επιτρέπουν να γίνουν λόγοι συνολικά απελευθερωτικοί. Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο ισχυρισμός ότι ο Ισλαμισμός είναι μια κατεξοχήν επιθετική θρησκεία με οιονεί κλειδωμένο νόημα δεν είναι απλώς λάθος: είναι ρατσιστικός.

 

Αυτό το οποίο φαίνεται να υπονοείται από τις αναλύσεις αυτές είναι ότι οποιαδήποτε προσπάθεια ιδεολογικής παρέμβασης και ηγεμονίας με σκόπευση μετανάστες από χώρες του Ισλάμ είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Ο μόνος τρόπος να προστατευτεί η Δυτική Κοινωνία, διάβαζε ο φιλελεύθερος καπιταλισμός, από την εισβολή των μεταναστών είναι η μετατροπή της σε Φρούριο. Και, ως δια μαγείας  οι καλοί μας διανοούμενοι βρίσκονται ξαφνικά σφιχταγκαλιασμένοι με τις πιο ακραίες φωνές μισαλλοδοξίας και επιθετικότητας της ανοιχτής Δυτικής Κοινωνίας. Τους  καλωσορίζουμε στον γοητευτικό κύκλο της ιδεολογίας.

Από τα παραπάνω, όμως, συνάγονται και συμπεράσματα που δεν αφορούν μόνο τους συντηρητικούς διανοούμενους οποιουδήποτε φυράματος, αλλά και την ίδια την Αριστερά, τις ιδεολογικές της ασάφειες και τη στρατηγική της αμηχανία. Η αμηχανία αυτή φαίνεται ξεκάθαρα όταν η Αριστερά γίνεται στόχος επιθέσεων και, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, δεν μπορεί να υπερασπιστεί τις διαισθητικά ορθές τοποθετήσεις της, όπως στην περίπτωση των μεταναστών, παρά μόνο μέσα από το γυαλιά του ανθρωπισμού ή/και του φιλελευθερισμού. Η ρητορεία για τα πανανθρώπινα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια ως καθολική αξία μπορεί να αναδεικνύεται αποτελεσματική βραχυπρόθεσμα, σε συνθήκες σχετικής ευημερίας, αλλά σε περιόδους κρίσης είναι φτωχή και ατελέσφορη. Ο μόνος τρόπος να ξεφύγουμε από το φαύλο κύκλο είναι ταυτόχρονα με την υπεράσπιση δικαιωμάτων και ελευθεριών στo πλαίσιo του καπιταλισμού, να συγκροτήσουμε έναν λόγο ανταγωνιστικό τόσο προς τις καθολικές αξίες και τις ηθικές δικαιολογήσεις του φιλελευθερισμού, όσο και προς τον πολιτισμικό σχετικισμό των μεταμοντέρνων. Χρειαζόμαστε πρακτικές κατεξοχήν μεροληπτικές, βασισμένες στην κατάφαση της ζωής που μας αρνούνται και στην ισχύ του οργανωμένου κόσμου της εργασίας. Μόνο μέσα από τις συγκρούσεις των οργανωμένων μειοψηφιών που βελτιώνουν τις συνθήκες της  ζωής των ανθρώπων αλλάζουν οι συσχετισμοί – όχι μέσα από τις καθολικευτικές ρητορείες ή την υπεράσπιση της διαφορετικότητας.



Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΤΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΥ (ΑΥΓΗ, 16.4.2010)

ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΙΜΟΥ

Μετά την εξέγερση του Δεκέμβρη, η συντηρητική αντεπίθεση έχει πάρει πολλές μορφές. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε πως ο ύψιστος φόβος κάθε μορφής εξουσίας είναι το ενδεχόμενο εξέγερσης. Γι’ αυτό και κάθε κρατικός μηχανισμός που σέβεται τον εαυτό του επιχειρεί, όταν η κατάσταση ξεφύγει από τον έλεγχο, αφενός να καταστείλει και αφετέρου να επαναπροσδιορίσει την κυριαρχία του με σκοπό την αποτροπή επανάληψης εκρηκτικών καταστάσεων.

Συνέχεια



Να ανακληθει η απολυση του Ντινου Παλαιστιδη απο τις εκδοσεις ΑΓΡΑ (ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ, 24.2.2010)

ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΚΟΥΡΑΚΗ

Κάθε απόλυση εργαζομένου είναι ακρωτηριασμός. Είναι η ακρότατη βία. Οι διαφορές δεν λύνονται με το δίκαιο της ιδιοκτησίας ούτε με το δίκαιο της εξουσίας. Οι διαφορές λύνονται από την ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ και στη συγκεκριμένη περίπτωση από τους ίδιους τους εργαζόμενους.

Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι όλοι οι εργαζόμενοι είναι πάντοτε εντάξει στα καθήκοντά τους (και δεν αναφέρομαι στη συγκεκριμένη περίπτωση του Ντίνου Παλαιστίδη). Την αντίθεση όμως δεν την λύνει η μονοπρόσωπη εξουσία, δηλαδή το αφεντικό ή ο διευθυντής, γιατί είναι ανεξέλεγκτος και δεν λογοδοτεί (συνήθως) σε κανέναν. Την αντίθεση την λύνει η συνέλευση της Κοινότητας, με αίσθημα αλληλεγγύης και δικαίου. Και βέβαια η λύση δεν είναι ο εξοστρακισμός. Αυτή η μοίρα επιφυλάσσεται (σπανίως) σε εκείνους που στρέφονται εναντίον της ομάδας.

Στη χώρα μας δυστυχώς  δεν υπάρχουν αυτοδιαχειριζόμενες ομάδες εργαζομένων καθώς απέχουμε πολύ από μορφές αυτοθέσμισης της κοινωνίας. Υπάρχει όμως η συνέλευση των εργαζομένων και το σωματείο. Ας αξιοποιήσουμε αυτά κι ας μην διολισθήσουμε στο να αναμένουμε τις αποφάσεις των δικαστηρίων για να πάρουμε θέση για το δίκιο των εργαζομένων. Νόμιμο δεν σημαίνει ότι είναι και ηθικό, ούτε ότι είναι και κοινωνικά δίκαιο. (Τα εργασιακά, τα ασφαλιστικά, τα κοινωνικά δικαιώματα των εργαζομένων πετσοκόβονται με ΝΟΜΙΜΟ τρόπο, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους με ΝΟΜΙΜΟ τρόπο εξολοθρεύουν ανθρώπους στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και αλλού)

Όσον αφορά την ΑΓΡΑ, αλλά και κάθε φυσικό πρόσωπο, είναι δίκαιο να αναγνωρίζεται η προσφορά εκάστου, αλλά οι αλλοτινές περγαμηνές δεν  μπορεί να αποτελούν διαρκές και ισόβιο διαβατήριο ορθής στάσης. «Το θέμα είναι τώρα τι λες». Όχι δηλαδή τι έχει κάνει η Άγρα γενικά ως τώρα, αλλά πώς πράττει συγκεκριμένα με τον εργαζόμενο Ντίνο Παλαιστίδη.

Οι δε διανοούμενοι αν δεν μπορούν -ως οφείλουν εκ της θέσεώς τους – να υπερασπιστούν τους εργαζόμενους, αν δεν τολμούν να συγκρουστούν, καλύτερα να σιωπούν. Όταν διακυβεύονται τόσο μεγάλα ζητήματα, οι καθωσπρεπισμοί  μπαίνουν στην άκρη. Εδώ δεν είναι δημόσιες σχέσεις, είναι σχέσεις ζωής.

Η ΑΥΓΗ με απογοήτευσε. Δεν την δικαιώνω. Η πολιτική των ίσων αποστάσεων (στην καλύτερη περίπτωση) μου είναι ξένη. Περιμένω να επανορθώσει.



ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΑΧΗ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΩΣΟΥΜΕ (ΕΝΘΕΜΑΤΑ ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗΣ ΑΥΓΗΣ, 14.2.2010)

ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗ ΜΠΟΥΡΝΑΖΟΥ

Εδώ και δύο μήνες μια μεγάλη ιδεολογική και πολιτική μάχη εξελίσσεται στην ελληνική κοινωνία. Μια μάχη με σημασία, ενδιαφέρον, αλλά και μια ιδιοτυπία. Σ’ αυτήν πολεμάει μονάχα μία πλευρά: η ακροδεξιά.

Συνέχεια



ΕΧΟΥΜΕ ΥΠΟΣΤΕΙ ΛΟΒΟΤΟΜΗ; (ΑΥΓΗ, 2.2.2010)

ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΛΑΣΚΟΥ

Είναι δεδομένο πως ζούμε τη χειρότερη στιγμή για μια ολόκληρη γενιά. Εκεί που θεωρούνταν προφανές πως στον αναπτυγμένο κόσμο λίγο ή πολύ το μέλλον θα είναι πρόοδος διαρκής και ευημερία διασφαλισμένη, τα δύο τελευταία χρόνια η κρίση ήρθε να υπενθυμίσει πόσο κακό εμπεριέχει στη δυναμική του την ίδια αυτό που λέμε καπιταλισμό. Κι έχει σημασία να τονιστεί πως η εξέλιξη αυτή ήρθε σε μια περίοδο που του γίνονταν όλα τα χατήρια: τι μαζικές ιδιωτικοποιήσεις, τι αύξηση των ανισοτήτων στο εσωτερικό και στο διεθνές πεδίο σε πρωτοφανές ιστορικά επίπεδο, τι απεριόριστες δυνατότητες για κερδοφόρες επενδύσεις… Όλα υπέρ των κατόχων του κεφαλαίου, όλα τα χαρτιά δικά τους. Τόσο πολύ που είναι τώρα χωρίς δικαιολογίες. Δεν μπορούν να επικαλεστούν εμπόδια στην εύρυθμη λειτουργία των θαυματουργών αγορών, της σπουδαίας αυτής εφεύρεσης παραγωγής πλούτου για κάποιους, δηλαδή, τελικά, για όλους. Δεν μπορούν να υποστηρίξουν πως τους φταίνε οι άλλοι: αντίθετα, οι άλλοι αποδείχτηκαν πολύ μεγαλόψυχοι όταν χρειάστηκαν να τους σώσουν -έστω κι αν δεν ρωτήθηκαν γι’ αυτό.

Συνέχεια



Μια χωρα στο κατωφλι της αυτογνωσιας; (EΠΟΧΗ, 31.1.2010)
31/01/2010, 8:06 μμ
Filed under: Uncategorized | Ετικέτες: , ,

ΤΟΥ ΜΙΛΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ

Σε τι μοιάζουν η αναντιστοιχία των οικονομικών στοιχείων προς την πραγματική κατάσταση της χώρας και η δημόσια συζήτηση για την ιθαγένεια και τα πολιτικά δικαιώματα των μεταναστών; Η παράθεση εσφαλμένων μη επίκαιρων στοιχείων για την απόδοση της ιθαγένειας σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες από τον επικεφαλής του κόμματος που μέχρι πρότινος κυβερνούσε τη χώρα, είναι κάτι παραπάνω από μια ένδειξη ανεπάρκειας. Συνοδεύοντας το ακροδεξιάς έμπνευσης έωλο και κινδυνολογικό επιχείρημα περί αιτιακής σχέσης ανάμεσα στην πολιτογράφηση των παιδιών που γεννηθήκαν και μεγάλωσαν στη χώρα με την προέλκυση νέων μεταναστών που θα «κατακλύσουν» την Ελλάδα προδίδει την προσπάθεια χειραγώγησης και αποπροσανατολισμού των πολιτών της χώρας, κάποτε ενάντια στο ίδιο τους το συμφέρον: είναι προς το συλλογικό συμφέρον η δημοκρατική συμμετοχή και προστασία όλων των εργαζομένων, και ιδιαίτερα των νεοεισερχόμενων στην αγορά εργασίας, στην Ελλάδα.
Συνέχεια